ას-435-407-2010 9 ნოემბერი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. კვანტალიანი, ვ. როინიშვილი

სხდომის მდივანი _ ლ. სანიკიძე

კასატორები _ მ. ა-ია, გ. ა-ია (მოპასუხეები, შეგებებული სარჩელის ავტორები), შ. ა-ია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე) _ ნ. ქ-შვილი

მესამე პირები დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე _ ზ. ა-ია, მ. მ-შვილი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ ბინიდან გამოსახლება (სარჩელში), გარიგების ბათილად ცნობა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2004 წლის 31 აგვისტოს თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. ქ-შვილმა მოპასუხეების _ მ., გ. და შ. ა-იების მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეებისა და მათი თანმხლები პირების გამოსახლება ნ. ქ-შვილის საკუთრებაში არსებული, თბილისში, ... მე-15 კორპუსში მდებარე ¹1 ბინიდან.

სარჩელში აღნიშნულია, რომ ნ. ქ-შვილმა მ., გ. და შ. ა-იებისაგან 2001 წლის 6 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 2 000 ლარად შეიძინა აღნიშნული ბინა და საჯარო რეესტრში აღირიცხა მის მესაკუთრედ. ამდენად, მოსარჩელემ საკუთრების უფლება სადავო ბინაზე შეიძინა სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის დაცვით. არაერთი გაფრთხილებისა და მოთხოვნის მიუხედავად, მოპასუხეები უარს აცხადებენ ბინის გამოთავისუფლებაზე (ტომი I, ს.ფ. 4).

2004 წლის 7 ოქტომბერს იმავე სასამართლოში შეგებებული სარჩელი წარადგინეს მ. და გ. ა-იებმა, რომლებმაც მოითხოვეს ნ. ქ-შვილთან 2001 წლის 6 ივლისს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

შეგებებული მოსარჩელეების მითითებით, სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა იძულებისა და მუქარის გზით. მ. და გ. ა-იებთან მივიდა ვინმე მ. მ-შვილი, რომელმაც განუმარტა, რომ მოპასუხეთა შვილს, ზ. ა-იას ჰქონდა მისი ვალი, რომლის უზრუნველსაყოფადაც მოპასუხეებს მისთვის უნდა გადაეფორმებინათ კუთვნილი ბინა. ამასთან, სესხის დაბრუნების შემთხვევაში სადავო უძრავი ნივთი დაუბრუნდებოდათ უკან. სადავო გარიგება დაიდო მოსაჩვენებლად, ისე, რომ რეალურად ბინის გასხვისების სურვილი მხარეს არ ჰქონია და არც შესაბამისი ღირებულება ნ. ქ-შვილს მოპასუხეთათვის არ გადაუხდია (ტომი I, ს.ფ. 32-36).

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ქ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შ., გ. და მ. ა-იები თანმხლებ პირებთან ერთად გამოსახლდნენ თბილისში, ... მე-15 კორპუსში მდებარე ¹1 ბინიდან, მ. და გ. ა-იების შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონულმა სასამართლომ მოდავე მხარეების ახსნა-განმარტებებზე დაყრდნობით დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მ. და გ. ა-იების ერთ-ერთ შვილს ზ. ა-იას ჰქონდა ნ. ქ-შვილის ვალი და აღნიშნული ვალის გადახდის სანაცვლოდ გაფორმდა მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება.

რაიონული სასამართლოს მოსაზრებით, ნ. ქ-შვილმა ბინაზე საკუთრება შეიძინა კანონის მოთხოვნათა დაცვით, იმ საფუძვლებით, რაც საჭირო იყო უძრავ ნივთებზე საკუთრების შესაძენად, კერძოდ, ნოტარიულად დამოწმდა ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება და ნ. ქ-შვილის, როგორც შემძენის რეგისტრაცია მოხდა საჯარო რეესტრში.

რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170.1, 172.1 მუხლებზე და დაასკვნა, რომ ძირითადი სარჩელის მოთხოვნა მოპასუხეების თანმხლებ პირებთან ერთად ბინიდან გამოსახლების თაობაზე საფუძვლიანი იყო და დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა.

რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტება იმის შესახებ, რომ მხარეთა შორის ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო გამყიდველის ნების საწინაამდეგოდ, ე.ი. იძულებით და ამის გამო ნასყიდობის ხელშეკრულება ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი. სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხულმა პირებმა (დ. ო-ძე, ს. ფ-ძე, თ. კ-ია) ვერ დაადასტურეს ის გარემოება, რომ გ., მ. და შ. ა-იებმა ბინის ნასყიდობის გარიგება ნ. ქ-შვილთან დადეს მათი ნების საწინააღმდეგოდ. ამდენად, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეგებებულმა მოსარჩელეებმა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102.1 მუხლიდან გამომდინარე ვერ უზრუნველყვეს მათი წილის მტკიცების ტვირთის რეალიზაცია, ვერ დაამტკიცეს გარემოება, რომელზედაც ამყარებდნენ თავიანთ მოთხოვნას.

