¹ას-565-533-2011 9 ივნისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები _ მ. ა-ანი, ს. ა-ანი, ლ. თ-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ დ. ძ-ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისი სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ საწარმოს პარტნიორად აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ძ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. თ-ძის, ს. და მ. ა-ანების, ასევე შპს «...» მიმართ და მოითხოვა სამეწარმეო რეესტრში ცვლილების შეტანა, შპს «...» დამფუძნებელ პარტნიორად დ. ძ-ძის აღდგენის, მისი წილის საწესდებო კაპიტალის 20%-ით განსაზღვრა და სხვა პარტნიორთა კუთვნილ წილებში შესაბამისი ცვლილების შეტანა, მოგვიანებით მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს და დამატებით მოითხოვა შპს «...» პარტნიორთა კრების 1996 წლის 15 მარტის ¹... ოქმის ბათილად ცნობა შემდეგი გარემოებების გამო:

შპს «...» შეიქმნა 1992 წელს და ამავე წლის 28 მაისს ქ.თბილისის მერიის ¹... განკარგულებით დარეგისტრირდა სამეწარმეო რეესტრში. საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია განხორციელდა 1995 წლის 27 დეკემბერს დამფუძნებელ პარტნიორთა საერთო კრების ¹... ოქმისა და ქ.თბილისის ... რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 8 იანვრის დადგენილების საფუძველზე. საწარმოს დაფუძნებისა და მისი ხელახალი დარეგისტრირების დღიდან მოსარჩელე საწარმოს 20%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორია.

1996 წლის გაზაფხულამდე დ. ძ-ძე იყო შპს «...» დირექტორი, რის შემდეგაც საწარმოს მთავარი პარტნიორისა და პრეზიდენტის მოთხოვნის, ასევე 1996 წლის 15 მარტის საზოგადოების დამფუძნებელ პარტნიორთა საერთო კრების ოქმის საფუძველზე, რომელზეც დ. ძ-ძე მიწვეული არ ყოფილა, 1996 წლის პირველი აპრილიდან მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.

მიუხედავად იმ ფაქტისა, რომ მოსარჩელე იყო საწარმოს 20%-იანი წილის მფლობელი, იგი პარტნიორთა კრებაზე არც ერთხელ მიუწვევიათ, არ პასუხობდნენ მის წერილობით მოთხოვნებს. საბოლოოდ შპს «...» დირექტორის 2008 წლის 25 თებერვლის წერილით, ასევე მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციაში 2008 წლის 28 თებერვალს მოპოვებული სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერის საფუძველზე, მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ ის საწარმოს პარტნიორად რეგისტრირებული არ არის, ხოლო დ. ძ-ძის წერილობით მიმართვაზე, რომლითაც მოითხოვდა სამართლებრივი საფუძვლის, ასევე იმის მითითებას, რა დროიდან აღარ არის საწარმოს პარტნიორი, მოსარჩელეს შპს «...» პასუხი არ მიუღია.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

მოსარჩელე ქონებრივ პრეტენზიას უკავშირებს საწარმოს სამეწარმეო რეესტრიდან მისი, როგორც დამფუძნებელი პარტნიორის ამოღებას, დ. ძ-ძის სარჩელი აღიარებითია, თუმცა მოსარჩელე ვერ აკონკრეტებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლით გათვალისწინებულ იურიდიულ ინტერსესს. სარჩელით არ დასტურდება დ. ძ-ძე მოითხოვს საზოგადოებაში წილის უფლების აღიარებას თუ სარეგისტრაციო დოკუმენტების სიყალბის დადგენას. საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია განხორციელდა იმ დროს მოქმედი «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, რაც დასტურდება 1996 წელს მოქმედი «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის რედაქციისა და საწარმოს დაფუძნებისას განხორციელებული ქმედებებით.

შპს «...», როგორც მეწარმე სუბიექტი, შეიქმნა 1992 წელს და იურიდიული უფლება-მოვალეობებით ხელახლა აღიჭურვა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად ხელახალი რეგისტრაციის შემდეგ. 1996 წლის 15 მარტს დ. ძ-ძემ განცხადებით მიმართა ... რაიონულ სასამართლოს საზოგადოებიდან, როგორც დამფუძნებელი პარტნიორის გასვლის თხოვნით, რაც «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის 1996 წელს მოქმედი რედაქციის 5.6 მუხლის მე-2 აბზაცის თანახმად, ექვემდებარებოდა რეგისტრაციას და კანონიერ ძალასაც სწორედ რეგისტრაციის შემდეგ იღებდა.

