ას-255-240-10 17 ივნისი, 2010 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ჟ. ღ-ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარეები – მ. ს-ძე, ნ. თ-ძე (მოპასუხეები)
დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული საკუთრების უფლებისა და სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს
2009 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
ჟ. ღ-ძემ სარჩელით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოს ნ. თ-ძისა და მ. ს-ძის მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ.
ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ჟ. ღ-ძის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს მ. ს-ძემ და ნ. თ-ძემ.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. ს-ძისა და ნ. თ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 17 დეკემბერს, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ ნ. თ-ძის სახელზე გაცემულ იქნა ¹0456 საკუთრების უფლების მოწმობა, რომლის მიხედვითაც ნ. თ-ძეს საკუთრებაში გადაეცა ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ მეჯინისწყალზე მდებარე 1020 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ¹0456 საკუთრების მოწმობის უფლების საფუძველზე ნ. თ-ძემ მოახდინა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურში საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. 2008 წლის 13 თებერვალს, ნ. თ-ძესა და მ. ს-ძეს შორის დაიდო მიწის ნაკვეთის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც მ. ს-ძემ 36500 ლარად შეიძინა ნ. თ-ძის საკუთრებაში არსებული, საკუთრების უფლების ¹0456 მოწმობის საფუძველზე რეგისტრირებული 1020 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მყიდველი საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა სადავო უძრავი ქონების, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ. 2008 წლის 20 ივნისს ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ ბათილად იქნა ცნობილი ნ. თ-ძის სახელზე გაცემული საკუთრების უფლების ¹0456 მოწმობა იმ საფუძვლით, რომ ნ. თ-ძემ საკუთრება დაიდგინა ჟ. ღ-ძის ოჯახის სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთზე.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ დადაგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ მ. ს-ძე და ნ. თ-ძე ნათესავები არ არიან და ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების შემდეგ სადავო ქონებას ფლობს მყიდველი მ. ს-ძე. მოცემულ შემთხვევაში, მესაკუთრემ ნ. თ-ძემ, მ. ს-ძეს გადასცა საკუთრებად ქონება. იმის გამო, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება შეეხებოდა უძრავ ნივთს, ხელშეკრულება, სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, გაფორმდა წერილობითი ფორმით და შემძენი რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში, გამომდინარე აღნიშნულიდან, ნასყიდობა ნამდვილია. მოცემულ შემთხვევაში მყიდველი კეთილსინდისიერ მფლობელად გვევლინება, ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ქონება, რომელიც მან შეიძინა სადავო იყო. შეძენილ უძრავ ქონებას, ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებამდე გამყიდველი ნ. თ-ძე მართლზომიერად ფლობდა, კერძოდ, იგი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურში რეგისტრირებული იყო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ, რის საფუძველსაც წარმოადგენდა 2007 წლის 17 დეკემბრის ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ¹0456 საკუთრების უფლების მოწმობა. ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ უძრავი ნივთი მართლზომიერად აღირიცხა მ. ს-ძის სახელზე. ნ. თ-ძის მიერ უძრავი ქონების გასხვისების ფაქტი თვალთმაქცობად ვერ ჩაითვლება, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მას სრული უფლება გააჩნდა კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად განეკარგა ეს ქონება.
სააპელაციო პალატა მიიჩნევს, რომ იმ გარემოების დადგენა, თუ რა ნებას ავლენდნენ მხარეები სადავო ხელშეკრულების დადებისას არ შეიძლება დაეყრდნოს მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტებას. მოსარჩელე მხარე ვერ ადასტურებს, რომ მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. უდავოა, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას მხარეები არ მოქმედებდნენ არც თვალთმაქცურად და არც მოჩვენებით და ხელშეკრულების დადებისას გამოხატული მათი ნამდვილი ნება სრულიად შესატყვისია გარიგების იმ შინაარსისა, რაც სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაშია ასახული.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ჟ. ღ-ძემ და მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლოში არ იქნა გამოკვლეული და შეფასებული მათ მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, რის გამოც, შეუძლებელი გახდა მხარეთა ახსნა-განმარტებების, მტკიცებულებებისა და ფაქტობრივი გარემოებების შემოწმება, რომლებიც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილებას. სასამართლო ფაქტობრივად დაეყრდნო მხოლოდ აპელანტის ახსნა-განმარტებას. კასატორის განმარტებით, სასამართლო თავის გადაწყვეტილებაში აღნიშნავს, რომ ნ. თ-ძის მიერ უძრავი ქონების გასხვისების ფაქტი თვალთმაქცობად ვერ ჩაითვლება, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მას სრული უფლება ჰქონდა, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად განეკარგა ეს ქონება. კასატორის მითითებით, ამავე მუხლის თანახმად, მყიდველს მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეეძლო თავისუფლად განეკარგა ქონება, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები. მოცემულ შემთხვევაში კი დარღვეულია მისი (კასატორის) როგორც სადავო მიწის ნაკვეთის მფლობელის უფლებები. სასამართლოსათვის ცნობოლო იყო, რომ აპელანტ ნ. თ-ძის მიმართ აჭარის პროკურატურაში აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე თაღლითობის მუხლით, ასევე რაიონის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ ბათილად იქნა ცნობილი კომისიის მიერ 2008 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. თ-ძის სახელზე გაცემული საკუთრების უფლების მოწმობა ¹0456 იმ საფუძვლით, რომ ნ. თ-ძემ საკუთრება დაიდგინა ჟ. ღ-ძის ოჯახის სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე. სასამართლო არ დაინტერესდა იმით, რომ გამყიდველის მეუღლემ და მყიდველმა ურთიერთსაპირისპირო ჩვენებები მისცეს. მიწის ნაკვეთს დღევანდელი მდგომარეობით ფლობს ჟ. ღ-ძე და ის მ. ს-ძეს არ გადასცემია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ჟ. ღ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას ჟ. ღ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ჟ. ღ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
ჟ. ღ-ძეს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – (1820 ლარის) 70% - 1274 ლარი;
საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.