ას-476-446-2010 19 ივლისი, 2010წ.
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე),
ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) _ ნ. მ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ თ. მ-ძე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება
დავის საგანი _ მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლების გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2008 წლის 5 ნოემბერს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. მ-ძემ მოპასუხე თ. მ-ძის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე, მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებულ მიწაზე საზიარო უფლების გაუქმება და თანასაკუთრებიდან 1/2 წილის გამოყოფა (ს.ფ. 1-10).
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე მიწაზე ნ. მ-ძისა და თ. მ-ძის საზიარო უფლება იმგვარად, რომ ეზოს და სახლის აივნის ნაწილი დარჩა საერთო სარგებლობაში, ისე როგორც მოცემულია დანართი 2-ში, კერძოდ, საერთო სარგებლობაში დარჩა: ეზოს ნაწილი 70კვ.მ, რომელიც შემოსაზღვრული იქნებოდა ხაზებით ჭიშკრის მარჯვენა კიდურა ნაწილიდან სახლის აივნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხემდე და ჭიშკრის მარცხენა კიდურა წერტილიდან კიბის ბაქნის მარჯვენა კიდურა წერტილამდე. გარდა ამისა, საერთო სარგებლობაში დარჩა პირველ სართულზე ასასვლელი კიბე მთლიანად, აგრეთვე, სახლის აივნის ნაწილი კიბის მარცხენა კიდიდან, სახლის წინა ფასადის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხემდე გავლებული ხაზიდან სახლის გაყოფის ხაზამდე. საერთო სარგებლობაში დარჩენილი ფართის შემომსაზღვრელი ხაზები ამავე დროს წარმოადგენდა მხარეების პირად სარგებლობაში დარჩენილი ფართების საზღვრებს. ეზოს დარჩენილი 1010კვ.მ გამყოფი ხაზი გაივლიდა სახლის გამყოფ ხაზზე, სახლის დასავლეთ ფასადზე და დასავლეთის ფასადის კუთხიდან შეუერთდებოდა ეზოს სამხრეთით მდებარე შემომსაზღვრელი ღობის წერტილს, რომელიც ღობის თ. მ-ძის მხარეს განთავსებული უკიდურესი წერტილიდან დაშორებული იყო 21 მეტრით.
საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას დაეყრდნო სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასავლეთ საქართველოს რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის 7.04.2009წ. დასკვნას და სადავო მიწის ნაკვეთის გაყოფა შესაძლებლად მიიჩნია აღნიშნული დასკვნის დანართი 2-ში მოცემული სახით (ს.ფ. 111-113).
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 115-124).
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე შეგებებული სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ნ. მ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის გაყოფა ექსპერტიზის დასკვნაზე თანდართული პირველი ვარიანტით (ს.ფ. 145-154).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით თ. მ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, ნ. მ-ძის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ნ. მ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე 1080კვ.მ მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს ნ. მ-ძისა და თ. მ-ძის თანასაკუთრებას;
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2000 წლის 31 აგვისტოს განჩინებით დამტკიცდა მორიგება ნ. მ-ძესა და თ. მ-ძეს შორის, რომლის შესაბამისადაც გაიყო მხოლოდ სადავო მიწის ნაკვეთზე მდებარე საცხოვრებელი სახლი;
