¹ას-484-458-2011 2 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები _ დ. კ-ძე, ნ. რ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ყ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა ოქმების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. კ-ძემ და ნ. რ-შვილმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ნ. ყ-ძის, ს. კ-შვილის, ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა «ნ-ის» თავმჯდომარე ი. თ-შვილისა და სს «ო-ის» მიმართ სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... კრების ოქმით ¹... ოთახის ნ. ყ-ძისა და მისი ოჯახის წევრებისათვის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

მოპასუხე ს. კ-შვილმა და ნ. ყ-ძემ სარჩელი არ ცნეს, ხოლო ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა «ნ-მა» და სს «ო-მა» მიიჩნიეს, რომ მოცემულ დავაზე არასათანადო მხარეს წარმოადგენენ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მცხოვრებთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... ოქმი ¹... ოთახის ნ. ყ-ძის ოჯახისათვის გადაცემის ნაწილში.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ. ყ-ძემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ყ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა, დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის სარჩელი სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მცხოვრებთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... ოქმის ¹.. ოთახის ნ. ყ-ძის ოჯახისათვის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: 1999 წლის 3 სექტემბერს ჩატარდა სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა საერთო კრება, რომელსაც ესწრებოდა 186 მობინადრე. კრების დღის წესრიგიში იყო საკითხი საერთო საცხოვრებლის მობინადრეებისათვის გამოყოფილ ბინებზე ორდერების გამოწერის შესახებ. კრების მონაწილეებმა მოისმინეს გ. გ-შვილის მოხსენება, რომ ქ. თბილისის პრემიერის 1999 წლის 15 ივნისის ¹419 განკარგულებით სს «ო-ის” ბალანსზე რიცხული საერთო საცხოვრებლის ორი თექვსმეტსართულიანი კორპუსი მუხიანში ჩარიცხულ იქნა საბინაო ფონდში, ამდენად, საჭიროა დაზუსტებულიყო საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა სიები სულადობის და მათ მიერ დაკავებული ფართის ჩვენებით წარდგენილი ყოფილიყო ქ.თბილისის მერიის საბინაო სამმართველოში.

1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... კრების ოქმის თანახმად, კრების მონაწილეებმა მხარი დაუჭირეს წინადადებას, რომ მობინადრეებს ორდერები გამოეწერებოდათ ფაქტობრივი მდგომარეობის მიხედვით, რომელიც უკვე წლების მანძილზე იყო დაფიქსირებული. სადავო კრების ოქმით დადგინდა, რომ საერთო საცხოვრებლის საბინაო ფონდში ჩარიცხვასთან დაკავშირებით მობინადრეებს ორდერები გამოეწერებოდათ იმ ბინებზე, რომლებშიც ჩაწერილი იყვნენ და წლების მანძილზე ცხოვრობდენ.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... საერთო კრების გადაწყვეტილებით განისაზღვრა ორი აუცილებელი კრიტერიუმი, რომელთა დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც ბინის მობინადრეებზე გაიცემოდა ორდერი. ეს კრიტერიუმები იყო მისამართზე რეგისტრაცია და წლების მანძილზე ამ ბინაში ცხოვრება.

მაცხოვრებელთა სია დამტკიცდა და სადავო ¹... ოთახი გაიწერა ნ. ყ-ძის 5-სულიან ოჯახზე.

მხარეთა შორის სადავო არ არის და, შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად ჩათვალა ის ფაქტი, რომ წლების მანძილზე და სადავო კრების ჩატარებისას ¹... ბინას ფაქტობრივად ფლობდა ნ. ყ-ძე.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია და სადავო არ არის ის გარემოება, რომ სადავო ბინის მისამართზე 1994-1995 წლიდან ჩაწერილი იყვნენ დ. კ-ძე და ნ. რ-შვილი, ხოლო მოგვიანებით, ასევე მიწერილ იქნა ნ. ყ-ძე.

2004 წლის 16 სექტემბერს თბილისის მერიამ სადავო კრების ოქმის საფუძველზე ნ. ყ-ძის სახელზე გასცა ორდერი, ხოლო თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონის გამგეობის 2007 წლის 23 აგვისტოს განკარგულებით ნ. ყ-ძის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და სადავო ბინა კანონიერი სარგებლობის დოკუმენტის საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა ნ. ყ-ძეს.

2010 წლის 27 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე სადავო უძრავი ნივთი ნ. ყ-ძემ გადასცა შვილს _ ს. კ-შვილს და დღეისათვის აღნიშნულ ბინაზე რეგისტრირებულია ს. კ-შვილის საკუთრების უფლება.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1504-ე მუხლით, 1505-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 1507-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სარჩელის საგანს წარმოადგენს 1999 წლის 3 სექტემბერის სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა საერთო კრების ოქმის ბათილად ცნობა. შესაბამისად, მოცემული დავის გადასაწყვეტად გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის აღნიშნული ურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმები და არა 1997 წლის 25 ნოემბრიდან ძალადაკარგულად ცნობილი საბინაო კოდექსი, რომელსაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ეფუძნება. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გადაწყვეტილების გამომტანმა სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.

