ას-442-414-2010 11 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.”

მოწინააღმდეგე მხარე _ ო. ყ-შვილი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ ხელშეშლის აღკვეთა, უკანონო მფლობელობიდან მიწის ნაკვეთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ო. ყ-შვილმა სარჩელით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „მ.-ს“ მიმართ და მოითხოვა მოპასუხე ამხანაგობა „მ.-სათვის“ უკანონოდ აშენებული კაპიტალური კედლის მოშლის დავალება და დაკავებული მიწის ნაკვეთის გამოთხოვა მოპასუხის მფლობელობიდან, ასევე ყველა იმ ფანჯრის ღიობის ამოქოლვა, რომელიც გადაჰყურებს ... ქ.II ჩიხის ¹3-ში მდებარე მოსარჩელის მიწის ნაკვეთს შემდეგი საფუძვლებით: ქ. თბილისში, ... II ჩიხის ¹3-ში მდებარე შენობა-ნაგებობები და 686 კვ.მ მიწის ნაკვეთი საკუთრებით უფლებით ეკუთვნის მოსარჩელეს. შპს “მ.”, მოსარჩელის მეზობლად, ...... ქუჩის ¹12,14 და ... ქუჩა ¹24-ის დანგრეული ბინების ტერიტორიაზე აწარმოებდა სახლის მშენებლობას, ხელყო ო. ყ-შვილის საკუთრება, კერძოდ, შეიჭრა მის მიწის ნაკვეთში და, მიუხედავად მოსარჩელის უკმაყოფილებისა და ასევე ხელისუფლებისა და სხვა ადმინისტრაციული ორგანოების მითითებებისა და გაფრთხილებისა, მოპასუხემ აღმართა მიტაცებულ მიწის ნაკვეთზე კაპიტალური კედელი, რომელსაც ამჟამადაც უკანონოდ ფლობს. მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ შპს “მ.”-ს მიერ მშენებარე საცხოვრებელი სახლის პროექტი დამტკიცებულია მშენებლობის წესების საწინააღმდეგოდ, ვინაიდან ასაშენებელი ფანჯრის ღიობები გამოდის ო. ყ-შვილის მიწის ნაკვეთის მხარეს და გადმოჰყურებს მის ეზოსა და სახლის ფანჯრებს, რითაც უარესდება მისი საცხოვრებელი სახლის პირობები, რადგან შენობა აბნელებს მოსარჩელის სახლის ფანჯრებს და უკარგავს ბუნებრივ-საჰაერო და განათების საშუალებებს. ზემოაღნიშუნლიდან გამომდინარე, ო. ყ-შვილმა მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ წარმოებული მშენებლობა თავისი კონსტრუქციითა და მდებარეობით მის სახლს უკარგავდა საბაზრო ღირებულებას.

მოპასუხე ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობამ “მ.” სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 16 იანვრის გადაწყვეტილებით ო. ყ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.-ს” დაევალა მშენებარე სახლზე 31, 2 და 3 კედლების მთელ სიგრძესა და სიმაღლეზე ფანჯრის ყველა ღიობის ამოქოლვა, რომელიც მიმართული იყო ო. ყ-შვილის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთისაკენ, მოპასუხეს დაევალა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფართზე აღმართული კაპიტალური კედლის მოშლა და მოაპსუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ო. ყ-შვილის კუთვნილი 12, 02 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ინდ. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.-მ”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინებით ინდ. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.-ს” სააპელაციო საჩიავრი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2000 წლის 28 ივნისიდან, თბილისში, ... II ჩიხი ¹3-ში მდებარე 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენს მოსარჩელე ო. ყ-შვილი;

...... ქუჩის ¹12,14 და ... ქუჩა ¹24-ის დანგრეული ბინების ტერიტორიაზე მოპასუხე ამხანაგობა „მ.“ აწარმოებდა სახლის მშენებლობას;O

მოსარჩელისა და მოპასუხის ნაკვეთები მდებარეობს ერთამენთის მეზობლად, რაც მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ;

ქ.თბილისის მთავარი არქიტექტორის 1999 წლის 19 აგვისტოს ¹502 ბრძანებით დამტკიცდა ამხანაგობა „მ.-ს“ მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის პროექტი;

საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ო. ყ-შვილის მიწის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტებიდან ტექბიუროს საინვენტარიზაციო გეგმა შედგენილი იყო მშენებლობის პროექტის დამტკიცებამდე, კერძოდ, 1999 წლის 26 ივნისს, ხოლო მეორე დოკუმენტი – ქ.თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის ¹ყ-20 დასკვნა, - მშენებლობის დაწყებამდე, კერძოდ, 1999 წლის 13 სექტემბერს;

საქმეში არსებული 2002 წლის 29 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის მიერ მომზადებული საექსპერტო დასკვნით სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ამხანაგობის საცხოვრებელი სახლის საყრდენი კედელი შესული იყო მოსარჩელის სახლთმფლობელობაში 12,02 კვ.მ-ით, ამასთან სასამართლომ აღნიშნა, რომ არ არსებობდა აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის უარყოფის საფუძველი, ვინაიდან იგი შედგენილი იყო საქმეში არსებული საკადასტრო რუკისა და საინვენტარიზაციო გეგმისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის აზომვის შედეგები გათვალისწინებით, ხოლო მითითებული დასკვნის გამაბათილებელი მტკიცებულება მოპასუხეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ, ადგილზე დათვალიერების შემდგომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ამხანაგობა „მ.-ს“ მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის 9 ფანჯარა უშუალოდ იხედებოდა მოსარჩელის ეზოში, აღნიშნული ფანჯრებიდან თვალთახედვის არეალი იმდენად ნათელი და ახლო იყო, რომ შეუძლებლობას წარმოადგენდა ყ-შვილის ეზოში თავისუფლად გადაადგილება.

სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მითითება ადმინისტრაციულ აქტსა და პროექტის დამტკიცების შესახებ 1999 წლის 19 აგვისტოს ბრძანებაზე, არ მიიჩნია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საუფძვლად, ვინაიდან აღნიშნა, რომ დამტკიცებისა და მშენებლობის ნებართვის ბრძანებამ მოპასუხე აღჭურვა გარკვეული უფლებებით, მაგრამ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ინდიდვიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის საფუძველზე მინიჭებული უფლება ვერ გადაფარავდა და შეზღუდავდა მოსარჩელის კონსტიტუციითა და სამოქალაქო კოდექსით გარანტირებულ საკუთრების დაცვის უფლებას, მით უმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტები შედგენილი იყო უფრო ადრე, ვიდრე ამხანაგობისთვის დამტკიცებული მშენებლობის პროექტი და ასეც რომ არ ყოფილიყო, დაუშვებელია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მინიჭებული უფლების განხორციელება სხვისი სამოქალაქო უფლების ხელყოფის ხარჯზე.

პალატის მოსაზრებით, სრულიად მართებული იყო საქალაქო სასამართლოს მიერ დავის გადაწყვეტა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებზე დაყრდნობით, ვინაიდან საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელის კუთვნილ 12.03 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ამხანაგობას ჰქონდა დაკავებული და მასზე აღმართული იყო საყრდენი კედელი, რაც განაპირობებდა მესაკუთრე ო.ყ-შვილისათვის თავისი მიწის ნაკვეთის სრულყოფილად და შეუზღუდავად სარგებლობის ხელყოფას. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების ხელშეშლა, რაც უნდა აღკვეთილიყო მოსარჩელის მიწაზე არსებული მოპასუხის ნაგებობის – საყრდენი კედლის – დემონტაჟის დაწესებით.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმასთან დაკავშირებით, რომ ამხანაგობის საცხოვრებელ სახლზე ო. ყ-შვილის ეზოს მხარეს ფანჯრის ღიობებით ირღვეოდა სხვისი საკუთრების “ჩაუხედავობის პრინციპი”, რაც, თავის მხრივ, ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კონსტიტუციის მე-20 მუხლით გარანტირებულ ადამიანის პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლებას, სასამართლოს მოსაზრებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლის შესაბამისად, ფანჯრის ღიობების გაუქმების შესახებ სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობას წარმოადგენდა.

