ას-312-294-2010 7 ივნისი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. კვანტალიანი, ვ. როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ ნ. მ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ სს “ღ. ს. ო. ნ. ცენტრი”

მესამე პირები _ დ. ღ-ავა, ც. ს-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 12 იანვრის განჩინება

დავის საგანი _ მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 29 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა ნ. მ-ძემ (ქორწინებამდელი გვარი გ-ავა) მოპასუხე სს “ა. ღ. ს. ო. ნ. ცენტრის” მიმართ 41 979 ლარის ოდენობით მატერიალური და 50 000 ლარის ოდენობით მორალური ზიანის, ასევე მკურნალობის თანხის _ 1 513.43 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით. მოსარჩელემ მესამე პირებად საქმეზე დაასახელა დ. ღ-ავა და ც. ს-ძე.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 1999 წლის 4 ნოემბრიდან 1999 წლის 22 ნოემბრამდე გადიოდა სტაციონარულ მკურნალობას სს “ა. ღ. ს. ო. ნ. ცენტრში”. მკურნალობის პერიოდში მას ცენტრის მიერ სხვადასხვა გამოკვლევების შედეგად, 1999 წლის 15 ივლისს ჩატარებული ოპერაციით, ხოლო 1999 წლის ოქტომბრის თვეში ბიოფსიით, დაუდგინდა კლინიკური დიაგნოზი _ სარძევე ჯირკვლის ფიბროადენომა, ხოლო მასალების გამოკვლევის შედეგად მიღებულ იქნა ჰისტოპათოლოგიური დიაგნოზი, ავთვისებიანი სიმსივნე, რის გამოც 1999 წლის 5 ნოემბერს ჩაუტარდა ოპერაცია _ მარცხენა მკერდის რეზეკცია. ოპერაციის შემდგომ ნ. მ-ძეს ჩაუტარდა რადიო და ქიმიოთერაპიის სრული კურსი. 2006 წელს ნ. მ-ძემ ჩაიტარა ისრაელის საავადმყოფო “მ.” დიაგნოსტიკის სრული კურსი. ამ დროს გამოირკვა, რომ სს “ ღ. ს. ო. ნ. ცენტრში დასმული იყო არასწორი დიაგნოზი, ჩატარდა არაადეკვატური მკურნალობა. ისრაელში მდებარე საავადმყოფო “მ.” სამედიცინო დასკვნით კატეგორიულადაა უარყოფილი ავთვისებიანი სიმსივნით ნ. მ-ძის წარსულში დაავადების შესაძლებლობა. მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ დაფეხმძიმდა და გააჩინა ბავშვი სრულიად ჯანმრთელ მდგომარეობაში (ტომი I, ს.ფ. 1-5).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ “ა. ღ. ს. ო. ნ. ცენტრში” პაციენტ ნ. მ-ძეს დაესვა სწორი დიაგნოზი, ჩაუტარდა შესაბამისი ოპერაციები, დანიშნული მკურნალობის კურსი შეესაბამებოდა შესაბამისი დაავადებისათვის განკუთვნილ მკურნალობის კურსს.

ზემოაღნიშნულს ადასტურებდა საქმეში წარდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის დასკვნა ¹274/40. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სამკურნალო-საკონტროლო სხდომის ოქმი ¹10 წინააღმდეგობაში მოდის ექსპერტიზის დასკვნასთან. რაც შეეხებოდა ისრაელში მდებარე საავადმყოფო “მეუხედეთის” სამედიცინო დასკვნას, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული არ წარმოადგენდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებულ მტკიცებულებას, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ნ. მ-ძე წარსულში დაავადებული არ იყო ავთვისებიანი სიმსივნით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება შეიძლება იყოს სახელშეკრულებო, რომლის შინაარსი განისაზღვრება კანონით და მხარეთა შეთანხმებით და არასახელშეკრულებო, რომლის შინაარსიც დამოკიდებულია მხოლოდ კანონზე, ან კანონზე და ვალდებულების ერთ-ერთი მხარის ნებაზე. არასახელშეკრულებო ზიანის არსებობისათვის დამახასიათებელია ის, რომ იგი წარმოიშობა უშუალოდ სამართალდარღვევის შედეგად, რაც შეიძლება გამოიხატოს როგორც მოქმედებაში, ასევე უმოქმედობაში. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ქონებრივი პასუხისმგებლობის ვინმესთვის დასაკისრებლად და ზიანის ანაზღაურებისათვის საჭიროა: ა. ქმედება იყოს მართლსაწინააღმდეგო; ბ. სახეზე იყოს დამდგარი შედეგი _ ზიანი; გ. სახეზე იყოს მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩამდენი პირის ბრალი; დ. არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობდა ამ შემადგენლობის არც ერთი ელემენტი, რის გამოც ნ. მ-ძის მოთხოვნა არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას (ტომი I, ს.ფ. 241-247).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. მ-ძემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