გარდა ამისა, რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სახეზე იქნებოდა სამოქალაქო კოდექსის 85-ე, 86-ე, 87-ე მუხლებით გათვალისწინებული იძულებასთან დაკავშირებული გარემოებები, შეგებებული სარჩელის დასაკმაყოფილებლად კანონიერი საფუძვლები მაინც არ იარსებებდა შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო კოდექსის 89-ე მუხლის თანახმად, იძულებით დადებული გარიგება შეიძლება სადავო გახდეს ერთი წლის განმავლობაში იძულების დამთავრების მომენტიდან. მოცემულ შემთხვევაში, თუ მივიჩნევდით, რომ ადგილი ჰქონდა მოპასუხეების იძულებას გარიგების დადების მიზნით, გარიგება ნასყიდობის თაობაზე მხარეთა შორის დაიდო 2001 წლის 6 ივლისს, ე.ი. სწორედ ამ დროიდან უნდა მიჩნეულიყო იძულების დამთავრების მომენტი. ეს იმას ნიშნავდა, რომ გარიგების ბათილობის მოთხოვნა შეგებებული სარჩელის ავტორებს შეეძლოთ მხოლოდ 2002 წლის 6 ივლისის ჩათვლით. აღნიშნულის გამო რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. და შ. ა-იებმა გაუშვეს შეცილების ვადა (ტომი I, ს.ფ. 69-70).

მოცემული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოების მიერ (ტომი I, ს.ფ. 171-176, ტომი II, ს.ფ. 88-101, 209-218).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 3 ივლისის საოქმო განჩინებებით საქმეში მესამე პირებად დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნების გარეშე ჩაებნენ ზ. ა-ია და მ. მ-შვილი (ტომი I, ს.ფ. 211-215).

საბოლოოდ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. და გ. ა-იების სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ნ. ქ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მ., გ. და შ. ა-იები გამოსახლდნენ თბილისში, ... მე-15 კორპუსში მდებარე ¹1 ბინიდან და აღნიშნული ბინა ნ. ქ-შვილს ჩაჰბარდა გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში, მ. და გ. ა-იების შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2001 წლის 6 ივლისს ერთის მხრივ, მ. ა-იას, გ. ა-იას და შ. ა-იას, ხოლო მეორეს მხრივ _ ნ. ქ-შვილს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მ., გ. და შ. ა-იებმა მიჰყიდეს ნ. ქ-შვილს თბილისში ... მე-15 კორპუსში მდებარე ¹1 ბინა;

ფაქტობრივად ბინის ნასყიდობას ადგილი არ ჰქონია და აღნიშნული გარიგება დაიდო იმ მიზნით, რომ შესრულებულიყო მ. და გ. ა-იების შვილის _ ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულება ნ. ქ-შვილის მაზლის _ მ. მ-შვილის მიმართ.

მოცემულ შემთხვევაში სადავოდ იყო გამხდარი ბინის ნასყიდობის თაობაზე დადებული გარიგების მხარის, გამყიდველების _ მ. და გ. ა-იების ნების ნამდვილობა ამ გარიგების დადების მომენტში (გარიგების ერთ-ერთ მხარეს _ შ. ა-იას, არ მოუთხოვია გარიგების ბათილად ცნობა).

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შემდეგი დასკვნა: საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება აპელანტების განცხადება იმის შესახებ, რომ გარიგების დადებისას მათი მხრიდან გამოვლენილი ნება არ იყო ნამდვილი, რომ ამ ნების გამოვლენა მოხდა მესამე პირების მხრიდან განხორციელებული იძულების შედეგად.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, იმ პირობებში, როდესაც მოწინააღმდეგე მხარე კატეგორიულად უარყოფდა აპელანტების ნებაზე ზემოქმედებას იძულების ან მუქარის გზით, აპელანტების ახსნა-განმარტება მათ მიმართ განხორციელებული იძულების შედეგად გარიგების დადების თაობაზე ვერ იქნებოდა მიჩნეული საკმარის მტკიცებულებად. საქმეზე წარდგენილი მოწმეების ჩვენებები, სასამართლოს შეფასებით, ცალსახად ვერ ადასტურებდნენ იმ გარემოებას, რომ ბინის გადაფორმება მოხდა მესამე პირების მხრიდან მათ მიმართ განხორციელებული იძულების ან მუქარის შედეგად.

