ას-529-497-10 30 სექტემბერი, 2010 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს “...” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შ. ტ-ძე (მოსარჩელე)

დავის საგანი – ხარჯების ანაზღაურება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს

2010 წლის 22 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

ხაშურის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა შ. ტ-ძემ შპს ,,...” მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ.

ხაშურის რაიონულმა სასამართლომ 2008 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შ. ტ-ძის სარჩელი დააკმაყოფილა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს ,,...”.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ 2010 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებით არ დააკმაყოფილა შპს ,,...” სააპელაციო საჩივარი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელე შ. ტ-ძე თავის მოთხოვნას მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ავტომანქანის ,,კრაზის”, გამოთხოვის თაობაზე ამყარებდა იმ გარემოებებზე, რომ ავტომანქანა 1999 წელს შეიძინა და დარეგისტრირდა მესაკუთრედ შესაბამის ორგანოში. სააპელაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული რეგისტრაცია არ არის აუცილებელი პირობა მოძრავ ქონებაზე საკუთრების გადაცემისათვის. შსს-ს მომსახურების სააგენტოში აღრიცხვაზე დადგომა არ არის სამოქალაქო-სამართლებრივი აქტი, მაგრამ შეიძლება გამოდგეს ერთ-ერთ მტკიცებულებად იმისათვის, რომ ავტომანქანა წარმოადგენს იმ პირის საკუთრებას, ვის სახელზეცაა იგი რეგისტრირებული შსს-ს მომსახურების სააგენტოში, ასევე დადგენილია და თვით მოპასუხეც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სადავო ავტომანქანაზე მძღოლად მუშაობდა და მოპასუხე საწარმოს ემსახურებოდა მოსარჩელე – შ. ტ-ძე, ხოლო საწარმოო ტრავმის მიღების შემდეგ, მისი შვილი განაგრძობდა იმავე ავტომანქანაზე მძღოლად მუშაობას. სააპელაციო სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ კანონი არ ადგენს ავტომანქანის ნასყიდობის ხელშეკრულების სპეციალურ ფორმას.

სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სარჩელი აღძრულია შპს ,,...” მიმართ მისი უკანონო მფლობელობიდან ავტომანქანა ,,კრაზის”, მოთხოვნის თაობაზე. საწარმოს მიერ ამ ქონების თანამესაკუთრეობის, ასევე მის მიერ ამ ნივთის მართლზომიერად ფლობის თაობაზე მოპასუხე მხარემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა მტკიცებულებები სსს კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი წესით.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა შპს ,,...”.

კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებით არსებობდა თხოვების ხელშეკრულება შ. ტ-ძესა და გ. კ-ძეს შორის, თუმცა გამორჩა ის ფაქტი, რომ სარჩელი შ. ტ-ძის მიერ შეტანილ იქნა შპს ,,...” მიმართ. მოსარჩელეს არ დაუსახელებია ის პიროვნება, რომელთანაც უშუალოდ იქნა ხელშეკრულებითა თუ სხვა უფლებებით დაკავშირებული, ამიტომ დავის ის ნაწილი, რომელიც მიმართულია სხვისი მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ, არ წარმოადგენს მოპასუხე იურიდიული პირის მიერ შესასრულებელ მოთხოვნებს, ვინაიდან, სასამართლოს შეფასებიდან გამომდინარე, თხოვების ხელშეკულების მხარეები არიან შ. ტ-ძე და ფიზიკური პირი გ. კ-ძე. შპს ,,...” არ ფლობს ნივთს ამ ეტაპზე, მით უმეტეს მას, როგორც იურიდიულ პირს, თავადვე გააჩნია პრეტენზია ამ ნივთის მიმართ. ზემოაღნიშნული ფაქტების გამოკვლევის გარეშე გადაწყვეტილება ითვლება დაუსაბუთლებლად, ვინაიდან, გაურკვეველია, თუ რამდენ პირს ეკუთვნის ან შეიძლება ეკუთვნოდეს უფლებები სადავო ნივთზე და მათ არ მიეცათ სასამართლოში მოცემულ საქმეზე მონაწილეობის უფლება. აღნიშნული ფაქტის გარეშე კი, სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის მეორე წინადადების თანახმად, თითოეულ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ.

შ. ტ-ძის სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის მიმართ, ვინც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, რაც წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს განჩინებისა და, შესაბამისად, ხაშურის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლებს.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა გამოყენებული სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი შპს ,,...” მიმართ. ვინდიკაციური სარჩელის ძირითადი პირობა, რომ ნივთს ფლობს მოპასუხე, მოსარჩელემ დაადასტურა, აღნიშნულიდან გამომდინარე დარღვეულ იქნა უშუალოდ სამართლებრივი ნორმის სწორად გამოყენების პრინციპი.

სასამართლო უთითებს, რომ 2007 წელს გაწეული ხარჯები ემსახურება ნივთის ნორმალურ მდგომარეობაში ყოფნას იმის საპირისპიროდ, რომ ამ დროს ავტომანქანა სრულიად დაშლილი იყო, რომელიც სწორედ მოსარჩელის შვილმა თავადვე მოიტანა და დააგდო შპს ,,...” ტერიტორიაზე. აღნიშნული ფაქტი უნდა მივიჩნიოთ უდავოდ დადგენილ გარემოებად საქმის მასალებიდან გამომდინარე. ამასთანავე, მოცემულ შემთხვევაში სასამართლოს სადავოდ არ გაუხდია საქმეში არსებული ექსპერტის დასკვნა, რომლის თანახმადაც ნივთზე გაწეული ხარჯები აღემატება მის ჩევულებრივ საექსპლოტაციო ხარჯებს. კასატორი აღნიშნავს, რომ ნივთს არ ფლობს შპს ,,...”. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაკმაყოფილდა შ. ტ-ძის მოთხოვნა გადაწყვეტილების უზრუნველყოფის მიზნით სადავო ავტომობილის ექსპლოტაციის აკრძალვა. აღნიშნული განჩინება არ ყოფილა სისრულეში მოყვანილი სააღსრულებლო ბიუროს მიერ იმ მიზეზის გამო, რომ შპს ,,...” საკუთრებაში არ იმყოფება აღნიშნული ტრანსპორტი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “...” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას შპს “...” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “...” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

გ. ნ-შვილს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – (500 ლარის) 70% - 350 ლარი;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.