¹ას-563-531-2011 9 ივნისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს «ს. რ-ა»
მოწინააღმდეგე მხარე _ შ. გ-შვილი
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 8 თებერვლის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს «ს. რ-ამ» სარჩელი აღძრა სასამართლოში შ. გ-შვილის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის შპს «ს. რ-ის» სასარგებლოდ 7 690 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:
სარჩელის თანახმად, შ. გ-შვილმა 2006 წლის ოქტომბერში განახორციელა ტვირთის სარკინიგზო გადაზიდვა. შპს «ს. რ-ამ» დროულად, ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად შეასრულა გადაზიდვის ვალდებულება, თუმცა მოპასუხემ ვერ შეძლო დანიშნულების სადგურში გადაზიდული ტვირთების დროული მიღება და ვაგონების დაცლა, კერძოდ, მოპასუხის მიზეზით, განბაჟების მოლოდინის გამო 2006 წლის 01 ოქტომბრიდან 2007 წლის 01 ივნისამდე მოცდა ვაგონი, რის გამოც 24 სთ-ზე მეტი სარკინიგზო მომსახურებისათვის მოპასუხეს დაერიცხა ვაგონით სარგებლობის საფასური და ტვირთის შენახვის ხარჯები 7 690,00 ლარის ოდენობით.
შ. გ-შვილმა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2006 წლის 26 ივლისს მისმა ბიძამ - გრიგოლ გაფრინდაშვილმა მიმართა ქ. თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარ სამმართველოს, მისი კუთვნილი ავტომობილის (სადაო ტვირთის) მოპასუხეზე გადაფორმების მოთხოვნით. ტექნიკური დათვალიერების პროცესში მათ გაუჩნდათ საფუძვლიანი ეჭვი ა/მანქანაზე არსებული საიდენტიფიკაციო ნომრის შეცვლაზე, ამასთან დაკავშირებით, მას ჩაუტარდა სპეციალური შემოწმება, დადგინდა მისი პირვანდელი საიდენტიფიკაციო ნომრის შეცვლის ფაქტი, რაზეც დაიწყო საგამოძიებო მოქმედებები 2006 წლის 31 ივლისს, ხოლო სისხლის სამართლის საქმე შეწყვეტილ იქნა იმავე წლის 28 ოქტომბერს. აღნიშნული ტვირთი ამოიღეს წინასწარი გამოძიების დაწყებისთანავე, ხოლო შემდეგ გადაიყვანეს სპეციალურ სადგომზე. მოკვლევის დამთავრების შემდეგ ა/მანქანა დაუბრუნდა მის კეთილსინდისიერ მფლობელს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,ს. რ-ის” სარჩელი, მოპასუხე _ შ. გ-შვილის მიმართ, ფულადი ვალდებულების შესრულების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.
საქმეში არსებული მასალების საფუძველზე, სასამართლო დადგენილად მიიჩნია, რომ სარჩელში მითითებულ პერიოდში მოსარჩელეს, 2006 წლის 28 ოქტომბრიდან პირველ ივნისამდე მოპასუხისათვის შესაბამისი სარკინიგზო მომსახურება არ გაუწევია და, ამდენად ვაგონის მოცდენას ადგილი არ ქონია.
სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხემ ტვირთის სარკინიგზო გადაზიდვა განახორციელა 2006 წლის 28 ოქტომბერს.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, მოპასუხეს კუთვნილი ავტომობილი დაუბრუნდა 2006 წლის 28 ოქტომბერს, წინასწარი გამოძიების დამთავრებისა და სისხლის სამართლის საქმის შეწყვეტის გამო. აღნიშნულ პერიოდამდე, კერძოდ, 2006 წლის 27 ივლისიდან იმყოფებოდა სოდ-ის ზედამხედველობის ქვეშ, რომლის მიერაც იქნა ამოღებული და გადაყვანილი სპეციალურ ავტოსადგომზე.
სასამართლომ, ვაგონის მოცდენის დასადასტურებლად არ გაითვალისწინა მოსარჩელის მიერ სარჩელთან ერთად წარმოდგენილი საერთო ფორმის აქტი და განმარტა, რომ მასში მოცდენის დასრულების დროდ მითითებულია 2007 წლის პირველი ივნისი, აღნიშნული ჩანაწერი შესრულებულია ფანქრით. შესაბამის დოკუმენტზე შესრულებულია მხოლოდ სადგურის უფროსის ხელმოწერა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი აღნიშნული დოკუმენტის დედანი. ამასთან, განმარტა, რომ დოკუმენტის დედანი ასლის სახით რომც ყოფილიყო წარდგენილი, მასში არსებულ მონაცემებს სასამართლო ვერ გაიზიარებდა, ვინაიდან, სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შეფასებით, ისინი არ ასახავდნენ რეალურ მონაცემებს. მოსარჩელის განმარტებით, კი მათ მიერ ვერ იქნა მოძიებული აღნიშნული დოკუმენტების დედნები.
სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ შპს «ს. რ-ის» წარმომადგენლის განმარტებით საერთო ფორმის აქტი, რომელიც ასახავს ვაგონების მოცდენას, ივსება ვაგონის შემოყვანიდან 24 საათის გასვლის შემდეგ, აღნიშნული განმარტებიდან გამომდინარე, ვაგონი, რომელმაც შემოიტანა მოპასუხის ტვირთი, უნდა შემოსულიყო 30 სექტემბერს (რადგან საერთო ფორმის აქტი შევსებულია 01.10.2006 წელს და მასში ასახული ინფორმაციით მოცდენა დაწყებულია 2006 წლის 01 ოქტომბრის 00:00. საათზე). იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ ავტომობილი შესაბამისი სამართალდამცავი ორგანოების მიერ ამოღებულ იქნა 2006 წლის 27 ივლისს, ასევე, ა/მანქანა 2006 წლის 27 ივლისს შემოვიდა სადგურ ,,თბილისის სატვირთოში”, სადგურ ,,გარდაბანში” 25 ივლისს და ა.შ. რის შემდეგაც მიმდინარეობდა ძიება, გამოძიების დასრულების შემდეგ, კი დაუბრუნდა მის მფლობელს, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მისი შემოყვანა შესაბამისი ვაგონით ვერ მოხდებოდა 29 სექტემბერს, რაც ცხადყოფდა, რომ მოცდენას ადგილი ვერ ექნებოდა.
ამასთან, სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ კონტეინერი მისი გამომგზავნისათვის დაბრუნებულ იქნა, ასევე ვაგონი დაუბრუნდა და გადაეცა მოსარჩელეს, ავტომობილი იმყოფებოდა სოდ-ის ზედამხედველობის ქვეშ 2006 წლის 27 ივლისიდან (გადაწყვეტილების 3.1.1.; 3.1.2. 3.1.3. პუნქტები), შესაბამისად, ვაგონის მოცდენაც ვერ მოხდებოდა, მით უფრო, მოსარჩელემ სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ამ პერიოდში ვაგონს თავად იყენებდა. (სასამართლო სხდომის ოქმი; ს.ფ.50-55).
სასამართლომ, გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე, 668-ე მუხლები, ასევე, საქართველოს სარკინიგზო კოდექსის 22, 25-ე, 36-ე მუხლები.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ», მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქლალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 8 თებერვლის განჩინებით შპს «ს. რ-ის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული სამართლებრივი შეფასებები და დასკვნები და სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ შპს «ს. რ-ის» მიერ შ. გ-შვილის კუთვნილი ტვირთის გადაზიდვა განხორციელდა 2006 წლის ოქტომბერში, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად იყო დადასტურებული, რომ შ. გ-შვილის კუთვნილი ტვირთი, კერძოდ, კი ავტომანქანა, 2006 წლის 27 ივლისიდან _ 2006 წლის 28 ოქტომბრამდე პერიოდში იმყოფებოდა სამართალდამცავი ორგანოების ზედამხედველობის ქვეშ, რომლებმაც გადაიყვანეს სპეციალურ ავტოსადგომზე. ამასთან, სადგურ თბილისი-სატვირთოს დირექტორის მიერ გაცემული ცნობით (ს.ფ. 57) დასტურდებოდა, რომ ვაგონი შემოვიდა სადგურ თბილისი-სატვირთოში 2006 წლის 27 ივლისს, რა დღესაც განსაბაჟებლად იქნა გატანილი საბუთები და გადახდილ იქნა გადაზიდვის ღირებულება გარდაბნიდან თბილისამდე, ხოლო ავტომანქანა იმავე დღეს გაყვანილი იქნა სოდის მიერ, ხოლო ვაგონთა ნომრული სიით (ს.ფ. 48) დასტურდებოდა, რომ 2006 წლის 29 ივლისს განხორციელდა ვაგონის ჩაბარება, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ აპელანტმა სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა მხარეთა შორის გადაზიდვის ურთიერთობების არსებობა 2006 წლის პირველი ოქტომბრიდან 2007 წლის პირველ ივნისამდე პერიოდში, მიიჩნია, რომ არ არსებობდა შოთა გაფრინდაშვილისათვის თანხის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 8 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ», მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის აზრით, სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა საქმეში არსებული საერთო ფორმის აქტი, რომელიც წარმოადგენდა წერილობით მტკიცებულებას, რითაც დასტურდებოდა 24-ე საათზე მეტი ვაგონით სარგებლობისათვის მომსახურების ფაქტი. აღნიშნულთან მიმართებაში არასწორია სასამართლოს განმარტება მასზე, რომ ვაგონი, რომლითაც მოპასუხემ შემოიტანა ა/მანქანა მიღებულ იქნა 2006 წლის 27 ივლისს 10 საათზე, დაცლილ იქნა 2006 წლის 27 ივლისს 16 საათზე და ჩაბარებულ იქნა 2006 წლის 29 ივლისს 02.40 საათზე, ვინაიდან საქმის მასალებით, კერძოდ, საერთო ფორმის აქტით დასტურდება ის გარემოება, რომ 2006 წლის პირველი ოქტომბრიდან 2007 წლის პირველ ივნისამდე მოცდა ვაგონი, რის გამოც 24 საათზე მეტი მომსახურებისა და ტვირთის შენახვის საფასური 7690 ლარის ოდენობით სწორად დაერიცხა მოპასუხეს.
კასატორის მოსაზრებით, დავის გადაწყვეტისას სასამართლოს გარდა სამოქალაქო კოდექსის 668-708 მუხლებისა, უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სარკინიგზო კოდექსი, რომელიც სპეციალურ კანონს წარმოადგენს და რომელშიც დეტალურადაა რეგლამენტირებული სარკინიგზო ტრანსპორტით ტვირთის გადაზიდვის წესები, მხარეთა უფლება-მოვალეობები და პასუხისმგებლობის საფუძვლები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 აპრილის განჩინებით შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «საქართველოს რკინიგზის» საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (385.50 ლარი) 70% _ 269.85 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (385.50 ლარი) 70% _ 269.85 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
