ას-338-314-2010 7 ივნისი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. კვანტალიანი, ვ. როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ ა. ხ-ია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ სს “ე. ქ.”

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 9 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ა. ხ-იამ მოპასუხე სს “ე. ქ.” მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისთვის სახელფასო დავალიანების _ 29 536 ლარის, პრემიის _ 158 333 ლარის და ანაზღაურების დაყოვნებისათვის მისაღებ თანხებზე დარიცხული პროცენტის _ 34 142,8 ლარის, სულ 222 011,8 ლარის გადახდის დაკისრება.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხემ 2008 წლის 30 სექტემბრის ¹56 ბრძანებით 2008 წლის 19 სექტემბრიდან შეუწყვიტა შრომითი ურთიერთობა შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლის საფუძვლით. მოპასუხემ საქართველოს შრომის კოდექსის 34-ე მუხლის საწინააღმდეგოდ საბოლოო ანგარიშსწორება მოსარჩელესთან არ განახორციელა, რაც შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღის ვადაში ევალებოდა (ტომი I, ს.ფ. 1-11).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლისა 19 ივნისის გადაწყვეტილებით ა. ხ-იას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხე სს “ე. ქ.” დაეკისრა სახელფასო დავალიანების _ 29 536 ლარის, პრემიის _ 100 000 ლარის, ასევე ანაზღაურების დაყოვნებისათვის ვადაგადაცილებულ დღეებზე პროცენტის სახით 29 120,33 ლარის ანაზღაურება ა. ხ-იას სასარგებლოდ (ტომი I ს.ფ. 109-118).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “ე. ქ.”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნებისათვისათვის ვადაგადაცილებულ დღეებზე 0.07%-ის სახით 29 120,33 ლარის დაკისრების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელანტმა მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 19 მარტის განჩინებით სს “თ. ბ.” განცხადება სს “ე. ქ.” მიმართ გადახდისუუნარობის შესახებ მიღებულ იქნა წარმოებაში, ხოლო “გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდისუუნარობის შესახებ განცხადების წარმოებაში მიღების თაობაზე სასამართლო განჩინების გამოტანის მომენტიდან იკრძალება ამ განჩინების გამოტანამდე აღებული ვალების უზრუნველყოფა, ჩერდება ვალებისა და პროცენტების გადახდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პროცენტებისა და ვალების გადახდის აკრძალვა ავტომატურად გულისხმობს მოვალის იმ პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლებას, რაც მას შეიძლება დაეკისროს ამ ვალდებულებების შეუსრულებლობის შედეგად. სწორედ ასეთ პასუხისმგებლობას წარმოადგენს საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული პროცენტი (ტომი I, ს.ფ. 125-137, ტომი II, ს.ფ. 28).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ხ-იამ. აპელანტი არ დაეთანხმა სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, ა. ხ-ია გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან 2008 წლის 19 სექტემბერს. აპელანტის განმარტებით, მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანება გამოცემულია 2008 წლის 30 სექტემბერს. აპელანტმა არ გაიზიარა სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან მას არ უმუშავია სრული წელი, არ ეკუთვნის პრემიის თანხა (ტომი I, ს.ფ. 138-147).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილებით ა. ხ-იას საპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფიდა, სს “ე. ქ.” სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილების მეორე პუნქტი _ ანაზღაურებამდე დაყოვნებისათვის ვადაგადაცილებულ დღეებზე (2009 წლის 9 მარტამდე პერიოდისათვის) პროცენტის სახით 29 120.33 (ოცდაცხრაათას ასოცი ლარი და ოცდაცამეტი თეთრი) ლარის დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, სს “ე. ქ.” ა. ხ-იას სასარგებლოდ დაეკისრა ანაზღაურების დაყოვნებისათვის ვადაგადაცილებულ დღეებზე (2008 წლის 19 მარტამდე პერიოდისთვის) პროცენტის