¹ას-296-280-2011 30 მაისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ მ. ა-ძე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ დ. ა-ძე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება
დავის საგანი _ თავდაპირველ სარჩელში _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, შეგებებულ სარჩელში _ მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. ა-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეების: ი. ბ-შვილის, მ. და ნ. ა-ძეების მიმართ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების საფუძველზე მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹2-ში მდებარე შენობა-ნაგებობაში განთავსებული ბინის მოპასუხეთა მფლობელობიდან გამოთხოვის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:
მოსარჩელის განმარტებით, ქ.თბილისში, ... ქ¹2-ში მდებარე უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ეკუთვნის დ. ა-ძეს. მისი ძმა _ მ. ა-ძე 6 წელია არ იმყოფება საქართველოში. მოსარჩელის კუთვნილ ქონებაში თვითნებურად შეიჭრნენ მ. ა-ძის ოჯახის წევრები _ მეუღლე ი. ბ-შვილი და შვილი, ისინი არ აძლევენ მესაკუთრეს საკუთრებით სარგებლობის შესაძლებლობას. დ. ა-ძემ ხელშეშლის აღსაკვეთად მიმართა პოლიციასაც, თუმცა მას უსაფუძვლოდ ეთქვა უარი. მხარეთა ურთიერთობა დაძაბულია, რის გამოც მოლაპარაკებაც კი შეუძლებელია.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, ამასთან შეგებებული სარჩელით მიმართეს სასამართლოს დ. ა-ძის მიმართ და მოითხოვეს ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹2-ში მდებარე 270 კვ.მ ფართის მქონე ¹06/019 მიწის ნაკვეთზე განთავსებული 247,02 კვ.მ საერთო ფართის მქონე შენობა-ნაგებობის 1/2 ნაწილის 1/3-1/3 იდიალური ნაწილების მესაკუთრეებად ცნობა შემდეგი საფუძვლებით:
დ., ნ. და მ. ა-ძეები არიან ძმები, რომელთა პაპამ _ მ. ა-ძემ სადავო ქონება შეიძინა ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით მეუღლე ნ. ა-ძის სახელით. საკუთრების უფლების რეგისტრაცია თავდაპირველად მოხდა ტექ.ბიუროში 1940 წელს ნ.ა-ძისა და მისი შვილის _ ა.ა-ძის სახელზე.
ნ.ა-ძის გარდაცვალბის შემდეგ, 1954 წელს სამკვიდრო ა.ა-ძემ მიიღო, რომელმაც გაასხვისა ვინმე ქაფიანიძის სახელზე.
მ. და ნ. ა-ძეების მეორე შვილის _ ე. კ--ა-ძის მოთხოვნის საფუძველზე ლენინის რაიონის სასამართლომ 1965 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გაუქმდა 1954 წლის 22 აპრილის სამკვიდრო მოწმობა და საცხოვრებელი სახლის მემკვიდრეებად თანაბარი წილით მესაკუთრეებად ცნობილ იქნენ და-ძმა ე. და ა. ა-ძეები. ამავე მისამართზე სახლის მშენებლობა 1959 წელს დაასრულა ე.კ-ის მეუღლე ი. კ-მა და საცხოვრებელი სახლი აღირიცხა ი. კ-ის სახელზე, ამ სახლის პირველ სართულზე შესახლდნენ ი. კ-ი და ა. ა-ძე, ხოლო მას შემდეგ, რაც დასრულდა სახლის მე-2 სართულის მშენებლობა, ლენინის რაიონის სასამართლოს 1979 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ა. ა-ძე ცნობილ იქნა თანამშენებლად და თანამესაკუთრედ.
მოგვიანებით დავა გაგრძელდა ე. კ-სა და ა. ა-ძის მეუღლე ქ. ა-ძეს შორის. თბილისის საოლქო სასამართლოს 2000 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილებით, ა. ა-ძე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ... ქ¹2-ში მდებარე ი.კ-ის საკუთრებად რიცხული სახლის თანამესაკუთრედ, ამდენად, 2000 წლამდე, ვერც ერთმა მემკვიდრემ სამკვიდროს მიღება ვერ შეძლო.
