ას-562-530-2011 17 ივნისი, 2011 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მ. სულხანიშვილი, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ სს “ე. ჯ-ა”

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ . ც-ძე

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი – იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

კასატორის მოთხოვნა – იძულებითი განაცდურის დაკისრების ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2010 წლის 11 თებერვალს თ . ც-ძემ თბილისის საქალაქო სასამართლოში სს “ე. ჯ-ის” წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა, ბრძანების ბათილად ცნობის, იმავე ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის, ასევე 2008 წლის მაისიდან 2010 წლის თებერვლის ჩათვლით მიუღებელი ხელფასის, სულ 50 600 ლარის, მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნით.

მოსარჩელის განმარტებით, 2008 წლის მაისში სს “ე. ჯ-ის” ქვემო ქართლის ფილიალის დირექტორმა აცნობა, რომ ვადამდე შეუწყდა შრომის ხელშეკრულება. ვინაიდან თვლიდა, რომ დამატებითი კომპენსაცია ეკუთვნოდა, გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ კადრების სამსახურს მიმართა, რომლებმაც შრომის წიგნაკი გადასცეს. წიგნაკში განთავისუფლების საფუძვლად პირადი განცხადება იყო მითითებული. ყოფილი სამსახურიდან განთავისუფლების ბრძანების დამოწმებული ასლი ვერ მიიღო, მოგვიანებით კი, გადაეცა გადაწყვეტილება ¹76, სადაც მითითებულია, რომ შრომის ხელშეკრულება დასაქმებულის ინიციატივით შეწყდა. აღნიშნული ბრძანება ყალბი იყო, რადგანაც დირექტორის ხელმოწერა არ ჰქონდა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ თ. ც-ძესთან შრომის ხელშეკრულება დასაქმებულის ინიციატივით არ შეწყვეტილა, მაგრამ არსებობდა დამსაქმებლის ნება ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე, რომელიც მოსარჩელემ მიიღო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 11 ივნისის გადაწყვეტილებით თ. ც-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს “ე. ჯ-ის” 2008 წლის 1 მაისის ¹76 გადაწყვეტილება მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბათილად იქნა ცნობილი, მოპასუხეს თ. ც-ძის სასარგებლოდ 19021,93 ლარის გადახდა დაეკისრა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:

1. თ . ც-ძე დასაქმებული იყო სს “ე. ჯ-აში” რუსთავის მომსახურების ცენტრის მენეჯერად 2007 წლის 3 დეკემბერს დადებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე და მისი შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 3120 ლარს;

2. მხარეთა შორის 2007 წლის 3 დეკემბერს დადებული შრომითი ხელშეკრულების ¹1.2 პუნქტის შესაბამისად, ხელშეკრულება დადებული იყო 1 წლის ვადით. ამასთან, ¹1.7 პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის დასრულებამდე სულ ცოტა ოთხი კვირით ადრე არც ერთი მხარე არ განაცხადებდა ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ან არ გაგრძელდებოდა ხელშეკრულების ვადა, ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ავტომატურად გრძელდებოდა მომდევნო ერთთვიანი პერიოდით;

3. სს “ე. ჯ-იას” 2008 წლის 1-ლი მაისის ¹76 გადაწყვეტილებით, თ . ც-ძესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა, ამასთან, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად მითითებულ იქნა ხელშეკრულების მოშლა დასაქმებულის ინიციატივით;

4. თ . ც-ძეს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ნება არ გამოუვლენია;

5. მოპასუხის მიერ შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების გასვლამდე იყო გამოვლენილი ნება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე. შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადის დასრულებამდე ორი კვირით ადრე სს “ე. ჯ-ას” მიერ გამოვლენილი იყო ნება ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე, ამდენად, სს “ე. ჯ-ას” 2008 წლის პირველი მაისის ¹76 გადაწყვეტილების არ არსებობის შემთხვევაში, მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა 2008 წლის 3 დეკემბერს შეწყდებოდა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ შრომითი ურთიერთობა ¹76 გადაწყვეტილების საფუძველზე არ შეწყვეტილა, შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდისათვის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება უნდა დაჰკისრებოდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით სს “ე. ჯ-ისა” და თ. ც-ძის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დამატებით აღნიშნა, რომ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ინიციატორს (მიუხედავად იმისა, დამსაქმებელია თუ დასაქმებული) კანონმდებელი არ ავალდებულებს მოშლის საფუძვლად გარკვეული მიზეზის მითითებას. ამ შემთხვევაში გადამწყვეტია შრომითი ხელშეკრულების მოშლის ინიციატორის (დამსაქმებლის, დასაქმებულის) ნება, რომელსაც აღარ სურს შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის გაგრძელება კონტრაჰენტთან. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ თ. ც-ძის მიერ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ინიციატივა გამოვლენილი არ ყოფილა, შესაბამისად, დასაქმებულის ნება შრომითი ხელშეკრულების მოშლის თაობაზე დადასტურებული არ არის, რის გამოც მასთან შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტა უსაფუძვლო იყო.

სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში თ . ც-ძემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლოს არავითარი საფუძველი არ გააჩნდა, დადგენილად მიეჩნია დამსაქმებლის მიერ შრომის ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე მისი შეწყვეტის ნების გამოვლენის ფაქტი. ¹76 გადაწყვეტილების არარსებობის პირობებში, დამსაქმებელს შეიძლება გამოევლინა კიდეც შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ნება, მაგრამ არსებობს ალბათობა, რომ ასე არც მომხდარიყო. შესაბამისად, სასამართლოს ეს გარემოება დადგენილად არ უნდა მიეჩნია.

სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება სს “ე. ჯ-ამ” ასევე გაასაჩივრა საკასაციო წესით, სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ ბათილად არარსებული ბრძანება ცნო, ვინაიდან ¹76 გადაწყვეტილება არშემდგარი გარიგება იყო. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ნათლად ადასტურებდა, რომ შრომითი ურთიერთობა დამსაქმებლის ინიციატივით შეწყდა, დასაქმებულის მიერ შრომის ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო. ამ გარემოებებს თავად მოსარჩელეც ადასტურებდა, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კოდექსის მე-2 მუხლი. აღნიშნული ნორმის საფუძველზე საზღაური გაიცემა შესრულებული სამუშაოს სანაცვლოდ. 2008 წლის 1-ლი მაისის შემდეგ კი, თ . ც-ძე სამუშაოს აღარ ასრულებდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ Mსს “ე. ჯ-ას” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას სს “ე. ჯ-ას” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს “ე. ჯ-ას” (საიდენტიფიკაციო ¹ ...) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.