სამოქალაქო კოდექსის 160-ე, 159-ე მუხლების თანახმად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოცემულ შემთხვევაში 1994 წლიდან დ. კ-ძის მფლობელობაში სადავო ბინა აღარ იმყოფებოდა. ასევე უდავო გარემოებაა, რომ რომ წლების მანძილზე და სადავო კრების ჩატარებისას ¹... ბინაზე ფაქტობრივ მფლობელობას ახორციელებდა ნ. ყ-ძე. შესაბამისად, დ. კ-ძეს სამოქალაქო კოდექსის 160-ე მუხლის შესაბამისად, სადავო ბინის მფლობელობა შეწყვეტილი ჰქონდა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მოცემული მსჯელობა, რომ დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის მიერ სადავო ფართზე უფლების არსებობის დასადგენად განმსაზღვრელია აღნიშნულ მისამართზე მათი რეგისტრაციის ფაქტი.

სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... საერთო კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხოლოდ რეგისტრაციის ფაქტი ვერ ადასტურებს დ. კ-ძის და ნ. რ-შვილის სადავო ფართზე უფლების არსებობას.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... საერთო კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება წარმოადგენს გარიგებას და მასზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნაწილით გათვალისწინებული ნორმები გარიგებათა შესახებ.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ, ვინაიდან 1999 წლისათვის მოსარჩელები იყვნენ ამ მისამართზე რეგისტრირებული და მათ ფართზე უფლება კანონით დადგენილი წესით არ დაუკარგავთ, საერთო საცხოვრებლის მაცხოვრებლები არ იყვნენ უფლებამოსილი, სადავო ბინა გადაეცათ ნ. ყ-ძისათვის კ-ძე-რ-შვილის უფლების გარკვევის გარეშე. სასამართლომ მიიჩნია, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის შესაბამისად, სს «ო-ის» საერთო საცხოვრებლის მობინადრეთა 1999 წლის 3 სექტემბრის ¹... საერთო კრების ოქმით ¹... ოთახის ნ. ყ-ძის ოჯახისათვის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დ. კ-ძემ და ნ. რ-შვილმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ შპს «ო-ის» კრების ოქმის კანონიერება დაუკავშირა ორ ფაქტორს: სადავო მისამართზე რეგისტრაციასა და წლების მანძილზე ბინაში ცხოვრებას. მითითებულის გათვალისწინებით, სასამართლოს უნდა გაეზიარებინა ის გარემოება, რომ კასატორები რეგისტრირებული იყვნენ სადავო ფართში და კრების შედგენისას მასზე უფლება კანონით დადგენილი წესით დაკარგული არ ჰქონდათ.

საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ ნ. ყ-ძე უკანონოდ დარეგისტრირდა სადავო ბინაში. აღნიშნულ ფაქტზე კასატორთა განცხადების საფუძველზე მიმდინარეობს ძიება.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობრივია, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლო სავალდებულოდ მიიჩნევს სადავო მისამართზე რეგისტრაციას, ასევე იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ ბინაში 1994-1995 წლებში ჩაწერილი იყვნენ დ. კ-ძე და ნ. რ-შვილი, ხოლო მოგვიანებით მიეწერა ნ. ყ-ძე. ამდენად, ერთ შემთხვევაში სასამართლო რეგისტრაციას სავალდებულოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე შემთხვევაში უარყოფს ნ. ყ-ძის რეგისტრაციას და მას მიწერილად მიიჩნევს. სადავო პერიოდში მიწერის ინსტიტუტი არ არსებობდა და რომც არსებულიყო, არანაირ უფლებას არ წარმოშობდა.

სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ქ.თბილისის მერიას არ ჰქონდა უფლებამოსილება, ორდერი გაეცა ნ.ყ-ძის სახელზე. ორდერის გაცემის ერთ-ერთი საფუძველი იყო სს «ო-ის» კრების ოქმი. კასატორები კი აღნიშნულ კრებაზე კანონდარღვევით მიწვეული არ ყოფილან და არც შესაბამისი ნება არ გამოუხატავთ.

სააპელაციო პალატას სადავო გარიგების ნამდვილობაზე მსჯელობისას უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი. სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა ამავე კოდექსის 1504-ე, 1505-ე, 1507-ე მუხლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 აპრილის განჩინებით დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორები სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფაბული არიან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია უძრავი ნივთის მფლობელობაში გადაცემის შესახებ გარიგების ბათილად ცნობის ნაწილში მობინადრეთა კრების ოქმის ბათილად ცნობის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

დ. კ-ძისა და ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.