ას-317-301-2011 30 მაისი, 2011 წელი

¹ ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს «...-თბილისი» (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ თანხის გადახდისაგან გათავისუფლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვამ სარჩელი არძრა სასამართლოში შპს «...-თბილისის» მიმართ დარიცხული თანხის _ 2400 ლარის გადახდისაგან მოსარჩელის გათავისუფლების თაობაზე შემდეგი საფუძვლებით:

2009 წლის 15 ნოემბრის ¹003299 აქტითა და ოქმით მოპასუხემ ჩათვალა, რომ ადგილი ჰქონდა გაზის მოწყობილობების თვითნებურ მიერთებას და დამონტაჟებული მრიცხველი გამტარუნარიანობის გათვალისწინებით ვერ აღრიცხავდა მოხმარებული ბუნებრივი აირის ზუსტ ოდენობას. აქტის საფუძველზე მოსარჩელეს შპს «...-თბილისის» სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 2400 ლარის გადახდა. ინდ. მეწარმე ქ.ბ-ვას განმარტებით, დარიცხვა კანონსაწინააღმდეგოა და უნდა გაუქმდეს, რადგან სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით კატეგორიულად არის მითითებული, რომ ობიექტზე განთავსებული მოწყობილობების მიერ მოხმარებული ბუნებრივი აირის წარმადობა ერთ საათში შეადგენს მხოლოდ 6 კუბურ მეტრს, რაც გამორიცხავს მრიცხველის გვერდის ავლით მოსარჩელის მხრიდან ბუნებრივი აირის მოხმარებას.

შპს «...-თბილისმა» სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მოპასუხის განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 იანვრის დადგენილებით, რომელიც ძალაში დატოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლომ 2010 წლის 22 თებერვლის დადგენილებით, დასტურდება ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვას მხრიდან ბუნებრივი გაზის ქსელზე დანადგარების უკანონოდ მიერთებისა და ბუნებრივი გაზის დატაცების ფაქტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვას სარჩელი დაკმაყოფილდა, ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვა გათავისუფლდა შპს «...-თბილისის» სასარგებლოდ 2009 წლის 25 ნოემბრის ¹003299 აქტითა და ოქმით დარიცხული 2400 ლარის გადახდის ვალდებულებისგან.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით შპს «...-თბილისის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში ინდივიდუალურ მეწარმე «ქ. ბ-ვას» აქვს საცხობი. 2008 წლის 23 ივნისს შპს «...-თბილისმა» განახორციელა შპს «...» მიერ შედგენილი ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში მდებარე საცხობის გაზმომარაგების პროექტი, რომლის თანახმადაც, ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში არსებულ საცხობში დამონტაჟდა G-6 ტიპის ბუნებრივი აირის მრიცხველი. ქ. ბ-ვამ მოიპოვა შემდეგი ხელსაწყოების დამონტაჟების უფლება: 1.საკონდიტრო ღუმელი ერთი ცალი; 2.წყლის გამაცხელებელი აპარატი ერთი ცალი; 3.გაზქურა ერთი ცალი.

2008 წლის 23 ივნისს შპს «...-თბილისთან» შეთანხმებული გაზმომარაგების პროექტისგან განსხვავებით ქ. ბ-ვამ თვითნებურად დაამატა პროექტით გაუთვალისწინებელი ხელსაწყო _ ოთხკამფორიანი გაზქურა და ერთი ცალი საკონდიტრო ღუმელი. 2009 წლის 25 ნოემბერს შპს «...-თბილისის» მიერ შედგენილ იქნა ბუნებრივი გაზის უკანონოდ მოხმარების შესახებ ¹003299 აქტი და ¹003299 ოქმი. შპს «...-თბილისმა» ბუნებრივი აირის უკანონო მოხმარებისთვის ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვას გადასახდელად დააკისრა 2430 ლარი.

ცალკე მდგომი საკონდიტრო ღუმელი ოქმის შედგენის მომენტში მუშაობდა ბუნებრივ აირზე. სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის საფუძველზე არ გაიზიარა ქ. ბ-ვას მტკიცება, რომ ცალკე მდგომი ღუმელი ოქმის შედგენის მომენტში, წარმოადგენდა ელექტრო ღუმელს, რომელიც მუშაობს ელექტროენერგიაზე, რადგანაც საქმეში წარმოდგენილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით დადასტურებულია, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის მომენტში – 2009 წლის 25 ნოემბერს ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში, ინდ. მეწარმე «ქ. ბ-ვას» საცხობში ფუნქციონირებდა სამი საკონდიტრო ღუმელი და სამივე მათგანის კვების წყაროს წარმოადგენდა ბუნებრივი აირი. საკონდიტრო საცხობის გაზმომარაგებაზე მოწყობილი აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას ადგილი არ ჰქონდა.

სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 14 იანვრის დასკვნაზე, რომლის თანახმადაც ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში მდებარე საკონდიტრო სათავსში განთავსებული 2 ცალი საკონდიტრო ღუმელის, 1 ცალი წყლის გამათბობლის და 2 ცალი ოთხკომფორიანი გაზქურის მიერ მაქსიმალურად მოხმარებული ბუნებრივი გაზის რაოდენობა 1 საათში შეადგენს დაახლოებით 6 კუბურ მეტრს, ხოლო ამავე ობიექტზე მოწყობილი G-6 მარკის გაზის მრიცხველის გამტარუნარიანობა საათში ტოლია 10 კუბური მეტრისა და ადგილი არა აქვს მოწყობილი აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას, ამდენად, სასამართლომ არ გაიზიარა შპს «...-თბილისის» პოზიცია, რომ ქ. ბ-ვას მხრიდან ადგილი აქვს აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას, რაც დასტურდება პრეიუდიციული ძალის მქონე კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის დადგენილებით. 2010 წლის 20 იანვრის სასამართლო დადგენილების საფუძველზე სასამართლომ გაიზიარა, რომ ქ. ბ-ვამ ჩაიდინა ადმინისტრაციული სამართადარღვევათა კოდექსის 96¹ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული გადაცდომა – ბუნებრივი აირის უკანონო მოხმარება, რაც იმაში გამოიხატა, რომ ინდივიდუალური მეწარმე ქ. ბ-ვამ გაზის გამანაწილებელ ქსელს თვითნებურად, შპს «...-თბილისთან» შეთანხმების და მისივე ნებართვის გარეშე მიუერთა გაზის მოხმარების ხელსაწყოები (მოწყობილობები). ამდენად, სასამართლომ დაასკვნა, რომ ადგილი არ ჰქონდა აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას. შესაბამისად, არ არსებობს აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელი კანონიერ ძალაში შესული პრეიუდიციული ძალის მქონე სასამართლოს გადაწყვეტილება. მართალია, ექსპერტიზის დასკვნით არ არის განსაზღვრული ერთი ცალი საკონდიტრო ღუმელის წარმადობა იმ საფუძვლით, რომ წარმოადგენს ელექტროღუმელს, მაგრამ შპს «.... თბილისის» მიერ 2009 წლის 9 ივლისის ¹12 დადგენილების საფუძველზე დამტკიცებული მოხმარებლის მიერ ძირითადად გამოყენებული დანადგარების ხარჯების ცხრილის მიხედვით 4-სანთურიანი გაზქურის ღუმელით მოხმარება განსაზღვრულია საათში 1,32 კუბური მეტრი. შესაბამისად, არ ცდება G-6 ტიპის მრიცხველის გამტარუნარიანობას 10 კუბურ მეტრს საათში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებანი, რადგანაც სადავო ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენს ჰქონდა თუ არა ადგილი ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში მდებარე საკონდიტრო საცხობის გაზმომარაგებაზე მოწყობილი აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას. აპელანტის განმარტებით, აღნიშნული გარემოება დასტურდება თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 იანვრისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 თებერვლის დადგენილებებით. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 იანვრის დადგენილებით დადგენილ იქნა, რომ ქ. ბ-ვამ ჩაიდინა ამავე კოდექსის 96¹-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული გადაცდომა, ბუნებრივი აირის უკანონო მოხმარება, რაც იმაში გამოიხატა, რომ ინდივიდუალური მეწარმე ქ. ბ-ვამ გაზის გამანაწილებელ ქსელს თვითნებურად, შპს «...-თბილისთან» შეთანხმების და მისივე ნებართვის გარეშე მიუერთა გაზის მოხმარების ხელსაწყოები (მოწყობილობები), სასამართლოს განმარტებით, ქ. ბ-ვას მიერ თვითნებობის ფაქტის დადგენა თავისთავად არ ადასტურებს მის მიერ საკონდიტრო საცხობის გაზმომარაგებაზე მოწყობილი აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას. აღნიშნული გარემოება უნდა დადასტურდეს შესაბამისი მტკიცებულებით. აპელანტმა ვერ უზრუნველყო თავისი მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზაცია და ვერ წარადგინა სადავო გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნა და სწორად დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, .... ქ¹29-ში მდებარე საკონდიტრო საცხობის გაზმომარაგებაზე მოწყობილი აღრიცხვის კვანძის გამტარუნარიანობაზე მეტი რაოდენობის ბუნებრივი გაზის მოხმარებას ადგილი არ ჰქონია.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით საქალაქო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე და 992-ე, მუხლებით, რის გამოც არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «...-თბილისმა», მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლო განჩინება სამართლებრივად არასაკმარისადაა დასაბუთებული, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება, კერძოდ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 იანვრის ¹4/11242-09 დადგენილებით ირკვევა, რომ ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვამ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექის 96¹ მუხლის შესაბამისად, ჩაიდინა გადაცდომა ბუნებრივი გაზის დატაცების თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რა სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება, დადგენილად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ ბუნებრივი გაზის დატაცების ფაქტის არარსებობა, ამდენად, გადაწყვეტილება გამოტანილია არაგანსჯადი სასამართლოს მიერ.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, ზიანის ანაზღაურების წინაპირობებს წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედებების არსებობა, მიზეზობრივი კავშირი ამ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის და ზიანის არსებობის ფაქტი. საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისა და სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის დადგენილებების თანახმად, ინდ. მეწარმე ქ. ბ-ვა ცნობილია ადმინისტრაციულ სამართლადარღვევათა კოდექსის 96¹ მუხლით გათვალისწინებული გადაცდომის ჩამდენ პირად და მას სახდელის ზომად შეეფარდა ჯარიმის გადახდა. სასამართლო ვალდებული იყო, ეხელმძღვანელა სამოქალაქო საქპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «ბ» ქვეპუნქტით და შპს «...-თბილისი» გაეთავისუფლებინა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებების მტკიცების ტვირთისაგან, ასევე უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 266-ე მუხლი, რის სანაცვლოდაც, სასამართლომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ გარემოებებზე უპირატესი ძალა მიანიჭა სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნას, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 96¹ მუხლი, რადგანაც თავად ნორმის დასახელებაა ბუნებრივი გაზის ან ელექტროენერგიის დატაცება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2011 წლის 25 მარტის განჩინებით შპს «...-თბილისის» საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «...-თბილისის» საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს «...-თბილისს» უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს «...-თბილისის» საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ შპს «...-თბილისს» (საიდენტიფიკაციო ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.