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ საქალაქო სასამართლომ კანონის ნორმა – „ნაკვეთების საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა მშენებლობების წესების“ დამტკიცების შესახებ საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 18 სექტემბრის ¹57 ბრძანებით დამტკიცებულ დებულების არასწორად გამოიყენა, სააპელაციო სასამართლომ არ მიიჩნია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად, ვინაიდან აღნიშნა, რომ საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნება გამოტანილი, ხოლო განსახილველ შემხთვევაში კი, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ინდ. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.-მ”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ასევე ამავე სასამართლოს 2009 წლის 27 ნოემბრის საქმის შეჩერებაზე უარის თქმისა და დამატებითი მტკიცებულებების დართვააზე უარის თქმის შესახებ საოქმო განჩინებების გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: კასატორის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლით დადგენილი ნორმით, ექსპერტის დასკვნა სავალდებულო არ არის, სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას საბოლოოდ მაინც ექსპერტის დასკვნას დაეყრდნო. ამასთან, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სააპელაციო საჩივრის ერთერთ საფუძველს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ 1999 წლის 19 აგვისტოს ¹502 ბრძანებით დამტკიცებული სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოიშვა 1999 წელს და, შესაბამისად, ამ სამართლებრივ ურთიერთობასთან მიმართებაში არანაირად არ უნდა გავრცელებულიყო „ნაკვეთების საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა მშენებლობების წესების“ დამტკიცების შესახებ საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 18 სექტემბრის ¹57 ბრძანებით დამტკიცებული დებულება, ვინაიდან იგი მიღებულ იქნა “მ.”-სათვის სამშენებლო პროექტის დამტკიცების მომენტიდან, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ გამოიყენა, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნულთან დაკავშირებით მიუთითა, მხოლოდ საპროცესო ნორმების დარღვევაზე და მიიჩნია, რომ, ვინაიდან საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება იყო გამოტანილი, აღნიშნული ვერ გახდებოდა მისი გაუქმების საფუძველი, მაშინ როიდესაც სახეზე იყო კანონის არასწორად გამოყენება. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს სათანადოდ რომ გამოეკვლია და არ შეეფასებინა ტექნიკური ბიუროდან გამოთხოვილი ო. ყ-შვილის სახლთმფლობელობისა და მიწათმფლობელობის მასალები და საქმეში არსებული მტკიცებულებები, იგი არ მიიჩნევდა, რომ ო. ყ-შვილის სახელზე ირიცხებოდა არა 686 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მაშინ როდესაც რეალურ ფართს წარმოდაგენდა 424 კვ.მ, ვინაიდან თბილისის მერიის ტექნიკური ინვენტარიზაციის სამსახურში არსებული დოკუმენტაციის შესაბამისად, დგინდებოდა, რომ ყ-შვილებზე დამაგრებული და დაკანონებული იყო მიწის ფართობი 424 კვ.მ-ის ოდენობით, ხოლო მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის ფართობის გაზრდა 686 კვ.მ ოდენობამდე, განხორციელდა კანონდარღვევით, კერძოდ, 2000 წლის 28 ივნისს უკანონოდ გატარდა საჯარო რეესტრში ო. ყ-შვილის საკუთრებად დამატებით 262 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი. აღნიშნულის გამო კი, შეიცვალა სამეზობლო საზღვრები და დადგა ისეთი გარემოება, თითქოს ამხანაგობა “მ.-მ “ მიითვისა ო. ყ-შვილის კუთვნილი 12,03 კვ.მ მიწის ფართობი და დაარღვია სამშენებლო ნორმები, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება. ამდენად, სააპელაციო სასამაღთლომ მთლიანად უგულებელყო და საერთოდ არ იმსჯელა აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მხოლოდ კონტექსტიდან ამოგლეჯილად, ზოგიერთ ფაქტზე დაყრდნობით გამოიტანა დაუსაბუთებელი და უკანონო გადაწყვეტილება.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის იპერატიული ნორმები, მაშინ როდესაც, მათი შუამდგომლობა ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით საქმის გადაწყვეტამდე, საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ არ დააკმაყოფილა, ვინაიდან ადმინისტრაციული წესით განსახილველი საქმე უშუალოდ იყო დაკავშირებული აღნიშნულ დავასთან, კერძოდ, საქმე იხილებოდა ამხანაგობა “მ.”-ს წევრ ა. ხ-ულსა და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს შორის, სადაც მესამე პირად ჩართული იყო ო. ყ-შვილი, ხოლო დავის საგანს წარმოადგენდა სწორედ ო. ყ-შვილის სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ცნობასა და 686 კვ.მ მიწის ფართზე საკუთრების რეგისტრაციის გაუქმებას.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ ასევე დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე და 382-ე მუხლების მოთხოვნები, მაშინ როდესაც არ დააკმაყოფილა მათი შუამდგომლობა საქმისთვის მნიშვნელოვანი ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების გამოკვლევის მოთხოვნით, კერძოდ, არ მიიღო ნ. კ-ძის 2008 წელს განხორციელებული საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მასალები, რომლით დასტურდება, რომ ფანჯრის ღიობები გადის არა ო. ყ-შვილის, არამედ ნ. კ-ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე, რის გამოც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება მიიღო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.-ს” საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები ან საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა.

სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... II ჩიხი ¹3-ში მდებარე 686 კვ.მ მესაკუთრეს წარმოადგენს მოსარჩელე ო. ყ-შვილი.

მოსარჩელის მეზობლად, ...... ქუჩის ¹12.14 და ... ქუჩა ¹24-ის დანგრეული ბინების ტერიტორიაზე მოპასუხე “მ.” აწარმოებს სახლის მშენებლობას.

ამასთან ერთად, სააპელაციო სასამართლო საქმეში არსებული 2002 წლის 29 მარტის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის მიერ მომზადებული საექსპერტო დასკვნის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევს, რომ ამხანაგობის საცხოვრებელი სახლის საყრდენი კედელი შესულია მოსარჩელის სახლთმფლობელობაში 12,02 კვ.მ.-ით.

საკასაციო საჩივარში მოყვანილი პრეტენზიების მიხედვით საკასაციო პალატა ყ-დღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტებზე და განმარტავს, რომ ქ. თბილისში, ... II ჩიხი ¹3-ში მდებარე 686 კვ.მ მესაკუთრეს წარმოადგენს მოსარჩელე ო. ყ-შვილი 2000 წლის 28 ივნისიდან.

ამასთან ერთად, საკასაციო პალატა ყ-დღებას აქცევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმის შესახებ, რომ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან დგინდება, რომ ო. ყ-შვილის მიწის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ ტექ. ბიუროს საინვეტარიზაციო გეგმა შედგენილია მშენებლობის პროექტის დამტკიცებამდე, კერძოდ, 1999 წლის 26 ივნისს, ხოლო მეორე დოკუმენტი, ქ. თბილისის მერიის არქიტექტორის საქალაქო სამსახურის ¹ყ-20 დასკვნა, მშენებლობის დაწყებამდე, კერძოდ, 1999 წლის 13 სექტემბერს.

საკასაციო საჩივარში კასატორი უთითებს, რომ მშენებლობის დამტკიცებამდე ო. ყ-შვილის სახელზე ირიცხებოდა 424 კვ.მ, ხოლო 686 კვ.მ მის სახელზე რეგისტრირებულ იქნა 2000 წლის 28 ივნისს 262 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის არამართლზომიერად მიერთების გზით.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არა მარტო არ შეიცავს დასაბუთებულ პრეტენზიას, არამედ არ უარყოფს იმ ფაქტს, რომ 1999 წლის 26 ივნისის ტექბიუროს საინვეტარიზაციო გეგმის მიხედვით, რაც საფუძვლად დაედო საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას, ო. ყ-შვილს ეკუთვნოდა არა 686 კვ.მ, არამედ 424 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელიც არ უკავშირდებოდა “მ.-ს” მიერ წარმოებულ მშენებლობას. ამასთან მიმართებაში კასატორი, ასევე არ უთითებს შესაბამის მტკიცებულებებზე, რომელიც უნდა შეეფასებინა და არ შეაფასა ან არასათანადოთ შეაფასა სააპელაციო სასამართლომ.