ა. ა-ძე გარდაიცვალა 1990 წლის 7 იანვარს, ხოლო ქ. ა-ძე 2002 წლის 15 თებერვალს. 2008 წლის 7 თებერვალს სამკვიდრო მოწმობა მთლიანი სახლის (ა. ა-ძის კუთვნილი წილის) 1/2 ნაწილზე მიიღო დ. ა-ძემ.
შეგებებული სარჩელის ავტორების განმარტებით, სინამდვილეს არ შეესაბამება დ. ა-ძის მითითება მოპასუხეთა მიერ საცხოვრებელი სახლის თვითნებურად დაკავების თაობაზე, რადგანაც მ. და ნ. ა-ძეეები ა. ა-ძის იმავე რიგის მემკვიდრეები არიან, რომელი რიგის მემკვიდრეც მოსარჩელეა. მ. ა-ძე დროებით იმყოფებოდა რუსეთის ფედერაციაში, შემდგომ კი, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებისა და დეპორტაციის გამო, დაბრუნდა მამის საცხოვრებელ სახლში, სადაც ოჯახთან ერთად ცხოვრობს დღემდე. ამდენად, მან ფაქტობრივი ფლობით მიიღო სამკვიდრო, ხოლო ნ.ა-ძე თავიდანვე ამ მისამართზე იყო რეგისტრირებული. შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, არ არსებობს თავდაპირველი სარჩელის სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად დაკმაყოფილების საფუძველი, ხოლო შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად მისმა ავტორებმა მოითითეს სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე და 1421-ე მუხლებზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დ. ა-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა მოპასუხე მ. ა-ძის შეგებებული სარჩელი, ამავე გადაწყვეტილებით მოპასუხე ნ. ა-ძის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, ნოტარიუს ე. ყ-შვილის მიერ 2008 წლის 7 თებერვალს გაცემული სამკვიდრო მოწმობა (რეესტრში რეგისტრაციის ¹2-91) გაუქმდა დ. ა-ძის მიერ კანონიერი მემკვიდრეობის გზით ქ.თბილისში, ... ქ¹2-ში მდებარე უძრავი ქონების (შენობა-ნაგებობის საცხოვრებელი ფართი 114,55 მ2, საერთო ფართი 247,02 კვ.მ, მიწის ნაკვეთი ფართით 270 კვ.მ) 1/2 ნაწილის 1/3 ნაწილის საკუთრებაში მიღების ნაწილში, მოპასუხე ნ. ა-ძე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ... ქ¹2-ში მდებარე 270 კვ.მ ფართის მქონე ¹06/019 მიწის ნაკვეთზე განთავსებული 247,02 კვ.მ საერთო ფართის მქონე შენობა-ნაგებობის 1/6 იდეალური ნაწილის მესაკუთრედ.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ა-ძემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინებით მ. ა-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შემდეგი საფუძვლებით:
პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ დ., მ. და ნ. ა-ძეები არიან დედმამიშვილები, ი. ბ-შვილი _ მოპასუხე მ. ა-ძის მეუღლე, მოპასუხეები: ი. ბ-შვილი, მ. და ნ. ა-ძეები ფლობენ ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹2-ში მდებარე სადავო ბინას, დ., მ. და ნ. ა-ძეების მამა _ ა. ა-ძე გარდაიცვალა 1990 წლის 7 იანვარს, ხოლო დედა _ ქ. ა-ძე გარდაიცვალა 2002 წლის 16 თებერვალს, დ. ა-ძემ კანონისმიერი მემკვიდრეობის გზით მიიღო მამის _ მამკვიდრებელ ა. ა-ძის დანაშთი ქონება, მდებარე ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹2-ში უძრავი ნივთის (შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 247 კვ.