ას-456-431-2011 30 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. ს-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. გ-შვილი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 3 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ს-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. გ-შვილის მიმართ 2010 წლის 27 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოსარჩელე წლების განმავლობაში ცხოვრობდა ქ.რუსთავში, ...ს ქ¹3-4-ში. მეზობლებთან დაძაბული ურთიერთობისა და ჯანმრთლობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გადაწყვიტა დროებით დაეტოვებინა საცხოვრებელი სახლი. მოსარჩელემ სამაკლერო ბიუროში გაიცნო ა. გ-შვილი, რომელმაც ისარგებლა ნ.ს-შვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობით და მოსარჩელესთან გააფორმა ქ.რუსთავში, ...ს ქ¹3-4-ში მდებარე ნ.ს-შვილის კუთვნილი ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება, სადაც ნასყიდობის ფასად მითითებულია 10000 ლარი. ნ.ს-შვილს მისცეს 400 აშშ დოლარი, რაც დადასტურდა ხელწერილით.

2010 წლის პირველ თებერვალს მოპასუხემ ნ.ს-შვილს ქ.რუსთავში, .... ქ¹12-ში შეუძინა საცხოვრებლად არავარგის მდგომარეობასი მყოფი ბინა. ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მხარეებად მითითებული არიან მოსარჩელე ნ.ს-შვილი და ს-ძე, ხოლო უძრავი ნივთის საფასური განსაზღვრულია 7000 ლარით.

ა. გ-შვილმა სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელში მითითებული ფაქტები და არგუმენტები არასწორია, სადავო ხელშეკრულება მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე გაფორმდა, რა დროსაც მოპასუხეს ნ.ს-შვილის ქმედუნარიანობაში ეჭვი არ შეპარვია, ხელშეკრულება დადებულია ყოველგვარი იძულების გარეშე, მოლაპარაკებას ესწრებოდა აგრეთვე ნ.ს-შვილის მამა, რომელიც კმაყოფილი იყო გარიგებით. მოპასუხის განმარტებით, დღეისათვის სადავო ბინა საკუთრების უფლებით ეკუთვნის არა მას, არამედ ნ. გ-შვილს.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 6 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ს-შვილის სარჩელი მოპასუხე ა. გ-შვილის მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 3 თებერვლის განჩინებით ნ. ს-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შემდეგი გარემოემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დამატებით მიუთითა, რომ 2010 წლის 27 იანვარს ნ. ს-შვილსა და ა. გ-შვილს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება საცხოვრებელ ბინაზე, მდებარე ქ.რუსთავში, ...ს ქ¹4-3-ში, ნასყიდობის ფასი განისაზღვრა 10000 ლარით. ხელშეკრულება შესრულდა ნ. ს-შვილის ხელით და ხელმოწერილია ორივე მხარის მიერ. გარიგება საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 2010 წლის 28 იანვარს. ნ.ს-შვილის მიერ 2010 წლის პირველ თებერვალს შედგენილი ხელწერილით პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მან ა. გ-შვილისგან მიიღო ბინის ნასყიდობის ფასი _ 10000 ლარი სრულად. ამასთან, პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილების საფუძველზე არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება, რომ ხსენებული ხელწერილის შინაარსი გაყალბებულია და ხელწერილში დაფიქსირებული იყო მხოლოდ 400 აშშ დოლარის მიღების ფაქტი, ამასთან განმარტა, რომ აღნიშნული გარემოებების მტკიცების ტვირთი აპელანტს ეკისრებოდა, რომელმაც შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დაამტკიცა მის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

