ას-401-374-2010 7 ივნისი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. კვანტალიანი, ვ. როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ მ. მ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ სს “მ.”

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი _ ბრძანებების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 1 ოქტომბერს მ. მ-ძემ სარჩელით მიმართა ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე სს “მ.” წინააღმდეგ. მოსარჩელემ მოითხოვა 2009 წლის 4 მარტსა და 3 სექტემბერს სს “მ.” მიერ გამოცემული ¹3 და ¹5 ბრძანებების ბათილად ცნობა მის ნაწილში.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2009 წლის 4 მარტს სს “მ.” დირექტორმა ბ. გ-ავამ გამოსცა ბრძანება, რომლითაც შრომითი ურთიერთობა შეუჩერა 18 პირს, მათ შორის, მ. მ-ძეს. 3 სექტემბრის ბრძანებით გაგრძელდა შეჩერების ვადა. ბრძანებაში აღნიშნული თანამშრომლებიდან სხვები რეალურად მუშაობდნენ და ბრძანება კანონსაწინააღმდეგო იყო (ს.ფ. 2-12).

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. მ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო (ს.ფ. 69-70).

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით მ. მ-ძის განცხადებები გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის ამონაწერსა და სხდომის ოქმში შენიშვნების შეტანის შესახებ ასევე არ დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 78).

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრა მოსარჩელე მ. მ-ძემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება (ს.ფ. 82-96).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული მასალების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ სს “მანქანათმშენებლის” დირექტორის მიერ გასაჩივრებული ბრძანებების მიღებისას არ მომხდარა კანონის დარღვევა.

საქართველოს შრომის კოდექსის 36-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერება არის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს დროებითი შეუსრულებლობა, რომელიც არ იწვევს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის “კ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულია შროითი ურთიერთობის შეჩერება ანაზღაურების გარეშე. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია შრომითი ურთიერთობა შეაჩეროს გონივრული ვადით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საწარმოს მუშაკთათვის შრომითი ურთიერთობის შეჩერება გამოწვეული იყო საწარმოს მძიმე ფინანსური მდგომარეობით. მ. მ-ძის გარდა სამსახურებრივი უფლებამოსილება შეუჩერდა სხვა თანამშრომლებსაც. ამდენად, მისი განცხადება, რომ არათანაბარ პირობებში იმყოფებოდა სხვა თანამშრომლებთან შედარებით და მის მიმართ დისკრიმინაციას ჰქონდა ადგილი, არ დასტურდებოდა საქმის მასალებით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ შრომითი ურთიერთობის შეჩერების შესახებ ბრძანებას გადაწყვეტილების გამოტანის მომენტისთვის (2009 წლის 11 თებერვალი) გაუვიდა ვადა, ამ დროისათვის ყველა თანამშრომელი გასული იყო სამსახურში, მათ შორის, აპელანტიც. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი იყო 2010 წლის 5 იანვრის შრომითი ხელშეკრულება, გაფორმებული სს “მ.” და მ. მ-ძეს შორის, რომლითაც ამ უკანასკნელს სამსახურეობრივი უფლებამოსილების ვადა გაუგრძელდა 2011 წლის 5 იანვრამდე.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოთხოვნა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე, რადგან მ. მ-ძის სამსახურეობრივი უფლებამოსილება შეჩერდა კანონიერად. ამასთან, სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტს აღნიშნული მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში არ დაუყენებია, ხოლო აპელაციაში ამაზე მითითება წარმოადგენდა დავის საგნის გაზრდას, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად დაუშვებელია (ს.ფ. 163-168).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა აღნიშნული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება ან საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნება. გარდა ამისა, კასატორი ითხოვს სხდომის ოქმში შენიშვნების შეტანაზე უარის თქმის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2009 წლის 10 ნოემბრის განჩინების, აგრეთვე სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 5 მარტის განჩინების გაუქმებას, რომლითაც ამავე სასამართლოს 2010 წლის 11 თებერვლის სხდომის ოქმზე შენიშვნების შესახებ მ. მ-ძის განცხადება დარჩა განუხილველად. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით მ. მ-ძე შუამდგომლობს მისთვის სახელმწიფოს ხარჯზე ადვოკატის დანიშვნასაც.

კასატორის მოსაზრებით, საქმე განიხილეს დაინტერესებულმა მოსამართლეებმა, რასაც ადასტურებს საქმეში არსებული მასალების, მათ შორის, სხდომის ოქმის გაყალბება, აგრეთვე, მხარისათვის ოქმში შენიშვნების შეტანაზე უარის თქმა და მიღებული გადაწყვეტილების (შემდგომში განჩინება) არაკანონიერება. გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება, ამიტომ ფაქტობრივი თვალსაზრისით არის არასწორი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ თვითნებურად შეცვალა დავის საგანი. იგი დაობს უხელფასო შვებულებაში გაშვების შესახებ ბრძანებების კანონიერებაზე, კერძოდ, ითხოვს მითითებული ბრძანებების ბათილად ცნობას და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოები დავის საგნად არასწორად უთითებს მოსარჩელესთან სამსახურებრივი ურთიერთობის შეჩერებას. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელის მოთხოვნა, რომელიც შეეხება უხელფასო შვებულებაში გაშვების მართლზომიერებას, დარჩა რეაგირების გარეშე. შესაბამისად, მ. მ-ძეს უარი ეთქვა იძულებითი განაცდურის ანუ მატერიალური ზიანის ანაზღაურებაზე. ამით სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით მხარეს მიზანმიმართულად მიაყენა ზიანი (ს.ფ. 213-219).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, მ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

რაც შეეხება კასატორის შუამდგომლობას სახელმწიფოს ხარჯზე ადვოკატის დანიშვნის შესახებ, მ. მ-ძის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის გამო აღნიშნული განცხადება არ ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. მ. მ-ძის შუამდგომლობა სახელმწიფოს ხარჯზე ადვოკატის დანიშვნის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.