მ, მათ შორის საცხოვრებელი ფართით 114,55 კვ.მ და მიწის ნაკვეთი ფართით 270 კვ.მ) 1/2 ნაწილი, მოპასუხე ნ. ა-ძე 1990 წლის 7 იანვრიდან (მამის _ ა. ა-ძის გარდაცვალების დღიდან) დღემდე ცხოვრობს ამავე მისამართზე და ფლობს სადავო ბინას, დ., ნ. და მ. ა-ძეების დედა _ ქ. ა-ძე ჯერ კიდევ მეუღლის, ა. ა-ძის გარდაცვალების დღიდან გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა აღნიშნულ ბინაში,Dმოსარჩელე დ. ა-ძე ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹2-ში მდებარე 270 კვ.მ ფართის მქონე ¹06/019 მიწის ნაკვეთზე განთავსებული 247,02 კვ.მ საერთო ფართის მქონე შენობა-ნაგებობის 1/2 ნაწილის მესაკუთრეა (რეგისტრაციის საფუძველია 2008 წლის 7 თებერვალს ნოტარიუს ე. ყ-შვილის მიერ გაცემული სამკვიდრო მოწმობა (რეესტრში რეგისტრაციის ¹2-91)), რაც ასევე დადასტურებულია საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით, სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე მ. ა-ძის მტკიცება, რომ ის სადავო ბინას, როგორც სამკვიდრო ქონებას, ფლობს მამის გარდაცვალების დღიდან, სასამართლოს მითითებით, მ. ა-ძე აღნიშნული გარემოების არსებობის დადასტურებას ცდილობს მხოლოდ საკუთარი ახსნა-განმარტების მეშვეობით და საქმეში არ მოიპოვება ამ გარემოების დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულება. იმავე მიზეზით ვერ დასტურდება დედის _ ქ. ა-ძის გარდაცვალებიდან 6 (ექვსი) თვის განმავლობაში მ. ა-ძის მხრიდან სადავო ბინის დაუფლების ფაქტი. სასამართლოს მითითებით, მოპასუხე (შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ) მ. ა-ძემ ვერ უზრუნველყო მასზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით განაწილებული მტკიცების ვალდებულების შესრულება, რის გამოც არ დასტურდებოდა მ. ა-ძის მხრიდან მამის ან დედის დანაშთი ქონებისადმი ფაქტობრივი დაუფლების ფაქტი.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ მ. ა-ძის მოსაზრება, რომ მან 1990 წლის 7 იანვარიდან _ 1990 წლის 7 ივლისის ჩათვლით, ფაქტობრივი ფლობით მიიღო მამის, ა. ა-ძის დანაშთი ქონება. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლზე და განმარტა, რომ კანონით მინიჭებული მემკვიდრეობის უფლების პრაქტიკულად განხორციელებისა და რეალიზაციისათვის აუცილებელია მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღება ან სანოტარო ორგანოსათვის განცხადებით მიმრთვა. ხსენებული ნორმა ადგენს დროს, რომლის განმავლობაშიც მემკვიდრემ უნდა გამოთქვას სამკვიდროს მიღების სურვილი. სამკვიდროს მისაღებად საჭირო მოქმედებები (სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობა და მართვა, განცხადების შეტანა სანოტარო ორგანოში) შესრულებული უნდა იქნეს ექვსი თვის განმავლობაში და, როგორც წესი, მხოლოდ დადგენილი ვადის გაშვების შემთხვევაში კარგავს მემკვიდრე სამკვიდროს მიღების უფლებას (სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი). პალატის მითითებით, სამკვიდროს მიღებულად მიჩნევის იმავე წესს ითვალისწინებდა სადავო პერიოდისათვის მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (1964 წლის რედ.) 556-ე მუხლი.
სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლებზე და დაუსაბუთებლად მიიჩნია მ.ა-ძის მითითება სამკვიდროს მიღების შესახებ, რადგანაც აპელანტი დედ-მამის სამკვიდროს მიღების ფაქტს ადასტურებს თავისი ახსნა-განმარტებით, რასაც მოწინააღმდეგე მხარე არ ეთანხმება და უარყოფს მისი მხრიდან სამკვიდროს ფაქტობრივად მიღების ფაქტს. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის დანაწესის გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სადავო გარემოების (სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების) დამადასტურებელ უტყუარ მტკიცებულებად მართებულად არ მიიჩნია თავად მხარის ახსნა-განმარტება, ვინაიდან იგი არის მხარე და, შესაბამისად, უშუალოდ არის დაინტერესებული საქმის შედეგით, ხოლო დამადასტურებელი რაიმე სხვა მტკიცებულება (თუნდაც მოწმეთა ჩვენება), რომ ადგილი ჰქონდა მ. ა-ძის მხრიდან ა. ა-ძის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღებას საქმეში წარმოდგენილი არ არის და ამაზე ვერც აპელანტი უთითებს.
სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის საფუძველზე არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება (რაც მას სააპელაციო საჩივარში არ მიუთითებია), რომ მის მიერ აწ გარდაცვლილი მამის ა. ა-ძის სამკვიდროს ფაქტობრივად ფლობის ფაქტს ასევე ადასტურებს მამის გარდაცვალების შემდეგ სამკვიდროს ნაწილის ფლობის ფაქტი, კერძოდ, მამის გარდაცვალების შემდეგ მამის სამკვიდროდან მაცივრისა და საწოლის მიღების ფაქტი, რაც მოწმობს მ. ა-ძის მიერ მამის სამკვიდროს მთლიანად მიღებას. პალატის მითითებით, მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მოწინააღმდეგე მხარე დ. ა-ძე თავმჯდომარის შეკითხვაზე, თუ რამდენი ხანი იყო გასული მამის გარდაცვალებიდან, მ. ა-ძის მიერ სამკვიდრო ნაწილის ფლობის დაწყებამდე, მოწინააღმდეგე მხარე პასუხობს, რომ გასული იყო 1 წელი. ამავე კითხვაზე სასამართლო სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარე დ. ა-ძემ უპასუხა, რომ მამის გარდაცვალებიდან გასული იყო 4-5 წელი. 1990 წელს მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსი არ ითვალისწინებდა დღეს მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ანალოგიურ ნორმას. სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აპელანტის არგუმენტი, რომ მან ასევე ფაქტობრივი ფლობით მიიღო 1987 წლის 2 სექტემბრის ¹783 გადაწყვეტილების საფუძველზე დამტკიცებული ა. ა-ძის სახელზე რიცხული კოოპერატივ ,,...’’ წილი, ვინაიდან, კოოპერატივის წილზე დაუფლება, რომელიც წარმოადგენს არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეს (სამოქალაქო კოდექსის 147-ე მუხლი) შეიძლება მოხდეს მხოლოდ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე და შესაბამის რეესტრში სათანადო რეგისტრაციით. მოცემულ შემთხვევაში კი დადგენილია, რომ მ. ა-ძეს აწ გარდაცვილი მამის _ ა. ა-ძის სამკვიდრო ქონება სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე არ მიუღია, ამასთან, საქმის მასალებში საერთოდ არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება დღეის მდგომარეობით აღნიშნული კოოპერატივის სამართლებრივად არსებობის შესახებ, ხოლო აპელანტის მითითება ქ. ა-ძის გარდაცვალების შემდეგ მის სამკვიდრო ქონებასთან დაკავშირებით, სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება, რომ ქ. ა-ძეს რაიმე კონკრეტული ნივთი (უძრავი ან მოძრავი) დარჩა, გარდა ამისა, აღნიშნული არგუმენტი აპელანტის მიერ შეგებებულ სარჩელში არ ყოფილა მოთხოვნილი, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში ამ საკითხზე ყ-დღების გამახვილება წარმოადგენს სულ მცირე მოთხოვნის გაზრდას, რაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის შესაბამისად დაუშვებელია.