სასამართლომ ასევე არ გაითვალისწინა ნ. ს-შვილის მითითება, რომ 2010 წლის 27 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას, მას არ შესწევდა უნარი, შეეგნო მისი ქმედებები და სრულფასოვნად განეხორციელებინა სამოქალაქო უფლებებისა და მოვალეობების რეალიზაცია, ვინაიდან მოსარჩელის მკურნალი ექიმის _ მ. მ-ძის მიერ 2010 წლის 10 მარტს ჯანმრთელობის შესახებ გაცემული ცნობის თანახმად, ნ. ს-შვილის დიაგნოზად მითითებულია ნევროზული მდგომარეობა. ამავე ცნობაში აღნიშნულია, რომ მას გავლილი აქვს ფსიქიატრის კონსულტაცია ფსიქონევროლოგიურ დისპანსერში, რომლის დასკვნის თანახმად, ნ. ს-შვილს ფსიქიკური დარღვევები არ აღენიშნება. სასამართლო სხდომაზე მ. მ-ძის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტების თანახმად, ნ. ს-შვილმა დიაგნოზით ნევროზული მდგომარეობა, მას მიაკითხა 2009 წლის ნოემბერში, თუმცა მის მიერ დანიშნული მკურნალობის კურსი მას არ გაუვლია. რაც შეეხება დიაგნოზს _ ნევროზი, იგი არ იწვევს პირის ისეთ ფსიქიკურ აშლილობას ან ქმედუუნარობას, რომ მან ვერ შეიგნოს თავისი ქმედებები, ნ. ს-შვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მასთან ვიზიტის დროს არ იწვევდა ეჭვს, რომ იგი ვერ აცნობიერებდა მის ქმედებებს, თუმცა ჩივილებიდან გამომდინარე, მაინც დაენიშნა ფსიქიატრის კონსულტაცია. ფსიქიატრის კონსულტაციის დასკვნის მიხედვით, ნ. ს-შვილს ფსიქიკური დარღვევები არ აღენიშნებოდა.

სასამართლოს განმარტებით, აპელანტმა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დაამტკიცა, რომ უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას _ 2010 წლის 27 იანვარს ვერ აცნობიერებდა საკუთარ მოქმედებას ფსიქიკური მდგომარეობის გამო.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლით, 58-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით და განმარტა, რომ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლად სარჩელში მითითებული გარემოების _ ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის ნევროზულ-აფექტურ მდგომარეობაში ყოფნისა და ნების გამოვლენის გაუცნობიერებლობის, დამტკიცების ტვირთი სწორედ ნ.ს-შვილს ეკისრება, რაც მან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე და 105-ე მუხლების შესაბამისად ვერ უზრუნველყო, კერძოდ, მან ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ 2010 წლის 27 იანვარს ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას დაკარგული ჰქონდა ცნობიერება და იმყოფებოდა ფსიქიკური აშლილობის მდგომარეობაში. რაც შეეხება 2010 წლის 23 მარტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობას, რომლითაც ნ. ს-შვილს დაესვა დიაგნოზი _ ნევროზი, პალატის მითითებით, აღნიშნული მტკიცებულებით ვერ დადასტურდება 2010 წლის 27 იანვარს ცნობიერების დაკარგვის ფაქტი.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 319-ე, 361-ე, 427-ე, 429-ე, 477-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ ა. გ-შვილის მიერ 2010 წლის 27 იანვრის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შესრულებულია სრულად, ხოლო ნ. ს-შვილის მტკიცება ნასყიდობის ფასიდან მხოლოდ 400 აშშ დოლარის მიღების თაობაზე არ არის დადასტურებული, ამდენად, მოსარჩელე მხარემ ვერ დაამტკიცა გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებდა თავის სასარჩელო მოთხოვნას, რის გამოც სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ს-შვილმა, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 58-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დებულება, რომელიც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია. საქმის განხილვისას მოპასუხეს მტკიცებულება _ ხელწერილი დედნის სახით არ წარმოუდგენია. აღნიშნული მტკიცებულება გაყალბებულია და, ნაცვლად ასლში მითითებული ციფრებისა _ 10000, დედანში მითითებულია 400. კასატორის მითითებით, ვინაიდან სასამართლომ მხარეს არ დაავალა დედანი დოკუმენტის წარმოდგენა, შეუძლებელი გახდა სადავო მტკიცებულებაზე გრაფიკულ-ტექნიკური ექსპერტიზის ჩატარება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მარტის განჩინებით ნ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. ს-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ნ. ს-შვილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.