ამდენად, ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა ენიჭება “მ.-ს” მშენებლობის პროექტის დამტკიცებისა და მშენებლობის დაწყების მომენტში ო. ყ-შვილის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართის ოდენობას და არა 1993 წელს არსებულ მდგომარეობას, როგორც ეს საკასაციო საჩივარში არის მითითებული.

ამდენად, საქმეში არ მოიპოვება ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც საქართველოს საქმოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, გამორიცხავდა თუნდაც 1999 წლის 26 ივნისის (მშენებლობის პროექტის დამტკიცებამდე და მშენებლობის დაწყებამდე) მდგომარეობით სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს იმის შესახებ, რომ ო. ყ-შვილს ეკუთვნოდა 686 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელშიც ამხანაგობის საცხოვრებელი სახლის საყრდენი კედელი შესულია 12,02 კვ.მ-ით, რასაც ასევე საფუძვლად უდევს ექსპერტის დასკვნები.

უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებული საჯარო რეესტრის უტყუარობისა და სისრული პრეტენზია ვრცელდება ასევე იმ დროს მოქმედი ტექინვენტარიზაციის ბიუროში არსებული ჩანაწერების მიმართ (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1514-ე მუხლი), ხოლო კონკრეტულ შემთხვევაში არ იხილება მოთხოვნა საჯარო რეესტრის ჩანაწერების კანონიერების თაობაზე.

მიუხედავად ამისა, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე დაადგინა ამხანაგობის საყრდენი კედლის მოშლა, რომ არ გაარკვია, შექმნის თუ არა ამ საყრდენი კედლის მოშლა გარკვეულ საფრთხეს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის პირველი წინადადების თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული კედელი წარმოადგენს საყრდენ კედელს, სასამართლომ უნდა თავისი ინიციატივით განსაზღვროს ის შედეგები, რაც შეიძლება მოჰყვეს მის მოშლას და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

ამასთან ერთად გასათვალისწინებელია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 179-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად, თუ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე მშენებლობის დროს განზრახვის გარეშე გადასცდა მეზობელი ნაკვეთის საზღვრებს, მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრემ ეს უნდა ითმინოს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამის წინააღმდეგ წინასწარ ან შეტყობისთანავე განაცხადა.

ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ, ასევე უნდა გამოიკვლიოს, მშენებლობის წინააღმდეგი იყო თუ არა თავიდანვე ო. ყ-შვილი და განაცხადა თუ არა მან ამის თაობაზე.

რაც შეეხება ამხანაგობა “მ.-ს” მშენებარე სახლზე ¹1,2 და 3 კედლების მთელ სიგრძეზე და სიმაღლეზე ფანჯრების ყველა ღიობის ამოქოლვას, უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენს.

სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადგილზე დათვალიერების ოქმით დგინდება, რომ ამხანაგობის საცხოვრებელ სახლზე ყ-შვილის ეზოს მხარეს ფანჯრის ღიობები განთავსებულია იმგვარად, რომ უხეშად ირღვევა სხვის საკუთრებაში ჩაუხედავობის პრინციპი. ამასთან დაკავშირებითYსაკასაციო პალატა განმარტავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებიდან არ ირკვევა, თუ კონკრეტულად რომელი სამართლებრივი დანაწესი იყო დარღვეული სადავო სახლის კედელზე ფანჯრის ღიობების მოწყობით და რომელი დანაწესით იყო გათვალისწინებული “ჩაუხედავობის პრინციპის” დაცვა.

გასათვალისწინებელია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად მშენებარე სახლის გარე კედლებზე ფანჯრის ღიობების მოწყობასთან დაკავშირებით მითითებულია 2001 წლის 18 სექტემბერს მიღებული “ნაკვეთის საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა ნაგებობების მშენებლობის წესებზე”. ამასთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ ამ წესების გამოყენების მიუხედავად, საქმეზე გამოტანილი იქნა არსებითათ სწორი გადაწყვეტილება და ამდენად არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად.

