¹ას-487-461-2011 13 ივნისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს «ო. ფ-ი» (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს «გ. ტ-ი» (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს «ო. ფ-მა» სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს «გ. ტ-ის» მიმართ და მოითხოვა 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულების საფუძველზე სატელეფონო კანალიზაციაში ჩადებული შპს «ო. ფ-ის» კუთვნილი 131440 მეტრი კაბელის დაუბრუნებლობით მიყენებული ზიანის _ კაბელის ღირებულების, 400793.79 ლარის, კაბელის ჩადების სამუშაოებისათვის გაწეული ხარჯების _ 397070.52 ლარის, ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, ზიანის _ 97262 ლარის (კაბელის დაუბრულებლობის გამო 57000 ლარის, ახალი კაბელის მონტაჟზე გაწეული ხარჯებიდან გამომდინარე მიუღებელი შემოსავალი _ 40262), ასევე სასამართლო ხარჯების ანაზღაურება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სს «გ. ტ-სა» (ყოფილი სს «ს. ე-ი») და შპს «ო. ფ-ს» შორის 2003 წლის პირველ მარტს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელეს მიეცა უფლება, ელექტროკავშირის მიერ მისთვის ოპტიკური კაბელის გასატარებლად გამოყოფილი სატელეფონო კანალიზაციის თავისუფალი ადგილით სარგებლობის თაობაზე. 2005 წლის 24 ოქტომბერს სს «გ. ტ-მა» შპს «ო. ფ-ს» აცნობა, რომ წყვეტდა 2003 წლის 3 მარტის ხელშეკრულებას, ამასთან შესთავაზა ახალი ხელშეკრულების გაფორმება, რასაც მოსარჩელე არ დათანხმდა იმ საფუძვლით, რომ მხარეთა შორის არსებობდა მოქმედი ხელშეკრულება, ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრული იყო მომსახურების ტარიფები, სს «გ. ტ-ის» ახალი შემოთავაზებით მხარეთა შორის ხელშეკრულებით განსაზღვრული ტარიფი გაზრდილია 20-ჯერ ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, ამასთან, 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულების თანახმად, ამავე ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანა დასაშვები იყო მხარეთა ორმხრივი შეთანხმების და არა ცალმხრივად გადაწყვეტის საფუძველზე. მოსარჩელეს სს «გ. ტ-მა» 2006 წლის 17 იანვარსა და 2006 წლის 25 იანვარს ანალოგიური შინაარსის წერილით მიმართა, ხოლო 2006 წლის 25 იანვარს აცნობა, რომ ამავე წლის 24 იანვრიდან მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება შეწყვეტილია.

ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში სს «გ. ტ-ის» მხრიდან არაერთხელ განხორციელდა მომსახურების შეწყვეტის მუქარა, კაბელის დემონტაჟი, ჩაჭრა და დაზიანება. კომპანიასა და მომხმარებელთა ინტერესების გათვალისწინებით, შპს «ო. ფ-მა» გადაწყვიტა ალტერნატიული საშუალების მოძიება, თუმცა კაბელის ამოღებაზე მოპასუხემ უარი განაცხადა მანამ, ვიდრე მოსარჩელე არ დაფარავდა დავალიანებას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს «ო. ფ-ის» სარჩელი სს «გ. ტ-ის» მიმართ არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 იანვრის განჩინებით შპს «ო. ფ-ის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 9 ივლისის განჩინებისათვის პრეიუდიციული ძალის მინიჭების თაობაზე. სასამართლოს განმარტებით, პრეიუდიციული ძალა ენიჭება სასამართლო გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილს, გადაწყვეტილების აღწერილობით და სამოტივაციო ნაწილებში მითითებულ ფაქტებს მხოლოდ მაშინ გააჩნია იმავე მხარეებს შორის სხვა სამოქალაქო საქმეზე უდავოდ დადასტურებული