¹ას-51-43-2011 24 თებერვალი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ზ. ნ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ზ. ყ-შვილი, თ. ქ-ძე, ი. გ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ზ. ნ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. გ-ძის, თ. ქ-ძისა და ზ. ყ-შვილის მიმართ და მოითხოვა დანაშაულით მიყენებული ზიანის _ 3000 ლარის, განაცდურისა და ინფლაციის გათვალისწინებით სულ 3904 ლარის ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლებით: სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილია, რომ მსჯავრდებულებმა _ ი. გ-ძემ, თ. ქ-ძემ და ზ. ყ-შვილმა დანაშაულებრივი ქმედებებით მოსარჩელეს მიაყენეს მატერიალური ზიანი.

მოპასუხეებმა სარჩელი ნაწილობრივ, კერძოდ, 1500 ლარის ნაწილში ცნეს და მიუთითეს, რომ ნივთმტკიცებების ნაწილი მოსარჩელეს დაუბრუნდა, შესაბამისად, ზარალი ანაზღაურებულია.

გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ზ. ნ-შვილის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ი. გ-ძეს, თ. ქ-ძესა და ზ. ყ-შვილს სასარგებლოდ დაეკისრათ 1500 ლარის გადახდა.

სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 ნოემბრის განჩინებით ზ.ნ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი: გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 7 მაისის განჩინებით ზ. ნ-შვილის სარჩელი მიღებულ იქნა წარმოებაში. დაიწყო მოცემული საქმის მომზადება. დადგინდა, რომ მოპასუხეს გადაეგზავნოს სარჩელისა და თანდართული დოკუმენტების ასლები. გორის რაიონულ სასამართლოს განჩინებით არ განუსაზღვრავს მოპასუხეთათვის შესაგებლის წარდგენის ვადა.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის პირველი წინადადებით, 284-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიუთითა, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა სასამართლოს ავალებს, საქმის განხილვისათვის მომზადების მიზნით განუსაზღვროს მოპასუხეს საპროცესო ვადა სარჩელით მის მიმართ წარდგენილი პრეტენზიებისათვის პასუხის გასაცემად _ წერილობითი შესაგებლის შესადგენად. მოპასუხის წერილობითი შესაგებლის არსიდან და მნიშვნელობიდან გამომდინარე, მისი შედგენისათვის საჭირო სათანადო ვადა უნდა განისაზღვროს განჩინებით თვით საქმის განმხილველი მოსამართლის მიერ.

მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხეებს ივ.გ-ძეს, თ.ქ-ძეს და ზ.ყ-შვილს სარჩელზე შესაგებლის წარდგენა დაევალათ არა მოსამართლის მიერ მიღებული განჩინებით, არამედ სასამართლო გზავნილით, რაც დაუშვებელია და კანონის ზემოხსენებულ დანაწესს ეწინააღმდეგება. დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის დაუშვებლობის საფუძვლის არსებობის გამო, პალატამ აღარ იმსჯელა შესაგებლის წარუდგენლობის მოტივით დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის სხვა წანამძღვრებზე, კერძოდ იმაზე, შესაგებლის წარმოუდგენლობის გამო დამტკიცებულად ჩათვლილი გარემოებები იურიდიულად ამართლებდა თუ არა მოთხოვნას.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილება კანონიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების არც სხვა საფუძველი, შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასპის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 29 ივნისის განაჩენით ი. გ-ძეს, ზ. ყ-შვილს და თ. ქ-ძეს მსჯავრი დაედოთ შემდეგი დანაშაულისათვის: წარსულში არაერთხელ ნასამართლევი ი. გ-ძე 2004 წლის 24 ოქტომბერს დანაშაულებრივად დაუკავშირდა ქ.კასპში მცხოვრებ ზ. ყ-შვილს და თ. ქ-ძეს, რა დროსაც შეთანხმდნენ, გაექურდათ კასპის რაიონის სოფელ კავთისხევში მდებარე სააგარაკე ბინები. აღნიშნული მიზნით იმავე დღეს, ღამით ზ. ყ-შვილის კუთვნილი ავტომანქანით ვაზ-2106 მივიდნენ სოფელ კავთისხევში მდებარე ზ.ნ-შვილის სააგარაკე ბინასთან, უკანონოდ შეაღწიეს მასში და მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლნენ მის კუთვნილ მინიტრაქტორ «კროტს”, არაბულ ტახტს, ორ გასაშლელ მაგიდას, ფირსაკრავის ორ ცალ ხმის გამაძლიერებელს, აუდიომაგნიტოფონს, ვაზის შესაწამლ აპარატს, 70 მეტრ რეზინის მილს, ხის ხუთ ცალ კარებს და ალუმინის ქვაბს, რითაც დაზარალებულს მიადგა მნიშვნელოვანი ზიანი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 5 იანვრის განაჩენით მსჯავრდებულ ზ. ყ-შვილის ადვოკატის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა და კასპის რაიონული სასამართლოს განაჩენში ზ. ყ-შვილის სასჯელის ნაწილში შევიდა ცვლილება, სხვა ნაწილში განაჩენი დარჩა უცვლელად. ამავე განაჩენით დაკმაყოფილდა ზ. ნ-შვილის სარჩელი, ი. გ-ძეს, თ. ქ-ძეს და ზ. ყ-შვილს დაეკისრათ ზ. ნ-შვილის სასარგებლოდ სოლიდარულად 3 000 ლარის გადახდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006 წლის 4 ივლისის განჩინებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი სამოქალაქო სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაუქმდა. ზ. ნ-შვილს განემარტა, რომ მას აქვს უფლება, წარადგინოს სარჩელი სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

