ას-340-324-2011 30 მაისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. პ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ი. ც-შვილი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, სამკვიდროდან სავალდებულო წილის განსაზღვრა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. პ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. ც-შვილის მიმართ 1998 წლის 10 აგვისტოს ი. პ-შვილის სახელზე გაცემული ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის, ასევე დაბა თიანეთში, ... ქ¹4-ში მდებარე სამკვიდრო ქონების _ 2000 კვ.მ მიწაზე განლაგებული 49.3 კვ.მ ერთოთახიანი სახლის (საცხოვრებელი ფართი 13.7 კვ.მ, დამხმარე ფართი _ 35.6 კვ.მ, სამეურნეო ფართი _ 16.3 კვ.მ) 1/2 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

მოსარჩელე გარდაცვლილი ს. პ-შვილის პირველი რიგის მემკვიდრეა _ შვილი, დაბა თიანეთში, ... ქ¹4-ში მდებარე ქონება ირიცხებოდა გარდაცვლილი ს. პ-შვილის სახელზე. მოსარჩელისათვის უცნობი იყო ს.პ-შვილის ანდერძის თაობაზე, რის საფუძველზეც მოპასუხის სახელზე გაცემულია სამკვიდრო მოწმობა ზემოაღნიშნულ ქონებაზე და საჯარო რეესტრის მონაცემებით, სამკვიდრო ქონება საკუთრების უფლებით ირიცხება მოპასუხის სახელზე. მოსარჩელის განმარტებით, იგი დავის წარმოშობამდე იყო სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი მფლობელი, ამასთან, მან მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მოიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე მუხლზე.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ არსებობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 23 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნ. პ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით ნ. პ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მამკვიდრებელი ს. პ-შვილი გარდაიცვალა 1997 წლის 9 დეკემბერს. მოსარჩელე ნ. პ-შვილი არის მამკვიდრებლის პირველი რიგის მემკვიდრე – შვილი. ი. ც-შვილი არის ს. პ-შვილის ანდერძისმიერი მემკვიდრე. 1990 წლის 9 თებერვალს სანოტარო წესით დამოწმებული ანდერძით ს. პ-შვილმა დაბა თიანეთში, ... ¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა, რომელიც გარდაცვალების დროისათვის აღმოჩნდება მის საკუთრებაში უანდერძა შვილიშვილს _ ი. ... ძე პ-შვილს.

1998 წლის 10 აგვისტოს ნოტარიუს ა. ა-შვილის მიერ გაცემული ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობით ს. პ-შვილის სამკვიდრო ქონების მესაკუთრედ ცნობილია ი. ც-შვილი.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ნ. პ-შვილის სარჩელი, 1998 წლის 10 აგვისტოს გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და ს. პ-შვილის სამკვიდრო ქონების მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობის შესახებ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 30 მარტის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნ. პ-შვილის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება მხარეებს საკასაციო წესით არ გაუსაჩივრებიათ და შესულია კანონიერ ძალაში. მცხეთის რაიონული სასამართლოსა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით დადგენილია, რომ ს. პ-შვილის ანდერძისმიერი მემკვიდრეა ი. ც-შვილი (გვარის შეცვლამდე პ-შვილი), ხოლო ნ. პ-შვილი _ ს. პ-შვილის შვილი, დაბა თიანეთში, ... ქ¹4-ში არსებული უძრავი ქონება 1998 წლამდე რეგისტრირებული იყო ს. პ-შვილის სახელზე. ... ქ¹4-სა და ... ქ¹6-ში მდებარეობდა სხვადასხვა ქონება, რომლებზეც ცალ-ცალკე იყო შედგენილი საცხოვრებელი სახლების ტექნიკური პასპორტები. ს. პ-შვილის სამკვიდრო მასაში შედიოდა მხოლოდ ... ქ¹4-ში მდებარე უძრავი ქონება. ამის გამო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია ნ. პ-შვილის განმარტებები, რომ, რადგან იგი რეგისტრირებულია ... ¹6-ში, მას დედის მემკვიდრეობა ფაქტობრივი ფლობით აქვს მიღებული. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 30 მარტის განჩინებით დადგენილადაა მიჩნეული ი. ც-შვილის მიერ ს. პ-შვილის სამკვიდროს დაუფლების ფაქტი. კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 მარტის განჩინებით პრეიუდიციულად არის დადგენილი, რომ ნ. პ-შვილს დედის, ს. პ-შვილის სამკვიდრო ქონება, ფაქტობრივი ფლობით არ მიუღია.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე მუხლით, 1372-ე მუხლით და განმარტა, რომ ნ. პ-შვილი არის მამკვიდრებელ ს. პ-შვილის შვილი და, შესაბამისად, ამ უკანასკნელის დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე სავალდებულო წილის მიღების უფლების მქონე პირი. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის პირველ, მე-2 ნაწილებზე და აღნიშნა, რომ სამკვიდრო ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის აუცილებელია მემკვიდრის მიერ სამკვიდრო ქონების მიღება. სამკვიდროს მიღების ორი გზა არსებობს, კერძოდ: სამკვიდროს მიღების შესახებ სანოტარო ორგანოში განცხადების შეტანა და სამკვიდროს ფაქტობრივად დაუფლება ან მართვა, რაც, სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის მიხედვით, უნდა განხორციელდეს სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის განმავლობაში. აპელანტი უთითებს, რომ მას ფაქტობრივი ფლობით მიღებული აქვს დედის _ ს. პ-შვილის დანაშთი სამკვიდრო ქონება და აღნიშნული უდავოდ დასტურდება მოწმეთა ჩვენებებით, რაც სასამართლომ არ გაიზიარა, კერძოდ, პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «ბ» ქვეპუნქტით, ამავე კოდექსის 266-ე მუხლით და, ვინაიდან დავა იმავე მხარეებს შორის მიმდინარეობდა, გაიზიარა კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 მარტის განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ ნ. პ-შვილს დედის – ს. პ-შვილის დანაშთი სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით არ მიუღია.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. პ-შვილმა, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ განჩინების მიღებისას არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე, 1371-ე, 1372-ე მუხლების მოთხოვნები, ასევე არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1478-ე, 1479-ე და 1497-ე მუხლების დებულებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 აპრილის განჩინებით ნ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. პ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. პ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. პ-შვილის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ნ. პ-შვილს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» ნ. პ-შვილის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.