მტკიცებულების ძალა, თუ აღნიშნული ფაქტი სასამართლოსათვის კვლევის ობიექტი იყო და სასამართლომ იგი მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეფასების შედეგად უდავო ან დადგენილ სადავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რაც შეეხება ფაქტებს, რომლებზეც სასამართლომ მხარის მითითების საფუძველზე იმსჯელა და სამართლებრივი შეფასების მიზნებისათვის გამოიყენა, პრეიუდიუციული ძალა ვერ მიენიჭება. კანონმდებელი იმთავითვე პრეიუდიციულ მნიშვნელობას სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტს ანიჭებს და არა სასამართლო გადაწყვეტილებაში განვითარებულ ნებისმიერ მსჯელობას. გარდა ამისა, პრეიუდიციული მნიშვნელობა არ შეიძლება მიენიჭოს სასამართლოს მიერ ნორმის განმარტებასა და აღნიშნული განმარტების საფუძველზე ფაქტობრივი გარემოების სამართლებრივ შეფასებას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შპს «ო. ფ-ი» პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე ფაქტად მიიჩნევს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას, სადაც მითითებულია, რომ «არ არსებობდა ხელშეკრულების შეცვლილი გარემოებებისადმი მისადაგების სამართლებრივი საფუძვლები» ასევე, «დისკრიმინაციას კომპანიის მხრიდან ადგილი ექნებოდა იმ შემთხვევაში, თუკი კომისიის ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების მიუხედავად, კომპანია შპს «ო. ფ-ს» დაუდგენდა 2005 წლის 21 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ტარიფს და მოპასუხესთან მიმართებაში არ შეინარჩუნებდა მის მიერ გაფორმებულ და 2007 წლის 17 აპრილისათვის (ფაქტობრივად) მოქმედ ხელშეკრულებაში ასახულ ტარიფს». თბილისის სააპელაციო პალატის 2009 წლის 9 ივლისის განჩინების კვლევის საგანი იყო სს «გ. ტ-ის» მიერ შპს «ო. ფ-თვის» მომსახურების გაწევის ტარიფი 2006 წლის 24 იანვრიდან. სასამართლომ აღნიშნულ ფაქტთან მიმართებით დაადგინა, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეწყდა 2008 წლის ივლისში და არა 2006 წლის 24 იანვარს. ამ პერიოდის განმავლობაში გრძელდებოდა სს «გ. ტ-ის» მიერ შპს «ო. ფ-თვის» 2003 წლის პირველი მარტით გათვალისწინებული მომსახურების გაწევა, მომსახურება ფაქტობრივად არ შეწყვეტილა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ახალი ხელშეკრულების დადების გარეშე ძველი ხელშეკრულების მოქმედების პირობებში მომსახურების გაწევა ძველი ხელშეკრულებით დადგენილი ტარიფების შესაბამისად უნდა მომხდარიყო. ამდენად, სასამართლოს მსჯელობა ეხება 2006 წლის 24 იანვრიდან 2008 წლის ივლისამდე ხელშეკრულების პირობების შეცვლილი გარემოებებისადმი მისადაგებას და არა შეცვლილი გარემოებებისადმი სახელშეკრულებო პირობების ზოგადად მისადაგებისა და აღნიშნული საფუძვლით კონტრაქტორი მხარის მიერ ხელშეკრულებაზე უარის თქმის მართლზომიერების საკითხს, ვინაიდან, აღნიშნული მსჯელობა ნორმატიული აქტის განმარტებისა და ამავე აქტში გაწერილი ნორმების შეფასების საკითხია და არ წარმოადგენს სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას, რომელსაც პრეიუდიციული მნიშვნელობა ენიჭება იმავე მხარეებს შორის წარმოებულ სხვა სამოქალაქო საქმეზე. სასამართლოს მითითებით, განსახილველ საქმესთან მიმართებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 9 ივლისის განჩინების მხოლოდ იმ ნაწილებს აქვთ პრეიუდიციული ძალა, რომლებიც ხსენებული საქმის განხილვის დროს სასამართლო წესით დადგენასა და მტკიცებულებების ერთობლიობით შეფასებას ექვემდებარებოდა.

სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ 2003 წლის პირველ მარტს გაფორმებული ხელშეკრულება, თავისი სამართლებრივი ბუნებით, წარმოადგენს სპეციალური ნორმატიული აქტების საფუძველზე კავშირგაბმულობის სფეროში დადებულ მომსახურების ხელშეკრულებას და გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებისას სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 531-ე და 559-ე მუხლები, თუმცა, არ გაიზარა სააპელაციო საჩივრის მითითება სამოქალაქო კოდექსის 340-ე მუხლის გამოყენების დაუშვებლობასთან დაკავშირებით. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმადაც ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა ცალკე კანონით შეიძლება იყოს დარეგულირებული, თუმცა, სამოქალაქო სამართალურთიერთობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, იგი ვალდებულებითი სამართლის მოქმედების რეჟიმში რჩება და მასზე ვალდებულებითი სამართლის ზოგადი ნორმები ვრცელდება. სახელშეკრულებო ურთიერთობის სპეციფიკის გათვალისწინებით, სამოქალაქო სამართალურთიერთობის კვალიფიკაცია და სამართლებრივი მოწესრიგება ცალკე კანონით შეიძლება განხორციელდეს, თუმცა, მასზე ვალდებულების წარმოშობის, შეწყვეტის, შეცვლისა და სხვა საკითხების რეგულირებისას მოქმედებს ზოგადი ნორმები, თუ, რა თქმა უნდა, აღნიშნული საკითხები ამავე კანონით მოწესრიგებული არ არის. სასამართლომ განმარტა, რომ სახელშეკრულებო სამართალურთიერთობა ნების ავტონომიის პრინციპს ეფუძნება, კონტრაქტორი მხარის დასაბუთებული ინტერესისა და კანონისმიერი ბოჭვის გათვალისწინებით, ხელშეკრულების მხარეებს სახელშეკრულებო ურთიერთობებშიც აქვთ ცალმხრივად მოქმედების შესაძლებლობა, რაც ასევე დასტურდება სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლის პირველი ნაწილით. სასამართლოს განმარტებით, შეცვლილი გარემოებებისადმი ხელშეკრულების პირობების მისადაგების ვალდებულება იმთავითვე სადავო ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული. სს «ს. ე-სა» და შპს «ო. ფ-ს» შორის დადებული 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის თანახმად, შეცვლილი გარემოებებისადმი ტარიფის მისადაგება სახელშეკრულებო მოთხოვნას წარმოადგენდა და მხარეებს, აღნიშნული ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის შესაბამისად, შეცვლილი ტარიფის მიღების ვალდებულება ჰქონდათ. პალატის განმარტებით, შეცვლილი ტარიფის მართლზომიერება, რასაც შპს «ო. ფ-ი» ხდის სადავოდ, საჯარო რეგულირების საგანს წარმოადგენს «ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიუთითა ამავე კანონის მე-5 მუხლზე, რომლის თანახმადაც ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობას არეგულირებს კომისია. ამავე კანონის 29-ე მუხლის პირველი პუნქტის «ე» ქვეპუნქტის შესაბამისად, კი განსაზღვრულია კომისიის უფლებამოსილება მომსახურების ბაზრის შესაბამის სეგმენტზე მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ავტორიზებულ პირს გადაწყვეტილებით დააკისროს სატარიფო რეგულირებისა და ხარჯთაღრიცხვის ვალდებულება, ხოლო 35-ე მუხლის მესამე პუნქტით, კომისია უფლებამოსილია დაადგინოს ავტორიზებული პირების მიერ დადგენილი, კონკურენციის შემზღუდველი ტარიფების ცვლილება. ამდენად, სასამართლომ განმარტა, რომ ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში ტარიფის რეგულირება კომისიის კომპეტენციას წარმოადგენს, შესაბამისად, ტარიფის ცვლილების მართლზომიერების შეფასება ამავე კომისიის უფლებამოსილებას განეკუთვნება.

სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2005 წლის 21 ოქტომბრის ¹... გადაწყვეტილებაზე, რომლის თანახმადაც სს «გ. კ-ის» მიერ გაზრდილი ტარიფები აღემატებოდა ამ მომსახურებაზე გაწეულ ხარჯებს. მიუხედავად ამისა, კომისიამ არ შეცვალა აღნიშნული ტარიფები, მან მხოლოდ არსებული ტარიფების შენარჩუნების ვადებულება დაადგინა და აღნიშნული სახის მომსახურებაზე ზღვრული ტარიფის განსაზღვრის აუცილებლობაზე იმსჯელა. ამავე გადაწყვეტილების დადგენილებითი ნაწილის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, სს «ს. კ-ას» დაევალა სატელეკომუნიკაციო კანალიზაციაში კაბელების გატარების მომსახურებისათვის ზღვრული ტარიფის დადგენამდე გაზრდილი ტარიფების შენარჩუნება. შპს «ო. ფ-ი» არ დათანხმდა ხელშეკრულების პირობების იმ შეცვლილი ტარიფისადმი მისადაგებას, რომელიც კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ მართლზომიერად მიიჩნია. კომისიის ხსენებული გადაწყვეტილება სასამართლო წესით გასაჩივრებული არ ყოფილა, რისი უფლებამოსილებაც შპს «ო. ფ-ს» ამავე გადაწყვეტილებით განმარტებული ჰქონდა. პალატამ მიიჩნია, რომ შეცვლილი ტარიფის მართლზომიერებასთან მიმართებით, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2008 წლის 15 აგვისტოს ¹... გადაწყვეტილებით სს «ს. კ-თვის» ელექტრონულ საკომუნიკაციო კანალიზაციაში კაბელების გატარების მომსახურებისათვის ხარჯზე ორიენტირებული ზღვრული ტარიფები იქნა დადგენილი. დადგენილი ზღვრული ტარიფებით არ შემცირებულა მოქმედი ტარიფები. შპს «ო. ფ-ს» არც კომისიის აღნიშნული გადაწყვეტილება გაუსაჩივრებია სასამართლო წესით.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2005 წლის 21 ოქტომბრის ¹656/22 გადაწყვეტილებით დადგენილი მომატებული ტარიფების შენარჩუნება ეხებოდა მომატებულ ტარიფებით გაფორმებულ ახალ ხელშეკრულებებს და არა ძველი ტარიფებით მოქმედ ხელშეკრულებებს. სასამართლომ პრეიუდიციულად მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 9 ივლისის განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ სს «ს. კ-სა» და შპს «ო. ფ-ს» შორის ფაქტობრივად ხელშეკრულება 2008 წლის ივლისში შეწყდა. ასევე დადგენილ იქნა, რომ 2005 წლის 21 ოქტომბრის წერილით გაკეთებული ოფერტი შეცვლილი ტარიფით სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელებასთან დაკავშირებით არ იყო აქცეპტირებული შპს «ო. ფ-ის» მიერ, შესაბამისად, უაქცეპტო ოფერტის პირობებში გაწეული მომსახურება ძველი ტარიფით ანაზღაურებას ექვემდებარებოდა. სასამართლოს მითითებით, სს «გ. ტ-ის» მიერ შპს «ო. ფ-თვის» 2005-2006 წლებში მიწერილი წერილები ნათელი დადასტურებაა იმისა, რომ კომპანია ხელშეკრულების შეცვლილი გარემოებისადმი მისადაგებას ცდილობდა, თუმცა, ხელშეკრულების ფაქტობრივი მოქმედების პერიოდში, 2008 წლის ივლისამდე, შპს «ო. ფ-მა» მომსახურების ხელშეკრულება განახლებული პირობებით არ მიიღო, რაც, სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შესაძლებლობას იძლევა. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის სამართლებრივ შედეგებს განსაზღვრავს ხელშეკრულებაზე უარის თქმის მართლზომიერება. ხელშეკრულებიდან გასვლის საფუძვლის შეფასება პირდაპირპროპორციულ კავშირშია ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ შესაძლებლობებთან. შეცვლილი გარემოებებისადმი ხელშეკრულების პირობების მისადაგების შეუძლებლობის საფუძვლით ხელშეკრულებიდან გასვლის შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსი ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას ითვალისწინებს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 398-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ეროვნული კომუნიკაციების შესახებ 2005 წლის 21 ოქტომბრის ¹656/22 გადაწყვეტილებით, დადასტურებულია სს «ს. კ-ის» მიერ ტარიფების მომატების მართლზომიერება. ამავე კომისიის 2010 წლის 8 იანვრის ¹... გადწყვეტილებით დადგენილია სს «გ. ტ-ის» მიერ, ხელშეკრულებიდან გასვლის სამოქალაქო სამართლებრივი უფლების გამოყენების კანონიერება იმ შემთხვევაში, თუ იგი ხელშეკრულების მხარეებთან ვერ დებს ახალ ხელშეკრულებებს განახლებული პირობებით. სს «გ. ტ-ის» მიერ ხელშეკრულებიდან გასვლის საფუძველი შპს «ო. ფ-ის» მიერ ხელშეკრულების შეცვლილი პირობებისადმი მისადაგებაზე უარის თქმაა. შეცვლილი გარემოებებისადმი მისადაგების მოთხოვნა საამისოდ უფლებამოსილი ორგაონოს – კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ მართლზომიერად იქნა მიჩნეული, შესაბამისად, არ არსებობს მოვალის ბრალი, რაც ხელშეკრულებიდან გასვლის შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ზიანის ანაზღაურების ფაქტობრივი საფუძველი გახდებოდა.