ამდენად, დ. ძ-ძემ ცალმხრივად გამოავლინა ნება დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან გასვლის შესახებ ისე, რომ მას წილი არ დაუთმია და არც რაიმე გზით გაუსხვისებია. საზოგადოებიდან პარტნიორის გასვლა რადგანაც არ ითვალისწინებდა საზოგადოების ლიკვიდაციას ან სხვა რაიმე შედეგს, 1996 წლის 15 მარტის პარტნიორთა კრების ¹... ოქმით მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება საზოგადოებიდან პარტნიორის გასვლისა და მისი დირექტორობიდან გათავისუფლების შესახებ.

«მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის ამ დროისათვის მოქმედი რედაქციის თანახმად, სავალდებულო იყო საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია, რაც 1996 წლის 4 აპრილს განხორციელდა, სანოტარო წესით დამოწმდა საზოგადოების წესდება, რომელსაც ხელი მოაწერა ყველა დამფუძნებელმა პარტნიორმა და მოხდა საზოგადოების რეგისტრაცია სამეწარმეო რეესტრში «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის სრული დაცვით.

ამავე კანონის 5.1 მუხლის შესაბამისად, რეგისტრაციის დროს გათვალისწინებულ იქნა მოსარჩელის განცხადება დამფუძნებელი პარტნიორის საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ, რაც დასტურდება ¹... კრების ოქმითაც. სასამართლოსათვის მიმართვისას წარდგენილ იქნა მოსარჩელის განცხადება, რაც წარმოადგენდა საჭირო დოკუმენტს წესდებაზე დარჩენილი პარტნიორების ხელმოსაწერად. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი კრების ოქმით, რომელსაც ნომერი არ აქვს მითითებული, დასტურდება, რომ მოსარჩელე ესწრებოდა პარტნიორთა კრებას, თუმცა მას კენჭისყრაში არ მიუღია მონაწილეობა.

მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი კრების ოქმი განსხვავდება მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ამავე მტკიცებულებისაგან, რომელსაც აქვს ნომერი, ამასთან მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ოქმის თანახმად, დ. ძ-ძე არა მხოლოდ დირექტორის თანამდებობიდან გაათავისუფლეს, არამედ, გაყვანილ იქნა საზოგადოების დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან. დ. ძ-ძის მიერ წარმოდგენილი კრების ოქმი არ შეიცავს მითითებას, რომ დირექტორობიდან გათავისუფლებას, ასევე მისი დამფუძნებელი პარტნიორებიდან გაყვანას, ს. ა-ანთან ერთად მხარს უჭერს დამფუძნებელი პარტნიორი მ. ა-ანიც, ამასთან, მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია კრების ოქმების ნამვილობა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლით გათვალისწინებულ ორთვიან ვადაში. მოპასუხის მითითებით, მნიშვნელობა არ აქვს მოპასუხეთა მიერ საკითხის მხარდაჭერის ფაქტს, რადგანაც დ. ძ-ძის მიერ ცალმხრივი ნების გამოვლენა პარტნიორთა შემადგენლობიდან გასვლის თაობაზე საკმარისი მტკიცებულებაა და დამატებით მტკიცებას არ საჭიროებს.

შპს «...» ხელახალი რეგისტრაციისათვის სასამართლოში წარმოდგენილი იყო კანონით გათვალისწინებული ყველა მტკიცებულება დადგენილი ფორმის დაცვით, რის გამოც სარეგისტრაციო მონაცემების სიყალბის დამადასტურებელი დოკუმენტი არ არსებობს და ასეთს ვერც მოსარჩელე წარუდგენს სასამართლოს, ის ფაქტი, რომ მოსარჩელემ განცხადებით მოითხოვა პარტნიორთა შემადგენლობიდან გასვლა, ადასტურებს მის ინფორმირებას აღნიშნული განცხადების სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის შესახებ, ამასთან საწარმოს ხელახალი რეგისტრაციისას ფორმალური თუ სამართლებრივი დარღვევები არ არსებობდა. ხელახალი რეგისტრაციის თაობაზე მოსარჩელის ინფორმირებულობას ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ მოსარჩელე საწარმოს მართვაში ფიზიკურად არ იღებდა მონაწილეობას.

სარჩელში მითითებული ფაქტების გაზიარებას გამორიცხავს ის გარემოება, რომ «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის 1996 წლისთვის მოქმედი რედაქციის 47.1, მე-3, 46.8, 47.3 მუხლების თანახმად, დ.ძ-ძე წელიწადში ერთხელ მაინც უნდა გამოცხადებულიყო საწარმოში და მონაწილეობა მიეღო აღნიშნული ნორმებით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობების განხორციელებაში. უსაფუძვლოა მოსარჩელის მტკიცება, რომ იგი მონაწილეობდა საზოგადოების მართვაში, მისი მითითება საზოგადოებასთან მიმოწერისა და სხვათა თაობაზე არასწორია, რადგანაც აღნიშნულს ადგილი ჰქონდა საწარმოს დაარსებიდან მხოლოდ 11 წლის შემდეგ _ 2007 წელს.

