ას-412-392-2011 12 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. ა-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს «.... ქარხანა» (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ა-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს «.... ქარხნის» მიმართ და მოითხოვა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის _ 50000 ლარის ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლებით: მ. ა-შვილი მუშაობდა სს ,,.... ქარხანაში» აირმჭრელის თანამდებობაზე. 2009 წლის 16 მარტს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მ. ა-შვილმა მიიღო საწარმოო ტრავმა, აირმჭრელის გაცხელების შედეგად ავარდნილი ნაპერწკალი ჩაუვარდა თვალში, რამაც გამოიწვია რქოვანის დამწვრობა და საბოლოოდ მარცხენა თვალში მხედველობის დაკარგვა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო ტრავმა გამოიწვია მ.ა-შვილის მიერ უსაფრთხოების ზომების დარღვევამ. აღნიშნული კი გამორიცხავს საზოგადოების ბრალსა და პასუხისმგებლობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ა-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანის სახით მკურნალობისათვის საჭირო თანხის _ 22390 აშშ დოლარის მოწინააღმდეგე მხარისათვის დაკისრება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 იანვრის განჩინებით მ. ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: მ. ა-შვილი მუშაობდა სს ,,.... ქარხანაში» აირმჭრელის თანამდებობაზე. 2009 წლის 16 მარტს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მ. ა-შვილმა მიიღო საწარმოო ტრავმა, აირმჭრელის გაცხელების შედეგად ავარდნილი ნაპერწკალი ჩაუვარდა თვალში, რამაც გამოიწვია რქოვანის დამწვრობა და საბოლოოდ მარცხენა თვალში მხედველობის დაკარგვა.

სსიპ «ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს» ექსპერტის ¹17/40 დასკვნის თანახმად, მ. ა-შვილს 2009 წლის 16 მარტს მიღებულ ტრავმასთან დაკავშირებით დადგენილი აქვს დიაგნოზი: მარცხენა თვალის რქოვანა და ლორწოვანის თერმული დამწვრობა, რქოვანას პერფორაციის და მისი ქირურგიული მკურნალობის შემდგომი პერიოდი, რქოვანას ტოტალური შემღვრევა (მხედველობის სიმახვილე მარცხენა თვალზე ტოლია _ არჩევს ხელის მოძრაობას სახესთან). დაზიანება განვითარებულია რაიმე მაღალი ტემპერატურის მქონე საგნის მოქმედებით, ეკუთვნის მძიმე ხარისხს, რასაც შედეგად მოჰყვა საერთო შრომის უნარის მყარი დაკარგვა 1/3-ზე მეტით.

სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში არსებული მ. ა-შვილის ახსნა-განმარტებითი ბარათის მიხედვით, 2009 წლის 16 მარტს, 16:40 საათზე მოსარჩელემ სამუშაოს შესრულების დროს გაჭრა ძარა და შემოწმების მიზნით მოიხსნა დამცავი სათვალე, რათა შეეხედა გაჭრილი ძარისათვის, საიდანაც გადმოვარდა ლითონის წვეთი და მოხვდა თვალში. აღნიშნული გარემოება ასევე დასტურდება სს ,,.... ქარხნის» მე-3 საამქროს ოსტატ გ. ჭ-ძისა და საამქროს უფროსის გ.ჩ-შვილის მიერ ქარხნის დირექტორისადმი მიცემულ ახსნა-განმარტებითი და მოხსენებითი ბარათებით.

«წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ» ¹42/07 აქტის მიხედვით, 2009 წლის 16 მარტს, 16:40 საათზე სს ,,.... ქარხნის» მე-3 საამქროში მოხდა უბედური შემთხვევა, კერძოდ, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მ. ა-შვილმა მიიღო საწარმოო ტრავმა _ აირმჭრელის გაცხელების შედეგად ავარდნილი ნაპერწკალი ჩაუვარდა თვალში. აქტში შემთხვევის მიზეზად მითითებულია მ. ა-შვილის მხრიდან უყურადღებობა, გაუფრთხილებლობა და შრომის დაცვის წესების დარღვევა.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მ. ა-შვილის მიერ მიღებული დაზიანების მიზეზების გამოსაკვლევად სს თბილისის ,,.... ქარხანაში» შეიქმნა საწარმოო ტრავმის გამოსაკვლევი კომისია, რომლის 2009 წლის 17 მარტის დასკვნის მიხედვით მ. ა-შვილი გაფრთხილებულ იქნა შრომის დაცვის და უსაფრთხოების ტექნიკის შესავალი და პერიოდული განმეორებითი ინსტრუქტაჟით, რასაც ადასტურებს მისი ხელის მოწერა საამქროში არსებულ უსაფრთხოების ტექნიკის აღრიცხვის ჟურნალებში. მ. ა-შვილის ტრავმის გამომწვევი მიზეზი იყო მისი გაუფთხილებლობა და ყურადღების მოდუნება უსაფრთხოების წესებისადმი. ეს შემთხვევა განეკუთვნება ინდივიდუალურ საწარმოო ტრავმას.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა შრომის კოდექსის 44-ე მუხლით, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის მეორე ნაწილით, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილების პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილით, 102-ე მუხლით. საქმეში წარმოდგენილი წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ ¹42/07 აქტის მიხედვით, 2009 წლის 16 მარტს, 16:40 საათზე სს ,,.... ქარხნის» მე-3 საამქროში მომხდარი უბედური შემთხვევის მიზეზად მითითებულია მ. ა-შვილის უყურადღებობა, გაუფრთხილებლობა და მის მიერ შრომის დაცვის წესების დარღვევა. საზოგადოებაში შექმნილი მ. ა-შვილის საწარმოო ტრავმის გამოსაკვლევი კომისიის 2009 წლის 17 მარტის დასკვნის თანახმად, მ. ა-შვილი გაფრთხილებული იყო შრომის დაცვისა და უსაფრთხოების ტექნიკის შესავალი და პერიოდული განმეორებითი ინსტრუქტაჟით. მ. ა-შვილის ტრავმის გამომწვევი მიზეზი იყო მისი გაუფთხილებლობა და უსაფრთხოების წესებისადმი ყურადღების მოდუნება.

ამდენად, სასამართლომ დადგენილად, ჩათვალა, რომ მ. ა-შვილის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით გამოწვეული არ იყო, შესაბამისად, სს ,,.... ქარხნის» მხრიდან რაიმე ვალდებულება მის მიმართ მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურების შესახებ არ არსებობდა.

სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ, გარდა აღნიშნულისა, მოსარჩელე ითხოვდა მკურნალობის ხარჯის _ 50 000 ლარის ანაზღაურებას, მაგრამ მას არ წარუდგენია იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ, მიყენებული ზიანისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, მკურნალობის თანხა შეადგენდა 50 000 ლარს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მ. ა-შვილის სარჩელი უსაფუძვლობის გამო არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მ. ა-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სს «.... ქარხნისათვის» მკურნალობის ხარჯის _ 22390 აშშ დოლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: საქმის განხილვისას სასამართლომ დაარღვია მხარეთა შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის პრინციპები, რადგან მოწინააღმდეგე მხარე ჩააყენა უპირატეს მდგომარეობაში.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად არასწორად მიიჩნია საწარმოს მიერ შედგენილ უბედური შემთხვევის აქტში მითითებული ფაქტები, რადგან აღნიშნული აქტი შეადგინა მოცემულ დავაში დაინტერესებულმა მოწინააღმდეგე მხარემ. ამდენად, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა შრომის დაცვის ინსტრუქტაჟების რეგისტრაციის ჟურნალით, რომლის პირველი და მე-3 თავები განსახილველ შემთხვევაში დარღვეულია. კასატორს არ ჩატარებია საჭირო უსაფრთხოების ინსტრუქტაჟი. მითითებული კი ადასტურებს, რომ საზოგადოება არ ზრუნავდა თავისი მუშაკების უსაფრთხოებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ მიიღო კასატორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულება _ ისრაელის სამედიცინო კლინიკის დასკვნა და მკურნალობის ხარჯების გაანგარიშება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მარტის განჩინებით მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია სამსახურებრივი მოვალების შესრულებისას მუშაკის მიერ ტრავმის მიღებაში საწარმოს ბრალეულობის დადგენისა და შესაბამისი ზიანის ანაზღაურების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლსა და 408-ე მუხლის მეორე ნაწილს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.