სააპელაციო საჩივრის თანახმად, ნ. მ-ძის სამედიცინო ისტორია და მკურნალობა ნაწარმოები იყო მნიშვნელოვანი დარღვევებით, რაც არ უარყვეს თავიანთი ჩვენებით მესამე პირებმა დ. ღ-ავამ და ც. ს-ძემ, აგრეთვე, მოწმის სახით დაკითხულმა მ. ნ-ძემ. სასამართლო ექსპერტიზის მიერ უხარისხობის გამო არ გამოკვლეულა პრეპარატი, რომელიც დაადგენდა პაციენტის ავთვისებიანი სიმსივნის არსებობას. სასამართლო ექსპერტიზას მოპასუხემ სამი გამოსაკვლევი პრეპარატის ნაცვლად წარუდგინა მხოლოდ ორი, მათ შორის, ერთი პრეპარატი აღმოჩნდა უხარისხო. ვერც საექსპერტო დასკვნაში და ვერც სასამართლოში დაკითხვისას ექსპერტებმა ვერ მიუთითეს საკანონმდებლო ან ადმინისტრაციულ აქტზე, რომელზე დაყრდნობითაც გააკეთეს თავიანთი დასკვნები. საქმეზე დაკითხულმა ექსპერტებმა ასევე ვერ მიუთითეს იმ წყაროზე, რომლის შესაბამისადაც განსაზღვრეს მოსარჩელის მკურნალობისა და დიაგნოსტიკის შესაბამისობა არსებულ სტანდარტებთან. სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა ისრაელში მდებარე საავადმყოფო “მ.” სამედიცინო დასკვნა, რადგან დასკვნაში არაა მითითებული, რომ ნ. მ-ძეს არ ჰქონდა წარდგენილი კვლევისათვის საჭირო დოკუმენტები. ასევე 1999 წლის 27 დეკემბრის ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის სამკურნალო-საკონტროლო კომისიის სხდომის ოქმში მითითებულია, რომ მნიშვნელოვანი დარღვევები იქნა ჩადენილი ნ. მ-ძის როგორც დიაგნოსტიკის, ასევე მკურნალობის თვალსაზრისით. სასამართლომ მტკიცების ტვირთი არასწორად გაანაწილა მხარეებზე. სასამართლომ არ მოახდინა მტკიცებულებათა სრული, ობიექტური და ყოველმხრივი განხილვა (ტომი I, ს.ფ. 259-269).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 12 იანვრის განჩინებით ნ. მ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1007-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, სამედიცინო დაწესებულებას ეკისრება პასუხისმგებლობა პირის ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანისთვის იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს არასახელშეკრულებო ვალდებულების წარმოშობის 4 პირობა: ზიანი, ქმედების მართლზომიერება, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა (უმოქმედობას) და დამდგარ შედეგს შორის. მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა დაწესებულების მიერ მისთვის ზიანის მიყენების ფაქტი. ასევე, ისრაელში მდებარე საავადმყოფო “მ.” სამედიცინო 2006 წლის 24 მარტის ცნობაში მითითებულია, რომ ავადმყოფის ხელთ არსებულ დოკუმენტებში ვერ იქნა აღმოჩენილი მტკიცება ავთვისებიანი სიმსივნის შესახებ და ისრაელის საავადმყოფომ ისე აწარმოა ნ. მ-ძის გამოკვლევა, შესაძლებლობა არ ჰქონია, შეესწავლა დაავადების კლინიკური სურათი და ნაოპერაციები მასალა. ასევე, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ ნ. მ-ძე დაავადებული იყო მარცხენა სარძევე ჯირკვლის ავთვისებიანი სიმსივნით და ჩატარებული ოპერაციები ოპერაციის მომზადების და ჩატარების დაწესებულ ნორმებს და სტანდარტებს შეესაბამებოდა. ექსპერტის განცხადებით, პრეპარატით, რომელიც მას წარედგინა და მის მიერ იქნა გამოკვლეული, აშკარად დგინდებოდა ავთვისებიანი სიმსივნის არსებობა. სამკურნალო-საკონტროლო სხდომის ოქმში მიცემული ახსნა-განმარტებიდან კი ირკვეოდა, რომ აღნიშნული დარღვევა-ნაკლოვანებები დაკავშირებულია სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებასთან და არა დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის პროცესთან (ტომი II, ს.ფ. 85-98).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. მ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლომ მხარეთა შორის არასწორად გაანაწილა მტკიცების ტვირთი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1007-ე მუხლიდან გამომდინარე მტკიცების ტვირთი მთლიანად მოპასუხეს ეკუთვნოდა. სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი და არ მოახდინა მტკიცებულებათა სრული და ობიექტური შეფასება. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე, 172-ე მუხლების საწინააღმდეგოდ სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა. სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1007-ე მუხლი, ამასთან, მან არ გამოიყენა ამავე კოდექსის 413-ე მუხლი (ტომი II, ს.ფ. 112-121).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 12 იანვრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.