მოპასუხეთა მითითებით, სარჩელი უსაფუძვლოსთან ერთად ხანდაზმულია «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლისა და სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ამასთან მოსარჩელეს არ მიუთითებია არც სამოქალაქო კოდექსის 132-ე და 137-ე მუხლებით გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეჩერების ან შეწყვეტის საფუძვლებზე.

წარმოდგენილი სარჩელი არ ცნო არც შპს «...» უსაფუძვლობისა და ხანდაზმულობის მოტივით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დ. ძ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, დ. ძ-ძე ცნობილ იქნა შპს ,,...» კაპიტალში ლ. თ-ძის კუთვნილი 46% წილიდან 10%-ის მესაკუთრედ, მ. ა-ანის კუთვნილი 27% წილიდან _ 5%-ის მესაკუთრედ, ს. ა-ანის კუთვნილი 27% წილიდან _ 5%-ის მესაკუთრედ და დ. ძ-ძის წილი შპს ,,აკას» კაპიტალში განისაზღვრა 20%-ით. დ. ძ-ძეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე შპს ,,...» დამფუძნებელთა 1996 წლის 15 მარტის ¹2 კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის ნაწილში, რომლის მიხედვით დ. ძ-ძე გავიდა დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს «...», ლ. თ-ძემ, მ. და ს. ა-ანებმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის განჩინებით მ. და ს. ა-ანების, ლ. თ-ძის, შპს «...» სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ ... რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 8 იანვრის დადგენილებით შპს ,,...» რეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში (რეგისტრაციის ნომერი ..., საიდენტიფიკაციო ¹...), საზოგადოების დამფუძნებლები არიან: 1. ლ. თ-ძე (წილი საზოგადოების კაპიტალში _ 46%), 2. ს. ა-ანი (წილი საზოგადოების კაპიტალში 27%), 3. მ. ა-ანი (წილი საზოგადოების კაპიტალში _ 27%). საზოგადოების დირექტორია დ. მ-შვილი, რომელსაც აქვს საზოგადოების სრული წარმომადგენლობის უფლებამოსილება. შპს ,,...» სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის დროისათვის, 1996 წლის 8 იანვარს, საზოგადოების დამფუძნებლები იყვნენ და დამფუძნებელთა წილი საზოგადოების კაპიტალში განისაზღვრებოდა შემდეგ სახით: 1. დ. ძ-ძე _ 127000 აშშ დოლარი _ 20%; 2. ს. ა-ანი _ 127000 აშშ დოლარი _ 20%; 3. მ. ა-ანი _ 127000 აშშ დოლარი _ 20%; 4. კ. ა-ანი _ 190500 აშშ დოლარი _ 30%; 5. გ. ლ-ძე _ 63500 აშშ დოლარი _ 10%. საწესდებო კაპიტალი განისაზღვრა 635000 აშშ დოლარით. შპს ,,...» დამფუძნებელ პარტნიორთა 1996 წლის 15 მარტის ¹... კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება დ. ძ-ძის შპს ,,...» დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და საზოგადოების დირექტორად დ. მ-შვილის დანიშვნის შესახებ. 1996 წლის 4 აპრილს, ... რაიონის სასამართლოს განცხადებით მიმართეს შპს ,,...» დამფუძნებლებმა და მოითხოვეს შპს ,,...» პარტნიორთა 1996 წლის 15 მარტის ¹... კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე სამეწარმეო რეესტრში ცვლილებების და ახალი წესდების რეგისტრაცია. ... რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 4 აპრილის დადგენილებით რეგისტრირებულ იქნა შპს ,,...» ახალი წესდება და ცვლილებები სამეწარმეო რეესტრში. შპს ,,...» დამფუძნებლები და მათი წილები საწესდებო კაპიტალში განისაზღვრა შემდეგი სახით: 1. კ. ა-ანი 254000 აშშ დოლარი _ 40%, მ. ა-ანი _ 158750 აშშ დოლარი _ 25%; 2. ს. ა-ანი _ 158750 აშშ დოლარი _ 25%; 3. გ. ლ-ძე _ 63500 აშშ დოლარი _ 10%. შპს ,,...» დამფუძნებელთა 2002 წლის 25 აპრილის ¹17 კრების გადაწყვეტილებით გ.Aლ-ძე გაირიცხა საზოგადოების დამფუძნებელთა რიგებიდან და საზოგადოების კაპიტალში გ. ლ-ძის 10% წილიდან, კ. ა-ანმა მიიღო _ 6%, მ. ა-ანმა _ 2%, ხოლო ს. ა-ანმა _ 2% და დამფუძნებელთა წილები საზოგადოების კაპიტალში განისაზღვრა შემდეგი სახით: კ. ა-ანი _ 46%, მ. ა-ანი _ 27%, ს. ა-ანი 27%. ქ.