პალატამ სს «გ. ტ-ის» მიერ ხელშეკრულებიდან გასვლის არამართლზომიერების დასადასტურებლად სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლსა და «ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ» საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის პირეველ პუნქტზე მითითება არ გაიზიარა, ასევე არ გაიზიარა სს «გ. ტ-ს», როგორც სატელეკომუნიკაციო კანალიზაციაში კაბელების გატარების მომსახურების ბაზრის სეგმენტზე მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე სუბიექტს, ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებამოსილება არ გააჩნდა, რადგანაც ბაზარზე დომინირებული მდგომარეობის სუბიექტს ეკისრება ხელშეკრულების დადების ვალდებულება და ეკრძალება მხრეებისათვის არათანაბარი პირობების შეთავაზება. სს «გ. ტ-ის» მიერ შპს «ო. ფ-თვის» არაერთგზის იქნა შეთავაზებულ შეცვლილი პირობებით ხელშეკრულების გაფორმების წინადადება. აღნიშნული პირობები კომისიის მიერ მართლზომიერად იქნა მიჩნეული, თუმცა, მიუხედავად ამისა, შპს «ო. ფ-ი» განახლებულ პირობებით ხელშეკრულების დადებას არ დათანხმდა. სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული მუხლის დარღვევას ადგილი ექნებოდა იმ შემთხვევაში, სს «გ. ტ-ს» შპს «ო. ფ-თვის» სხვა კონტრაქტორებისაგან განსხვავებულ, დისკრიმინაციული პირობები რომ შეეთავაზებინა ან, შეცვლილი გარემოებებისადმი მისადაგებზე შპს «ო. ფ-ს» მიერ გამოთქმული თანხმობის მიუხედავად, სს «გ. ტ-ს» ახალი ხელშეკრულება ძველი კონტრაქტორისათვის რომ აღარ გაეფორმებინა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ო. ფ-მა», მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი გარემოებების გამო:

სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომელიც ავალდებულებს ბაზარზე დომინირებული მდგომარეობის მქონე მხარეს, დადოს ხელშეკრულებები საქმიანობის შესაბამის სფეროში და ასევე უსაფუძვლოდ არ შესთავაზოს მხარეს სხვა კონტრაჰენტთან შედარებით არათანაბარი პირობები. გარდა სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი დებულებისა, «ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ» საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილია მომსახურების ბაზრის შესაბამის სეგმენტზე მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ავტორიზებული პირის ვალდებულება ინფორმაციის გამჭვირვალობის უზრუნველყოფაზე, დისკრიმინაციის აკრძალვასა და ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის შესაბამის ელემენტებთან დაშვებაზე.

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2005 წლის 21 ოქტომბრის ¹... გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტის შესაბამისად, სს «გ. ტ-ი» ცნობილ იქნა სატელეკომუნიკაციო კანალიზაციაში კაბელის გატარების მომსახურების ბაზრის სეგმენტზე მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონედ და ამავე გადაწყვეტილების მე-4 პუნქტით დაეკისრა კანალიზაციაში კაბელის გატარების მომსახურების განხორციელების ინფორმაციის გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა, დისკრიმინაციის აკრძალვა და შესაბამის ელემენტებთან დაშვების ვალდებულება.

აღნიშნული გარემოებები მოწინააღმდეგე მხარეს უზღუდავს უფლებას, შეწყვიტოს კონტრაჰენტის ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის შესაბამის ელემენტებთან დაშვება. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ სს «გ. ტ-ის» მიერ ვალდებულება არ დარღვეულა და მან შპს «ო. ფ-თან» 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულება შეწყვიტა ხელშეკრულების მოშლის შესახებ შეტყობინებით, ეწინააღმდეგება როგორც სამოქალაქო კოდექსის, ისე სპეციალური კანონის ზემოაღნიშნულ დებულებებს, ხოლო თავად 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულების შეწყვეტა მხარეთა შორის არსებული ვალდებულებითი ურთიერთობის დარღვევაა.

სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის დებულება და არასწორად არ დააკისრა ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება სს «გ. ტ-ს» კასატორის სასარგებლოდ, რადგანაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოწინააღმდეგე მხარის მიერ 2003 წლის პირველი მარტის ხელშეკრულების შეწყვეტით მხარეთა შორის არსებული ვალდებულებითი ურთიერთობის, ასევე «ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ» საქართველოს კანონის 29-ე მუხლით სს «გ. ტ-ისათვის» დადგენილი სპეციალური ვალდებულების დარღვევის ფაქტი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 აპრილის განჩინებით შპს «ო. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს «ო. ფ-ის» საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «ო. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს «ო. ფ-ს» უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 8000 ლარის 70% _ 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს «ო. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ შპს «ო. ფ-ს» (საიდენტიფიკაციო ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹..., სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹... საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹... დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 5600 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.