ამასთან მიმართებაში, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული წესები წარმოადგენენ კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტს. მისი გამოყენება ან არ გამოყენება უკავშირდება მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის გამოყენება-განმარტების და არა პროცესუალური დარღვევის საკითხს. ამდენად, აღნიშნული არ ართმევს უფლებას, სააპელაციო სასამართლომ თვითონ გამოიყენოს სადავო საკითხის მომწესრიგებელი სამართლის ნორმა.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლი არეგულირებს დაუშვებელი ხელყოფასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო ურთიერთობის თავისებურებიდან გამომდინარე უნდა გათვალისწინებულ იქნეს საცხოვრებელი სახლების ან სხვა ნაგებობების მშენებლობის წარმოებისათვის გათვალისწინებულ წესები, რომლითაც სხვა აუცილებელი საკითხებთან ერთად რეგულირდება ამ ნაგებობათა განთავსების წესები სამეზობლო საზღვარზე.

ამდენად, სადავო ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად სააპელაციო სასამართლომ უნდა დაადგინოს ზემოაღნიშნული კორპუსის მშენებლობისას, რამდენად დაცული იყო იმ დროს მოქმედი მშენებლობის წარმოებისათვის განსაზღვრული წესები და მხოლოდ ამის შემდეგ განსაზღვროს სადავო ახლის კედლებზე ფანჯრის ღიობის ამოშენების შესახებ საკითხი.

რაც შეეხება კასატორის მოსაზრებებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე და 382-ე მუხლების დარღვევასთან დაკავშირებით, არ შეიძლება იქნას გაზიარებული.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ მიიღო ნ. კ-ძის 2008 წელს განხორციელებული საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მასალები, რომლითაც დასტურდება, რომ ფანჯრის ღიობები გადის არა ო. ყ-შვილის, არამედ ნ. კ-ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე.

ამასთან მიმართებაში საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე და 382-ე მუხლებით. ამხანაგობა “მ.-ს” მიერ ვერ დასტურდება ის საპატიო მიზეზი, რამაც მას ხელი შეუშალა მტკიცებულებები პირველ ინსტანციაში წარედგინა. ამდენად, მისი მოსაზრება ზემოაღნიშნული პროცესუალური დარღვევევიბის შესახებ მოკლებულია სამართლებრივ და ფაქტობრივ საფუძველს.

ასევე, არ შეიძლება გაზიარებულ იქნას კასატორის მოსაზრება საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე, კერძოდ, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტი და არ შეაჩერა საქმის წარმოება. საფუძვლად კასატორი უთითებს ამხანაგობა “მ.-ს” ერთ-ერთი წევრის _ ა. ხ-ულის მიერ აღძრულ სარჩელზე, სადაც მესამე პირებს წარმოადგენენ ამხანაგობა “მ.” და ო. ყ-შვილი. კასატორი აღნიშნავს, რომ დავა შეეხება საჯარო რეესტრში სწორედ იმ ჩანაწერის ბათილად ცნობას და იმ საკუთრების რეგისტრაციის გაუქმებას, რომელიც წარმოადგენს ო. ყ-შვილის მოთხოვნის საფუძველს.

ამასთან მიმართებაში საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თაობაზე განჩინებას საფუძვლად დაუდო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლი და განმარტა, რომ შუამდგომლობის ავტორი ვერ ასაბუთებს, თუ რაში გამოიხატება წინამდებარე საქმის განხილვის შეუძლებლობა ადმინისტრაციულ დავაზე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ ვერ დასტურდება გარემოებები, რომლებიც მიუთითებენ წინამდებარე საქმის განხილვის “შეუძლებლობაზე” სხვა საქმის დასრულებამდე. ა. ხ-ულის მიერ აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში არ ირკვევა, თუ რა გავლენას ახდენს აღნიშნული საკითხი ამხანაგობა “მ.-ს” უფლებრივ მდგომარეობაზე, როდესაც ა. ხ-ულსაც შეიძლება გააჩნდეს ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა.

კასატორის მიერ საკასაციო სასამართლოში აღძრული იმავე შინაარსის შუამდგომდგომლობის დაკმაყოფილებას უნდა ეთქვას უარი ზემოაღნიშნული საფუძვლების გამო.

ამდენად, ზემოაღნიშნული შენიშვნების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ უნდა მიიღოს საქმეზე შესაბამისი გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “მ.”-ს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას;

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.