ას-368-341-2010 7 ივნისი, 2010წ.
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ნ. კვანტალიანი, ვ. როინიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი (მოპასუხე) _ რ. გ-ავა
მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ მ. ბ-ძე (წარმომადგენელი ნ. ფ-ური)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინება
დავის საგანი _ სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2008 წლის 9 დეკემბერს მ. ბ-ძემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე რ. გ-ავას წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე 2 500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება (ტომი I, ს.ფ. 1-9).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ბ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე რ. გ-ავას მ. ბ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 500 აშშ ლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა (ტომი I, ს.ფ. 159-163).
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ. გ-ავამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებს გაუქმება და ხელახლა განსახილველად საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის დაბრუნება (ტომი I, ს.ფ. 174-200).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით რ. გ-ავას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 182-ე მუხლის შესაბამისად, სხვადასხვა სარჩელების ერთ წარმოებად გაერთიანების შესაძლებლობას კანონმდებლობა უშვებს იმ აუცილებელი წინაპირობის არსებობისას, როდესაც გაერთიანებული საქმეები ერთგვაროვანია და სამართლებრივად დაკავშირებულია ერთმანეთთან.
აპელანტი ითხოვდა მის მიერ დაყენებული მოთხოვნებისა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებული რ. გ-ავას სარჩელის გაერთიანებას ერთ წარმოებად. თბილისის სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ადგილი არ აქვს დავათა ერთგვაროვნებას და სამართლებრივ კავშირს და შესაბამისად, არ უნდა მოხდეს საქმის გაერთიანება ერთ წარმოებად.
ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებები, რომლის თანახმადაც სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლის შესაბამისად, სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვაგვარ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს დააბრუნოს იმავე ხარისხის, სახის და რაოდენობის ნივთი. ამავე კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. მოცემულ შემთხვევაში ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება რ. გ-ავას არ შეუსრულებია, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი იყო (ტომი II, ს.ფ. 53-58)
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. გ-ავამ და მოითხოვა აღნიშნული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.
კასატორი მიუთითებს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 184-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რაც შემდგომში თბილისის სააპელაციო სასამართლომაც გაიზიარა, არასათანადოდ იქნა შესწავლილი და შეფასებული განსაკუთრებულად რთული კატეგორიის საქმე (ტომი II, ს.ფ. 64-71).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. გ-ავას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, რ. გ-ავას საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე რ. გ-ავას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. რ. გ-ავას საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. რ. გ-ავას დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.