ას-48-40-2011 31 მარტი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. ს-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. გ-ისი
დავის საგანი – ბავშვის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ნოემბრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ე. გ-ისის სახელით, მისმა წარმომდგენლებმა ა. ბ-შვილმა და ლ. ჭ-იამ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში გ. მ-შვლის მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხისათვის არასრულწლოვანი შვილის _ დ. ს-შვილის სასარგებლოდ, ალიმეტნის დაკისრება (200 ლარი), ბავშვის მიკუთვნება და საცხოვრებელ ადგილად დედის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა, ბავშვისთვის გვარის გამოცვლა, მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონებიდან 2/3 წილის ე. გ-ისისათვის მიკუთვნება და მოსარჩელის მიერ გაწეული ხარჯების დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:
სარჩელის თანახმად, ე. გ-ისი და გ. მ-შვილი რეგიტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 2001 წლის 7 ივნისიდან და ერთად ცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილი _ 2002 წლის 2 ნოემბერს დაბადებული დ. ს-შვილი. ამჟამად არიან განქორწინებულები, ბავშვი ცხოვრობს და იზრდება დედასთან მამის დახმარების გარეშე. მოპასუხემ რამდენჯერმე შეიცვალა გვარი, რის გამოც ბავშვის ინტერესი ირღვევა (იყო ს-შვილი, გახდა მ-შვილი). ამასთან, მხარეებმა ერთად ცხოვრების პერიოდში შეიძინეს უძრავი ქონება: საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. თბილისი, ... გამზირი ¹15, ბინა ¹56, 30 კვ.მ სარდაფით და ასევე, საცხოვრებელი ბინა _ მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ.¹37, ბინა ¹45, შესაბამისად, აღნიშნული ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს.
მოპასუხემ თავის მხრივ შეგებებული სარჩელი წარადგინა სასამართლოში და მოითხოვა ე. გ-ისისათვის მშობლის უფლების ჩამორთმევა და არასრულწლოვანი შვილის საცხოვრებელ ადგილად მამის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა იმ საფუძვლით, რომ მოპასუხე ამორალურად ცხოვრებს, რაც მავნე გავლენას ახდენს მათ არასრულწლოვან შვილზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილებით ე. გ-ისის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე გ. მ-შვილს არასრულწლოვანი შვილის _ 2002 წლის 2 ნოემბერს დაბადებული დ. ს-შვილის სასარგებლოდ, დაეკისრა ყოველთვიურად 200 ლარის გადახდა მის სრულწლოვანებამდე სარჩელის სასამართლოში შეტანის მომენტიდან _ 2009 წლის 15 ივნისიდან, არასრულწლოვანი დ. ს-შვილის აღსაზრდელად მიეკუთვნა დედას _ ე. გ-ისს და ბავშვის საცხოვრებელ ადგილად განისაზღვრა დედის საცხოვრებელი ადგილი, ე. გ-ისი ცნობილ იქნა გ. მ-შვილის სახელზე, საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული ქონების (საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. თბილისი, ... გამზირი ¹15, ბინა ¹56, 30 კვ.მ სარდაფით და საცხოვრებელი ბინა _ მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ.¹37, ბინა ¹45) 1/2 ნაწილის თანამესაკუთრედ, ე. გ-ისს უარი ეთქვა არასრულწლოვანი შვილის _ დ. ს-შვილისათვის დედის გვარის მიკუთვნების მოთხოვნის დაკმაყოფლებაზე; გ. მ-შვილის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, მას უარი ეთქვა ე. გ-ისისათვის მშობლის უფლების ჩამორთმევის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. გ. მ-შვილს დაეკისრა ე. გ-ისის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილი ბაჟისა და ადვოკატების მომსახურების ხარჯების 3000 ლარისა და 1000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა, გ. ს-შვილმა და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ბავშვის საცხოვრებელ ადგილად მამის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით გ. ს-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ, კერძოდ, ბავშვის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრის ნაწილში.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ე. გ-ისი და გ. მ-შვილი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 2001 წლის 7 ივნისიდან. ერთად ცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ქალიშვილი დ. ს-შვილი - დაბადებული 2002 წლის 2 ნოემბერს. ბავშვი ცხოვრობს დედასთან ე. გ-ისთან. მოსარჩელე და მოპაუხე განქორწინდნენ რუსეთის ფედერაციაში მოსკოვის სასამართლოს მიერ.
სასამართლო არ დაეთანხმა გ. მ-შვილის მოთხოვნა ბავშვის საცხოვრებელ ადგილად მამის საცხოვრებელი ადგილის განისაზღვრასთან დაკავშირებით, არ გაიზიარა და უარის თქმის საფუძვლად, მიიჩნია საქმეში წარმოდგენილი სოცილაური მუშაკის დასკვნა, მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს მიერ გაცემული დასკვნა და კერძო სკოლის ,,.....” დირექტორის მიერ გაცემული დახასიათება, რომელთა თანახმადაც, ბავშვის სრულყოფილი განვითარებისა და მისი ინტერესების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია მის საცხოვრებელ ადგილად დედის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა. ამასთან, აპელანტის არგუმენტაცია მასზე, რომ ე. გ-ისი ამორალურია და მავნე ზეგავლენას ახდენს არასრულწლოვან დ. ს-შვილზე, სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებითა და იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ვერ დადასტურდა ვერც მოწმეთა ჩვენებებით, ვერც რაიმე მტკიცებულებით, რომელიც პირდაპირ მიუთითებდა ე. გ-ისის რაიმე ისეთი სახის ამორალურ ქმედებაზე, რის გამოც შასაძლებელი იქნებოდა აპელანტის მოთხოვნის დაკმაყოფილება და ბავშვის საცხოვრებელ ადგილად მამის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრა, არ გაიზიარა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ს-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა მოწმეთა ჩვენებები, რითაც აშკარად დასტურდებოდა ე. გ-ისის ამორალური ქმედების ჩადენის ფაქტები, ამასთან, იგი დაეყრდნო მხოლოდ სოციალური მუშაკის დასკვნას, რომელიც არ არის ვალდებული გადაამოწმოს ინფორმაცია, რომელსაც მას მიაწვდიან და რომელიც ასახვას მხოლოდ იმ გარემოებებს, რაც მას ადგილზე მისვლისას დახვდება, ამდენად, სასამართლოს მხრიდან მხოლოდ აღნიშნულ დასკვნაზე მითითება არ იყო საკმარისი საფუძველი აღნიშული დავის გადაწყვეტისას. გარდა ამისა, კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1201-ე მუხლი, ბავშვისთვის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრის ნაწილში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 თებერვლის განჩინებით გ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. გ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ გ. ს-შვილს დაუბრუნდეს გ. ფ-შვილის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.