¹ას-311-295 4 აპრილი, 2011 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

Nნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

კასატორი – ზ. მ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – თ. ტ-შვილი, გ. ფ-შვილი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გორის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა ზ. მ-შვილმა და მოითხოვა თ. ტ-შვილსა და გ. ფ-შვილისათვის 15 390 ლარის სოლიდარული წესით დაკისრება.

მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხეები ცხოვრობენ ზ. მ-შვილთან შეთანხმების გარეშე მის კუთვნილ ქ. გორში, ... ..-ის ქ. ¹5ა/34-ში მდებარე ბინაში. მოპასუხეები 2001 წლის იანვრიდან 2010 წლის ივნისამდე ბინის უსასყიდლოდ სარგებლობის შედეგად უსაფუძვლოდ გამდიდრდნენ 15 390 ლარით, რადგანაც ბინის ქირავნობის შემთხვევაში ყოველთვიური ქირა იქნებოდა 135 ლარი.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. მოპასუხეების განმარტებით, სადავო ბინა წარმოადგენს თ. ტ-შვილისა და ზ. მ-შვილის თანასაკუთრებას. თ. ტ-შვილი არის მოსარჩელის შვილი და იგი მშობლებთან შეთანხმებით ცხოვრობდა მეუღლე გ. ფ-შვილთან ერთად და ამჟამადაც მართლზომიერად ცხოვრებს სადავო ბინაში.

გორის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ზ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ზ. მ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციოPპალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოპასუხეები არიან მეუღლეები და არასრულწლოვან შვილთან გ. ფ-შვილთან ერთად 2001 წლის იანვრისთვიდან ცხოვრობენ ქ. გორში, ... ..-ის ქ.¹5ა/34-ში მდებარე ბინაში.

მოსარჩელე ზ. მ-შვილი ქ. გორში, ... ..-ის ქ.¹5ა/34-ში მდებარე ბინაში არ ცხოვრობს. იგი ცხოვრობს შემდეგ მისამართზე: ქ. გორი ... ..-ის ქ.¹29/45, სადაც ასევე რეგისტრირებულია მოპასუხე თ. ტ-შვილი.

გორის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 11 მაისის გადაწყვეტილებით საქმეზე ¹194-10 ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა თ. ტ-შვილის სარჩელი მოპასუხე ზ. მ-შვილის მიმართ და თ. ტ-შვილი ცნობილ იქნა ქ.გორში, მდებარე უძრავი ქონების ... ..-ის ქ. ¹29/45 ერთი მეექვსედი წილის მესაკუთრედ.

თ. ტ-შვილი არის მოსარჩელე ზ. მ-შვილისა და გ. ტ-შვილის შვილი. გ. ტ-შვილი გარდაიცვალა 2005 წელს.

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით ზ. მ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა: მოპასუხეებს, თ. ტ-შვილს, გ. ფ-შვილსა და გ. ფ-შვილს აეკრძალათ ქ. გორში, ... ..-ის ქ¹5ა/34 მდებარე ზ. მ-შვილის სახელზე რიცხული უძრავი ქონებით სარგებლობა და დადგინდა მათი ბინიდან გამოსახლება. სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ივლისის განჩინებით აღნიშნული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება არ აღსრულებულა, ვინაიდან თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 25 თებერვლის განჩინებით სამოქალაქო საქმეზე ¹2ბ/2609-09 დამტკიცდა მორიგება ზ. მ-შვილსა და თ. ტ-შვილს შორის, რომლითაც თ. ტ-შვილი ცნობილ იქნა ქ. გორში ... ..-ის ქ.¹5ა/34 მდებარე უძრავის ქონების ნაწილის მესაკუთრედ.

ქ. გორში, ... ..-ის ¹5ა/34-ში მდებარე უძრავი ქონება წარმოადგენს ზ. მ-შვილისა და თ. ტ-შვილის თანასაკუთრებას, თ. ტ-შვილს _ 1/4¼ იდეალური წილი, ხოლო ზ. მ-შვილს 3/4¾იადეალური წილი. ზ. მ-შვილის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველია 1992 წლის 8 ივლისის ხელშეკრულება ¹4-1251. თ. ტ-შვილის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თარიღია 2010 წლის 19 მარტი, საფუძველი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 25 თებერვლის განჩინება საქმეზე ¹2ბ/2609-09.

მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ საჯარო რეესტრის 2010 წლის 15 მარტის ამონაწერით დადგენილია, რომ სადავო ქონება მდებარე ქ. გორში, ... ..-ის ქ.¹5აª/34-ის 1/4 იდეალური წილის მესაკუთრეა თ. ტ-შვილი, 3/4-ის მესაკუთრე კი ზ. მ-შვილი.

თანამესაკუთრედ თ. ტ-შვილის აღრიცხვამდე, ქ. გორში ... ..-ის ქ.¹5ა/34 ბინა წარმოადგენდა მხოლოდ ზ. მ-შვილის საკუთრებას (საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი - 1992 წლის 8 ივლისის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ¹4-1251.)

მოპასუხეები 2001 წლის იანვრიდან 2010 წლის 10 მარტამდე ფლობდნენ და სარგებლობდნენ სადავო ქონებით ისე, რომ მათ ამგვარი უფლებამოსილების მიმნიჭებელი რაიმე სახის დოკუმენტი არ ჰქონიათ. მოპასუხე მხარეს არ წარმოუდგენია მტკიცებულება, რომელიც მათ მიერ ქონების მართლზომიერად ფლობისა და სარგებლობის უფლებამოსილებას დაადასტურებდა.

სასამართლომ დადგენილად არ მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო ბინის ქირავნობის შემთხვევაში ქირის ოდენობა ყოველთვიურად იქნებოდა 135 ლარი.

ზ. მ-შვილმა მოპასუხისათვის თანხის დაკისრება მოითხოვა უსაფუძვლო გამდიდრებაზე მითითებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის მეორე ნაწილზე, რომელიც განსაზღვრავს იმ გარემოებებს, რომელთა არსებობის შემთხვევაში გამორიცხულია უკან დაბრუნების მოთხოვნა (დაუშვებელია პასუხისმგებლობა კონდიქციური ვალებულებიდან გამომდინარე), კერძოდ უკან დაბრუნების მოთხოვნა გამორიცხულია, თუ ა) შესრულება შეესაბამება ზნეობრივ ნორმებს, ბ) გავიდა ხანდაზმულობის ვადა დ) მიმღებს შეეძლო ევარაუდა, რომ შემსრულებელს სურდა გადაცემა, მიუხედავად იმისა, არსებობს თუ არა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პირობები.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა გორის რაიონული სასამართლოს მსჯელობა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლთან მიმართებაში და აღნიშნა, რომ თ. ტ-შვილი და მისი მეუღლე გ. ფ-შვილი, თ. ტ-შვილის დედის, ზ. მ-შვილის ბინაში ცხოვრობდნენ თავის არასრულწლოვან შვილთან ერთად 2001 წლის იანვრიდან. მხრეთა შორის არსებულმა ურთიერთობამ სასამართლოს მართებულად შეუქმნა შინაგანი რწმენა, რომ ქონებით სარგებლობა შეესაბამებოდა ზნეობრივ ნორმებს თანასაკუთრების რეგისტრაციამდე (2001 წლის იანვრიდან 2010 წლის მარტამდე) და მოპასუხეებს შეეძლოთ კიდევაც ევარაუდათ მესაკუთრის პრეტენზიის წაყენებამდე, რომ მესაკუთრეს სურდა ქონების სარგებლობაში გადაცემა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ზ. მ-შვილმა. და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორის განმარტებით, დადგენილია, რომ 2005 წლიდან მოპასუხეები კანონიერი საფუძვლის გარეშე ცხოვროობდნენ ბინაში და სარგებლობდნენ მისი საკუთრებით.

კასატორმა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის მითითება გადაწყვეტილების დასაბუთებისათვის არ მიიჩნია სრულყოფილ დასაბუთებად.

კასატორის აზრით, გადაწყვეტილება არ პასუხობს კანონის მოთხოვნებს. სასამართლომ არ გაითვალისწინა მისი ინტერესები და ფაქტობრივად საკუთრების განკარგვის შესაძლებლობა მოუსპო მას, რაც პირდაპირ არღვევს მესაკუთრის კონსტიტუციითა და კანონით დაცულ უფლებებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

განსახილველ შემთხვევში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ზ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით, 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად.

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.