ას-452-423-10 19 ოქტომბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მ. სულხანიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ზ. კ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ “ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი – ბრძანების გაუქმება და იძულებით განაცდურის ანაზრაურება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 5 აგვისტოს ზ. კ-ძემ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სსიპ “ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს” მიმართ სასარჩელო განცხადებით მიმართა.

მოსარჩელის განმარტებით, ზემომითითებულ ორგანიზაციაში 1975 წლიდან მუშაობდა, გააჩნდა შესაბამისი კვალიფიკაცია და გავლილი ჰქონდა არაერთი ტრენინგი ექსპერტიზის ცალკეული სახეობის მიხედვით. 2009 წლის 12 ივნისს ბიუროს უფროსს შვებულების შესახებ განცხადებით მიმართა. აღნიშნულ განცხადებაზე პასუხი არ მიუღია, ამიტომ 16 ივნისის ჩათვლით ცხადდებოდა სამსახურში. 17 ივნისს ბიუროს უფროსმა დაიბარა და მოსთხოვა სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადების დაწერა, ამასთან, მიაყენა სიტყვიერი შეურაცხყოფა. აღნიშნულის შედეგად იგი ცუდად გახდა და დასჭირდა მკურნალობა. ივლისის შუა რიცხვებში, როდესაც სამსახურში გასვლა დააპირა, გააცნეს 2009 წლის 12 ივნისის ბრძანება თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. აღნიშნული ბრძანება ძველი რიცხვით გაფორმდა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გაუქმება და იძულებით განაცდურის ანაზღაურება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 21 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ზ. კ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:

1. ზ. კ-ძე 2009 წლის 12 ივნისამდე მუშაობდა სსიპ “ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროში” კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტად _ ჯგუფის უფროსად;

2. 2009 წლის 12 ივნისის ¹01/378/პ ბრძანებით მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტისა და 38-ე მუხლების საფუძველზე;

3. 2009 წლის 17 ივნისს მოსარჩელე იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე;

პირველი ინსტანციის სასამართლომ 2009 წლის 12 ივნისის ¹01/378/პ ბრძანება კანონიერად მიიჩნია და მიუთითა, რომ ბრძანების გამოცემას და შესაბამისად, მუშაკის გათავისუფლებას საფუძვლად შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტი და 38-ე მუხლი დაედო. აღნიშნული მუხლები კი გულისხმობენ ისეთ შემთხვევას, როდესაც დამსაქმებელს აღარ სურს გააგრძელოს შრომითი ურთიერთობა დასაქმებულთან და ცალმხრივად წყვეტს მასთან შრომით ხელშეკრულებას, მიუხედავად ასეთი მოშლის საფუძვლისა თუ დასაბუთებულობისა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება ზ. კ-ძემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 თებერვლის განჩინებით ზ. კ-ძის საააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლით იხელმძღვანელა და პირველი ინსტაციის სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივ შეფასებას სრულად დაეთანხმა, ამასთან დამატებით განმარტა, რომ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ინიციატორს (მიუხედავად იმისა, დამსაქმებელია თუ დასაქმებული) კანონმდებელი არ ავალდებულებს მოშლის საფუძვლად გარკვეული მიზეზის მითითებას. ამ შემთხვევაში გადამწყვეტია შრომითი ხელშეკრულების მოშლის ინიციატორის (დამსაქმებლის, დასაქმებულის) ნება, რომელსაც აღარ სურს შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობის გაგრძელება კონტრაჰენტთან. შრომითი ხელშეკრულების მოშლის შემთხვევაში შრომის კოდექსი არ ავალდებულებს ხელშეკრულების მომშლელ პირს დაასაბუთოს ხელშეკრულების მოშლის მოტივი. აღნიშნული წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას, რაც დამოკიდებულია მხარის ნებაზე.

სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება ზ. კ-ძემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

კასატორმა თავისი საჩივრის დასასაბუთებლად შემდეგ ფაქტობრივ- სამართლებრივ წანამძღვრებზე მიუთითა:

1. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვაში თ. ზ-ძე მონაწილეობდა, რომელიც ტ. ზ-ძის ქალიშვილია, ეს უკანასკნელი კი მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელი იყო;

2. შრომითი ხელშეკრულება მასსა და ბიუროს შორის 2004 წელს გაფორმდა, შესაბამისად, აღნიშნული ხელშეკრულება ძველი შრომის კანონთა კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად უნდა შეწყვეტილიყო;

3. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ 12 ივნისით დათარიღებული ბრძანება, რეალურად, 17 ივნისის შემდეგ გაფორმდა;

4. მოპასუხეს არ მიუცია შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული კომპენსაცია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.