სააპელაციო პალატის მითითებით, შეგებებული სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა იმ სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, რომლითაც ა. ა-ძე მემკვიდრედ დ. ა-ძეს ასახელებდა. ამდენად, ქ. ა-ძის სამკვიდროზე თავდაპირველად დავა არ მიმდინარეობდა, ხოლო სააპელაციო წარმოებისას ამ არგუმენტზე აპელირება დაუშვებელია.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ა-ძემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება შემდეგი საფუძველბით:
ნ. და დ. ა-ძეები არიან 1990 წლის 7 იანვარს გარდაცვლილი მამკვიდრებლის _ ა. ა-ძის პირველი რიგის მემკვიდრეები მამკვიდრებელი ა.ა-ძე გარდაცვალებამდე რეგისტრირებული იყო ქ.თბილისში, ... ქ¹40-ში, ხოლო სამკვიდრო გაიხსნა ქ.თბილიში, ... ქ¹2-ში. კასატორმა მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და განმარტა, რომ სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, დ. ა-ძემ ნოტარიუსს მიმართა 2008 წლის 7 თებერვალს, მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 18 წლის შემდეგ, საქმის მასალებში მხარის განმარტების გარდა არც ერთი მტკიცებულება არ არის, რაც დაადასტურებდა მის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტს. სასამართლომ დაუსაბუთებლად გაიზიარა დ. ა-ძის განმარტება სამკვიდროს მიღების თაობაზე და არ შეაფასა მ. ა-ძის განმარტება, რომელმაც ასევე დაასაბუთა სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი. აღნიშნული ასევე დაადასტურა ნ. ა-ძემაც, თუმცა, სასამართლოს სხდომის მდივნის დაუდევრობისა თუ სხვა საფუძვლიდან გამომდინარე, არ არის ასახული სასამართლოს სხდომის ოქმებში.
საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მამკვიდრებელი ქ. ა-ძე გარდაიცვალა 2002 წლის 16 თებერვალს და იგი რეგისტრირებული იყო ქ.თბილისში, ... ქ¹40-ში, სადაც ასევე რეგისტრირებული იყო მ. ა-ძე.
სასამართლომ დ. და ნ. ა-ძეების მიმართ გაიზიარა საინფორმაციო ბარათის მონაცემები და მიიჩნია, რომ მათ სამკვიდრო მიიღეს, ხოლო მ. ა-ძის მიმართ სასამართლო სხდომაზე წარდგენილი საინფორმაციო ბარათის საფუძველზე, არ მიიჩნია ამ უკანასკნელის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი.
სასამართლომ არასწორად შეაფასა 2009 წლის 21 დეკემბრის საინფორმაციო ბარათის მონაცემები, ასევე არასწორი ინტერპრეტაცია მისცა 2010 წლის 11 მაისისა და 2011 წლის 11 იანვრის სხდომის ოქმებში ასახულ დ. ა-ძის განმარტებას, რეალურად, აღნიშნული განმარტებებით მოწინააღმდეგე მხარე ადასტურებდა 1991-1992 წლებში მ. ა-ძის დედასთან ერთად ცხოვრების ფაქტს.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთება არასრულია, რის გამოც მისი სამართლებრივი საფუძვლიანოების შემოწმება შეუძლებელია.
კასატორმა საკასაციო საჩივარს ასევე დაურთო მტკიცებულებები და მოითხოვა მათი საკასაციო სასამართლოს მიერ შეფასება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 აპრილის განჩინებით მ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. ა-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. ა-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. დ-ძის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.
კასატორ მ. ა-ძეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები (ტ.II, ს.ფ.111-113), ხოლო დ. ა-ძეს ¹ვ-275-11 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 11 ფურცლად და ¹ა-1796-11 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 35 ფურცლად, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მუხლის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორ მ.ა-ძესა და დ.ა-ძეს უნდა დაუბრუნდეთ მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. მ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ მ. ა-ძეს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» ნ. დ-ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი.
3. მ. ა-ძეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად, ხოლო დ. ა-ძეს ¹ვ-275-11 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 11 ფურცლად და ¹ა-1796-11 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 35 ფურცლად.
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