სასამართლო-საინჟინრო ექსპერტიზის 2009 წლის 7 აპრილის დასკვნის თანახმად, ნ. მ-ძესა და თ. მ-ძეს შორის ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე 1080კვ.მ მიწის ფართობის გაყოფა ისე, რომ საზიარო საგანმა არ დაკარგოს დანიშნულება, შესაძლებელია, დასკვნაზე დართული დანართი ¹1-ში მოცემული სახით, ხოლო მიწის ნაკვეთის გაყოფა იმგვარად, რომ თ. მ-ძემ შეძლოს თავისი საკუთრებით სარგებლობა მათი ცვლილების გარეშე, შესაძლებელია დანართი ¹2-ში მოცემული სახით.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია საქმეზე წარდგენილი ტექინვენტარიზაციის ბიუროს 2002 წლის 21 ივნისის გეგმა-ნახაზზე, რომლითაც ირკვევა, რომ ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე 1080კვ.მ მიწის ნაკვეთის შესასვლელთან განთავსებულია მხარეთა საერთო სარგებლობაში არსებული დამხმარე ნაგებობა, ლიტ. “ბ” (ს.ფ. 169), რომლის ადგილმდებარეობაც 2009 წლის 7 აპრილის სასამართლო-საინჟინრო დასკვნის შედგენის დროს გათვალისწინებული არ ყოფილა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე 2009 წლის 9 დეკემბრის განჩინების საფუძველზე ჩატარებული დამატებითი ექსპერტიზის ¹7530/15-2009 დასკვნით გამოარკვია, რომ ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე, თ. მ-ძისა და ნ. მ-ძის თანასაკუთრებაში არსებული 1080კვ.მ მიწის ნაკვეთის ორ თანაბარ, იზოლირებულ ნაწილად გაყოფა ისე, რომ საზიარო საგანმა არ დაკარგოს დანიშნულება და ტექინვენტარიზაციის ბიუროს 2002 წლის 21 ივნისს დამოწმებულ გეგმა-ნახაზზე დატანილი ლიტ. “ბ” ნაგებობის საძირკვლის (ქვედა) სართულით თ. მ-ძემ ისარგებლოს, ხოლო ამ ნაგებობის მიწისზედა სართულით ნ. მ-ძემ, ტექნიკურად შეუძლებელია. აღნიშნული დამხმარე ნაგებობის გათვალისწინებით, უძრავი ქონების ორ თანაბარ იზოლირებულ ნაწილად ისე გაყოფა, რომ თითოეულმა მესაკუთრემ შეძლოს ამ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ საცხოვრებელ სახლში მისთვის მიკუთვნებული ფართის მეორე მესაკუთრისაგან დამოუკიდებელი სარგებლობა, ტექნიკურად შეუძლებელია.
დავის გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 954-ე, 961-ე, 963-ე და 964-ე მუხლებით.
იმის გათვალისწინებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ და ქუთაისში, ... ქუჩის მე-6 ჩიხის ¹8-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე ისე გააუქმა ნ. მ-ძისა და თ. მ-ძის საზიარო უფლება, რომ შეფასება არ მისცა გარემოებას, შესაძლებელი იქნებოდა თუ არა ამ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული საერთო სარგებლობის დამხმარე ფართის ნაწილით თითოეულის მიერ დამოუკიდებელი სარგებლობა, ან კიდევ აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე გათავსებულ საცხოვრებელ სახლში მისთვის მიკუთვნებული ფართის მეორე მესაკუთრისაგან დამოუკიდებელი სარგებლობა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. მ-ძის სარჩელი არასწორად დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 202-212).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. მ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმა, რომელიც შუამდგომლობის წარდგენის წესსა და პირობებს ითვალისწინებს ექსპერტიზის ჩატარებასთან დაკავშირებით და დანიშნა დამატებითი ექსპერტიზა, მაშინ როდესაც მისი დანიშვნის აუცილებლობა არ არსებობდა. თავდაპირველად დანიშნულ ექსპერტს ადგილზე ჰქონდა შესწავლილი ფაქტობრივი გარემოებები. ამასთან, სასამართლომ ისე დანიშნა დამატებითი ექსპერტიზა, რომ არ დაუსვა კითხვა, გაყოფის შეუძლებლობის შემთხვევაში თუ რას შეადგენდა საზიარო საგნის ღირებულება.
კასატორის მითითებით, სასამართლომ საქმეზე მტკიცებულების სახით ისე მიიღო ტექინვენტარიზაციის ბიუროს 2002 წლის 21 ივნისის გეგმა-ნახაზი, რომ არ გამოიკვლია, თუ რატომ არ იქნა წარდგენილი ეს მტკიცებულება პირველი ინსტანციის სასამართლოში ან თავდაპირველი დასკვნის შემდგენ ექსპერტთან. აღნიშნულის შედეგად საქმეზე არასწორი პროცესუალური შედეგი დადგა. მართალია, სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 954-ე, 964-ე მუხლები, რომლებიც აწესრიგებს საზიარო უფლების გაყოფის წესსა და პირობებს, მაგრამ გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გაითვალისწინა მათი შინაარსი, რომ თუკი საზიარო საგნის გაყოფა შეუძლებელია, მაშინ იგი იყიდება და ამონაგები ნაწილდება მხარეთა შორის (ს.ფ. 215-222).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ნ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.