მართალია, მოწინააღმდეგე მხარე არ უარყოფდა, რომ ითხოვდა ფულადი ვალდებულების შესრულებას, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ეს მოქმედებები მიმართული იყო მართლზომიერი მიზნის მისაღწევად (ვალის დასაბრუნებლად) და ვინაიდან საქმეში არ მოიპოვებოდა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ აღნიშნული ხორციელდებოდა მართლსაწინააღმდეგო საშუალებებით, ამ შემთხვევაში საშუალება და მიზანი ერთმანეთს შეესაბამებოდა.

აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ გარიგების დადებისას ადგილი არ ჰქონია იძულებას, შესაბამისად, გარიგების მონაწილეთა მხრიდან გამოვლენილი ნება ნამდვილი იყო.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ დავაში სამართლებრივი მნიშვნელობა ჰქონდა ორი ფაქტობრივი გარემოების დადგენას:

ა. რამდენად შეესაბამება გარიგების მხარეების მიერ გამოხატული ნება იმას, რისი გამოხატვაც მათ სინამდვილეში სურდათ, ანუ, მოცემულ შემთხვევაში, ხომ არ დაიფარა ამ გარიგებით სხვა, იმავე მხარეების შორის ფაქტობრივად დადებული გარიგება;

ბ. ხომ არ განხორციელდა მ. და გ. ა-იების იძულება ამ გარიგების დადების მიზნით.

სააპელაციო სასამართლომ, მის ხელთ არსებულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ მხარეთა შორის დადებული გარიგებით დაიფარა სხვა გარიგება, კერძოდ, გარიგება სხვა შესრულებით ფულადი ვალდებულების შეწყვეტის თაობაზე და ამ გარიგების დადებისას მხარეთა მიერ ნების გამოვლენაზე იძულებას ადგილი არ ჰქონია. მხარეები არ უარყოფდნენ, რომ 2001 წლის 6 ივლისს მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება არ გამოხატავდა მხარეთა რეალურ ნებას, რადგან მათ სურდათ სხვა გარიგების დადება, რომელიც ფაქტობრივად დაიდო კიდეც _ ამ გარიგებით შეწყდა საქმეში მონაწილე მესამე პირ ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულება მ. მ-შვილის მიმართ.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დაიფარა სხვა გარიგება _ ფულადი ვალდებულების შეწყვეტა შესრულებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება).

რაც შეეხებოდა დაფარულ გარიგებას _ ფულადი ვალდებულების შეწყვეტას შესრულებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება კრედიტორის სასარგებლოდ ვალდებულების შესრულებით (სამოქალაქო კოდექსის 427-ე მუხლი); ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება მაშინაც, როცა კრედიტორი ამ ვალდებულებით გათვალისწინებული შესრულების ნაცვლად იღებს სხვა შესრულებას. მართალია, მოცემულ საქმეში ვალდებულება შესრულდა არა მოვალის (ზ. ა-ია), არამედ მესამე პირების _ მ., გ. და შ. ა-იების მიერ, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 371.1 მუხლიდან გამომდინარე, მათ ამის უფლება ჰქონდათ. მითითებული მუხლის მიხედვით, თუ კანონიდან, ხელშეკრულებიდან ან ვალდებულების ბუნებიდან არ გამომდინარეობს, რომ მოვალემ პირადად უნდა შეასრულოს ვალდებულება, მაშინ ეს ვალდებულება შეიძლება შეასრულოს მესამე პირმაც. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 373.2 მუხლის მიხედვით, თუ ვალდებულების შესრულება მიიღო იმ პირმა, რომელიც არ იყო უფლებამოსილი, ვალდებულება ჩაითვლება შესრულებულად მაშინ, როცა კრედიტორმა მისცა ამის თანხმობა ან ამ შესრულებისგან მიიღო სარგებელი. მოცემულ შემთხვევაში შესრულება მიიღო არა კრედიტორმა (მ. მ-შვილი), არამედ მესამე პირმა (ნ. ქ-შვილი) და იმის გათვალისწინებით, რომ ნ. ქ-შვილის განცხადებით (რაც არ გამხდარა სადავო), აღნიშნული განხორციელდა უშუალოდ მ. მ-შვილის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დაფარული გარიგება არ ეწინააღმდეგებოდა მოქმედ კანონმდებლობას. შესაბამისად, დაფარული გარიგების ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ აღიარებითი ხასიათის შეგებებული სარჩელის _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის დაკმაყოფილებით ვერ დაკმაყოფილდებოდა შეგებებული მოსარჩელეების იურიდიული ინტერესი და ვერ მიიღწეოდა მათთვის სასურველი შედეგი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების საგნის კვლავ მათთვის საკუთრებაში დაბრუნება. ამდენად, მხარის მოთხოვნა 2001 წლის 6 ივლისის ბინის ნასყიდობის გარიგების ბათილად ცნობის თაობაზე, არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და განმარტა, რომ მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. რამდენადაც გ., მ. და შ. ა-იებმა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი წესით სასამართლოში ვერ დაადასტურეს სადავო ბინის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, სააპელაციო სასამართლომ მესაკუთრის _ ნ. ქ-შვილის მოთხოვნა მათი გამოსახლების შესახებ კანონიერად მიიჩნია და დააკმაყოფილა (ტომი III, ს.ფ. 69-81).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ., გ., შ. და ზ. ა-იებმა (წარმომადგენელი ქ. ბ-ძე), რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია სადავო გარიგების თვალთმაქცურობა, თუმცა თვალთმაქცურ გარიგებად შეფასებული ნასყიდობის ხელშეკრულება საფუძვლად დაუდო სარჩელის დაკმაყოფილებას, რაც გაუგებარია. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დაფარული გარიგებით შესრულდა ზ. ა-იასა და მ. მ-შვილს შორის არსებული სასესხო ვალდებულება, შესრულება კი მოვალის ნაცვლად განახორციელეს მესამე პირებმა _ მ., გ. და შ. ა-იებმა, რომლებსაც ამის უფლება ჰქონდათ. ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ მ. ა-იას ნების ნამდვილობის შემოწმებით, კერძოდ, მიუთითა სასამართლო სხდომაზე მ. ა-იას აღიარებაზე და არ იმსჯელა ვალდებულების შემსრულებელ დანარჩენ სუბიექტებზე. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოწმეთა ჩვენებები და არ დაადგინა გარიგების იძულებით დადების ფაქტი, რასაც სინამდვილეში ჰქონდა ადგილი.

