ას-279-263-11 14 მარტი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

კასატორი – გ. მ-შვილი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. მ-შვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სააპელაციო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

ხაშურის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა მოსარჩელე დ. მ-შვილმა მოპასუხეების გ. მ-შვილისა და ლ. გ-ძის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა 2007 წლის 25 აპრილს ქარელის ნოტარიუს ც. დ-ძის მიერ მოპასუხე გ. მ-შვილის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის (რეესტრის ¹2-65) ბათილად ცნობა, რომლითაც ამ უკანასკნელს მიეკუთვნა გარდაცვლილ მ. მ-შვილის სამკვიდრო ქონება, კერძოდ, ქარელის რაიონის სოფელ წვერში მდებარე 0.10 ჰა მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლის 1/2½ნაწილი; ნოტარიუს ც. დ-ძის მიერ 2009 წლის 15 აპრილს გ. მ-შვილსა და ლ. გ-ძეს შორის დამოწმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და აწ გარდაცვლილი მ. მ-შვილის სამკვიდრო ქონების ქარელის რაიონის სოფელ წვერში მდებარე 0.10 ჰა მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლის 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ ცნობა.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი 2007 წლის 25 აპრილს გ. მ-შვილის მიერ მ. მ-შვილის მემკვიდრეობის მიღების შესახებ ნოტარიუს ც. დ-ძის მიერ გაცემული სამკვიდრო მოწმობა (რეესტრის ¹2-65). ამასთან, სარჩელი 2009 წლის 15 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა დ. მ-შვილმა და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გ. მ-შვილის სახელზე გაცემული სამკვიდროს მოწმობის ბათილად ცნობის ნაწილში არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, კერძოდ: ბათილად იქნა ცნობილი გ. მ-შვილსა და ლ. გ-ძეს შორის 2009 წლის 15 აპრილს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება (რეგისტრაციის ¹1-618) ქარელის რაიონის ს. წვერში მდებარე 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული სახლის 1/2 წილის ნასყიდობის ნაწილში. დ. მ-შვილი ცნობილ იქნა ქარელის რაიონში ს. წვერში მდებარე 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და მასზე არსებული სახლის 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა შემდეგი მოსაზრებებით:

დ. მ-შვილი არის მოპასუხე გ. მ-შვილის შვილი, ხოლო ეს უკანასკნელი არის მამკვიდრებელ მ. მ-შვილის შვილი. მ. მ-შვილი გარდაიცვალა 1996 წლის 10 თებერვალს, რითაც გაიხსნა სამკვიდრო მის ქონებაზე.

სამკვიდრო ქონებას წარმოადგენს ქარელის რაიონის სოფ. წვერში მდებარე 0,10 ჰა მიწის ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლის 1/2 ნაწილი.

მ. მ-შვილმა 1986 წლის 13 ნოემბერს შედგენილი ანდერძით შვილიშვილს, დ. მ-შვილს უანდერძა მამკვიდრებლის მთელი ქონება, მათ შორის ქარელის რაიონის სოფელ წვერში მდებარე საცხოვრებელი სახლი.

სამკვიდროს გახსნის დროისათვის დ. მ-შვილი იყო 15 წლის. გ. მ-შვილს დ. მ-შვილის მიმართ მშობლის უფლება ჩამორთმეული არ ჰქონია და იცოდა ანდერძის არსებობის შესახებ.

მოსარჩელე დ. მ-შვილი არ წარმოადგენს საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 547-ე მუხლის მიხედვით სავალდებულო წილის მიღებაზე უფლებამოსილ პირს.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. მ-შვილი საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 556-ე მუხლის მე-3 აბზაცით დადგენილ 6 თვის ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლა მ. მ-შვილის სამკვიდროს, ხოლო მას, როგორც მშობელს, დაეკისრა ვალდებულება, განეხორციელებინა თავისი არასრულწლოვანი შვილის უფლება-მოვალეობები, აღნიშნული ჩაითვალა დ. მ-შვილის მიერ მ. მ-შვილის მემკვიდრეობის მიღებად, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სადავო ქონება 1996 წლის 10 თებერვლიდან ითვლება დ. მ-შვილის საკუთრებად. ამასთან, ამ ნაწილში კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია გ. მ-შვილის სახელზე არსებული ჩანაწერის უსწორობა.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, ვინაიდან სააპელაციო საჩივრით სადავოა გ. მ-შვილსა და ლ. გ-ძეს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და სადავო ქონების დ. მ-შვილის სახელზე აღრიცხვის საკითხი, შესაბამისად, ამ ნაწილში მნიშვნელოვანია დადგინდეს შემძენის კეთილსინდისიერება დადებული გარიგების მიმართ.

სააპელაციო პალატის შეფასებით, მარალია საქმის მასალების თანახმად ლ. გ-ძეს ანდერძი არ უნახავს ქონების შეძენამდე, მაგრამ დ. მ-შვილმა ანდერძის არსებობის და ხელშეკრულების დადებამდე ქონებაზე მოსალოდნელი დავის შესახებ გააფრთხილა შემძენი, კერძოდ, ამ უკანასკნელს განუმარტა თავი შეეკავებინა მისი შეძენისაგან.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ლ. გ-ძისთვის ცნობილი იყო უძრავ ქონებაზე დ. მ-შვილის პრეტენზიის თაობაზე, ამიტომ მას გონივრული წინდახედულობის ფარგლებში შეეძლო და უნდა სცოდნოდა კიდეც, რომ უძრავი ქონება, რომელზეც გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება იყო დ. მ-შვილის საკუთრება.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი საკითხების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის საფუძველზე დაასკვნა, რომ ლ. გ-ძე არ წარმოადგენდა ქარელის რაიონის სოფ. წვერში მდებარე 0,10 ჰა მიწის ნაკვეთისა და საცხოვრებელი სახლის 1/2 ნაწილის კეთილსინდისიერ შემძენს, შესაბამისად, გ. მ-შვილსა და ლ. გ-ძეს შორის გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება ცნო ბათილად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა გ. მ-შვილმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სააპელაციო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნები, როდესაც გადაწყვეტილების 2.6. პუნქტში მიუთითა, რომ ანდერძის ნამდვილობა მას უნდა დაედასტურებინა, მაშინ, როცა მას საერთოდ არ უნახავს ანდერძი, არც მისი არსებობის შესახებ არაფერი იცოდა და შესაბამისად, სადავოდაც ვერ გახდიდა.

კასატორის განმარტებით, როდესაც გაიგო ანდერძის თაობაზე, სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა ანდერძის ექსპერტიზის ჩატარების თაობაზე, მაგრამ მოსამართლემ აღნიშნული შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა და უფრო მეტიც, საოქმო ჩანაწერებშიც არსად ამის შესახებ არ იქნა მითითებული. K

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

განსახილველ შემთხვევში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. მ-შვილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. მ-შვილი საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.