აპელანტმა აღიარა მოპარული ნივთების ნაწილის მისთვის დაბრუნების ფაქტი გარდა 400 ლარის ღირებულების არაბული ტახტის მატრასისა და 500 ლარის ღირებულების მინიტრაქტორ «კროტისა”. რაც შეეხება 70 ლარის ღირებულების მაგნიტოფონს, იგი დაუბრუნდა დაზიანებული. შესაბამისად, სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი მოპარული ნივთებიდან ამჟამად მხარის ზიანი გამოიხატება მხოლოდ დაუბრუნებელი ნივთების სახით. პალატამ აღნიშნა, რომ მათი ღირებულება თავად აპელანტის მიერ მითითებული ოდენობითაც არ აღემატება გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოპასუხეებისათვის დაკისრებულ თანხას. მეტიც, მართალია, საქმეში არ არის წარმოდგენილი იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოპარული მაგნიტოფონი აპელანტს დაუბრუნდა დაზიანებული, მაგრამ აპელანტის მიერ მითითებული მისი სრული ღირებულების (70 ლარის) გათვალისწინებითაც კი, გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხა (1500 ლარი) აღემატება დანაშაულით მიყენებულ ზიანს (970 ლარს).

რაც შეეხება იმ ნივთების ქურდობით მიყენებულ ზიანს, რომლებიც არ არის ასახული კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენში (ჭიშკრის და გარაჟის საკეტები, გაზის ბალონი, განაჩენში მითითებულის გარდა დამატებით 6 ქვაბი, 4 ტაფა, ქვაბი, თერმოსი და ა.შ), მათი ქურდობის ფაქტი არ არის დადგენილი წარმოდგენილი განაჩენით. მოსარჩელის სხვა ნივთების მოპასუხეთა მიერ ქურდობის ფაქტი საქმის მასალებით არ დასტურდება. შესაბამისად, ვერ იქნება გაზიარებული აპელანტის პოზიცია, რომ რეალურად გაცილებით მეტი ნივთი იყო მოპარული, ვიდრე განაჩენშია მითითებული.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ზ. ნ-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ მოცემული საქმე განიხილა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4 მუხლების დარღვევით. დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინება იმ ნაწილში, სადაც სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სარჩელში მითითებული ნივთების მისთვის მოპარვის ფაქტი ვერ დაადასტურა. გაუგებარია, რის საფუძველზე მივიდა პალატა ასეთ დასკვნამდე. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ კასატორმა ნივთების ნაწილის დანაკარგი აღმოაჩინა მოგვიანებითაც.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, როდესაც მიიჩნია, რომ მოპასუხისათვის გზავნილით შესაგებლის წარდგენის ვადის განსაზღვრა გამორიცხავს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას. პალატას არ მიუთითებია სამართლებრივ ნორმაზე, რომელსაც აღნიშნული მოსაზრება ეფუძნება.

გასაჩივრებული განჩინება უკანონოა იმ ნაწილშიც, რომ განსახილველ შემთხვევაში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღება დაუშვებელი იყო მოთხოვნის იურიდიულად გაუმართლებლობის გამო. რეალურად ზ.ნ-შვილის მოთხოვნა დასაბუთებული იყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 იანვრის განჩინებით ზ. ნ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ზ. ნ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.