კასატორები მიიჩნევენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას არ გაითვალისწინა უზენაესი სასამართლოს 2009 წლის 10 თებერვლის განჩინებაში ასახული მითითებები, არ გამოარკვია, თუ რას ისახავდა მიზნად თვალთმაქცური გარიგების სუბიექტთა ნება და რა სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროთ მათ. მ. ა-იას შვილის, ზ. ა-იას სასესხო ვალდებულების შესრულება არ უკისრია, რაზეც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ არის აღნიშნული. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს არც მ. ა-იას ქონებრივი უფლებამოსილების ფარგლები დაუდგენია (ტომი III, ს.ფ. 95-103).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ზ. ა-იას ნაწილში განუხილველად იქნა დატოვებული ხოლო 2010 წლის 7 ივნისის განჩინებით მ., გ. და შ. ა-იების საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად (ტომი III, ს.ფ. 106-108, 119-120).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორების მსჯელობას, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების იძულებით დადება დასტურდება საქმის მასალებით. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება დასაბუთებულია და კასატორებს არ აქვთ წამოყენებული დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს სააპელაციო სასმართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ გარემოებებს, რომ მხარეთა შორის ბინის ნასყიდობის გარიგება დაიდო ნ. ქ-შვილის მაზლის _ მ. მ-შვილის მიმართ მ. და გ. ა-იების შვილის _ ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულების შესრულების მიზნით, ამ გარიგების დადებით შეწყდა ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულება მ. მ-შვილის მიმართ.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა სადავო გარიგების თვალთმაქცურ გარიგებად შეფასების ნაწილში დაუსაბუთებელია. სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თვალთმაქცური გარიგება სახეზეა, როდესაც გარიგება იდება მოსაჩვენებლად, იმ მიზნით, რომ მისით სხვა გარიგება დაიფაროს.

სამოქალაქო კოდექსის 371-ე მუხლის თანახმად, ნებისმიერ მესამე პირს შეუძლია შეასრულოს ვალდებულება მოვალის მაგივრად, თუკი მოვალის მიერ ვალდებულების პირადად შესრულება კანონიდან, ხელშეკრულებიდან ან ვალდებულების ბუნებიდან არ გამომდინარეობს და ეს შესრულება ნამდვილია. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავო ნასყიდობა არ დადებულა მოსაჩვენებლად, მხარეთა ნების გამოვლენა, რომ მ. და გ. ა-იების შვილის _ ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულების შესრულება ნ. ქ-შვილის მაზლის _ მ. მ-შვილის მიმართ მომხდარიყო მ. და გ. ა-იების საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ნ. ქ-შვილისათვის გადაცემით, ნამდვილია. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში გარიგების საგანს, ფაქტობრივად, წარმოადგენს სწორედ მ. მ-შვილის მიმართ ზ. ა-იას ფულადი ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის ნასყიდობა, რაც დროსაც მხარეებმა გამოავლინეს ნამდვილი ნება და არა თვალთმაქცური.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილია არსებითად სწორი გადაწყვეტილება, რის გამოც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის საფუძველზე იგი უცვლელად უნდა დარჩეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:A

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ., გ. და შ. ა-იების საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.