სახით 1 810,86 (ათას რვაასათი ლარი და ოთხმოცდაექვსი თეთრი) ლარის ანაზღაურება, ა. ხ-იას სს “ე. ქ.” სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ საპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი _ 1 092,37 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტ სს “ე. ქ.” წარმომადგენლის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა განსაზღვრული ანაზღაურების დაყოვნების ვადაგადაცილებულ დღეებზე პროცენტის სახით დასაკისრებელი თანხის ოდენობა 29 120,33 ლარით. პალატამ მიიჩნია, რომ პროცენტის დარიცხვა უნდა მომხდარიყო 2008 წლის 19 მარტამდე (გადახდისუუნარობის განცხადების სასამართლო წარმოებაში მიღებამდე), რაც შეადგენს 1 810,86 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ა. ხ-იას მითითება იმის შესახებ, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად უთხრა უარი პრემიის სახით 58 333 ლარის დაკისრებაზე. საქმეში წარდგენილი შრომითი ხელშეკრულებით დგინდებოდა, რომ 2007 წლის 1 მარტის შრომით ხელშეკრულებაში 2007 წლის 5 მარტს შეტანილი იქნა ცვლილება, რომლის საფუძველზეც ხელშეკრულების მე-8 მუხლი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: “მე-3 და მე-4 მუხლებით გათვალისწინებული ვალდებულებების პირნათლად შესრულების შემთხვევაში, ტექნიკური დირექტორი მიიღებს პრემიალურ ანაზღაურებას წლიურად 100 000 (ასი ათასი) ლარის ოდენობით. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, რადგან ა. ხ-ია შრომითი ურთიერთობებში იყო დამსაქმებელთან 2008 წლის სექტემბრამდე, შესაბამისად, მას არა აქვს პრემიის მოთხოვნის უფლება (ტომი II, ს.ფ. 79-91, 92-94).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ხ-იამ, რომელმაც მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ა. ხ-იას სააპელაციო საჩივარი, ასევე იმ ნაწილში, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს “ე. ქ.” საპელაციო საჩივარი და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მე-5 პუნქტის გაუქმება, რომლითაც ა. ხ-იას სს “ე. ქ.” სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის გადახდა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის პირველი ნაწილი, არასწორი შეფასება მისცა შრომითი ხელშეკრულების 8.1 მუხლს, არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 25-ე მუხლი. ხელშეკრულების 8.1 მუხლში შევიდა ცვლილება 5.03.2007 წელს, რომლის თანახმად ტექნიკური დირექტორი ხელშეკრულების მე-3 და მე-4 მუხლებით გათვალისწინებული ვალდებულებების პირნათლად შესრულების შემთხვევაში მიიღებდა პრემიალურ ანაზღაურებას წლიურად 100 000 ლარის ოდენობით. ა. ხ-იას, როგორც ტექნიკური დირექტორის სამუშაოდან დათხოვნის ბრძანება 19.09.2008 წლიდან ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის გამო, გამოვიდა 30.09.2008 წელს. ამდენად ა. ხ-ია 2007 წლის 01 მარტის შრომითი ხელშეკრულების (კონტრაქტის) პირობებით აგრძელებდა მუშაობას ტექნიკურ დირექტორად 2008 წლის 30 სექტემბრამდე. აღნიშნული ხელშეკრულებით განსაზღვრული იყო პრემიალური ანაზღაურება წლიურად 100 000 ლარის ოდენობით, რაც არასრული წლის მუშაობის პერიოდისთვის უნდა ანაზღაურებულიყო ნამუშევარი თვეების პროპორციულად, 58 333 ლარის ოდენობით (ტომი II, ს.ფ. 97-105).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 მაისის განჩინებით ა. ხ-იას საკასაციო საჩივარი განუხილველად იქნა დატოვებული ანაზღაურების დაყოვნებისათვის ვადაგადაცილებულ დღეებზე პროცენტის სახით 29 120.33 ლარის დაკისრების ნაწილში, კასატორის მიერ ამ ნაწილში საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო. დანარჩენ ნაწილში საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად (ტომი II, ს.ფ. 121-123).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ხ-იას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ა. ხ-იას საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. ხ-იას საკასაციო საჩივარი თბილისის საააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.