თბილისის, ... რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 31 ოქტომბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შპს ,,...» დამფუძნებლების _ კ. ა-ანის, მ. ა-ანის და ს. ა-ანის სარჩელი გ. ლ-ძის მიმართ და შპს ,,...» 2002 წლის 25 აპრილის ¹... კრების ოქმი ცნობილ იქნა იურიდიულ საბუთად და გატარდა შესაბამისი ცვლილებები სამეწარმეო რეესტრში. აღნიშნული ცვლილება ... რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 30 დეკემბრის დადგენილებით დარეგისტრირდა სამეწარმეო რეესტრში. შპს ,,...» დამფუძნებელთა 2004 წლის 22 მარტის ¹25 კრების გადაწყვეტილებით, გარდაცვლილი დამფუძნებელი პარტნიორის _ კ. ა-ანის ნაცვლად, კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე საზოგადოების დამფუძნებელთა შემადგენლობაში შევიდა კ. ა-ანის მეუღლე ლ. თ-ძე, რომელსაც გადაეცა კ. ა-ანის წილი შპს ,,...» კაპიტალში _ 46%. დადგენილია, რომ დ. ძ-ძემ 2007 წლის 12 დეკემბერს მიმართა შპს ,,...» გენერალურ დირექტორ დ. მ-შვილს საზოგადოების პარტნიორთა კრების მოწვევის შესახებ, ხოლო 2008 წლის 13 თებერვალს განმეორებით მოითხოვა საზოგადოების პარტნიორთა კრების მოწვევა, დღის წესრიგით, საზოგადოების 2007 წლის შედეგების განხილვის შესახებ, წინააღმდეგ შემთხვევაში მიმართავდა სასამართლოს უფლების დასაცავად. შპს ,,...» დირექტორ დ. მ-შვილის 2008 წლის 25 თებერვლის ¹020 წერილით დ. ძ-ძეს წერილის პასუხად ეცნობა, რომ, როგორც პარტნიორი, რეგისტრირებული არ იყო შპს ,,...» სამეწარმეო რეესტრში და კრების მოწვევისა და ინფორმაციის მოთხოვნის უფლება არ ჰქონდა. მოწმის სახით დაკითხული გ. ლ-ძის ჩვენებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ,,...» დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან დ. ძ-ძის გასვლის შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა მხოლოდ 2009 წელს. 1996 წლის 15 მარტს საქართველოში არ იმყოფებოდა და არც კრების ჩატარების შესახებ ყოფილა ცნობილი, რადგან ცხოვრობდა გერმანიაში, ასრულებდა საზოგადოების საქმიანობის ტექნიკურ მხარეს კ. ა-ანის დავალებით, ძირითად საქმიანობას კი ახორციელებდა დ. ძ-ძე. რაც შეეხება ხელმოწერებს წესდებასა და სასამართლოსათვის მიმართულ განცხადებაზე, როდესაც თბილისში ჩამოვიდა 1999 წელს, მაშინ მოაწერა დოკუმენტებს ხელი კ. ა-ანის თხოვნით და დოკუმენტები არ წაუკითხავს. გ. ლ-ძის განმარტებით, დივიდენდი საზოგადოებისაგან არ მოუთხოვია, ვინაიდან მოგება არ იყო, საზოგადოება წლიური ბალანსის მიხედვით იყო ზარალზე. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 16 ივნისის ¹... დასკვნის მიხედვით, ქ.თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოსადმი მიმართული, 1996 წლის 15 მარტით დათარიღებული განცხადება, შპს ,,...» დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან გასვლაზე თანხმობის შესახებ შესრულებულია დ. ძ-ძის მიერ.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, წინააღმდეგობრივია აპელანტების პოზიცია, 1996 წლის 4 აპრილს განხორციელებული ცვლილებების რეგისტრაციის საფუძველთან დაკავშირებით. შპს «...» წარმომადგენლის განმარტებით, რეგისტრაცია განხორციელდა დ. ძ-ძის განცხადების, ხოლო დამფუძნებელი პარტნიორების პოზიციით – დამფუძნებელთა გადაწყვეტილების – 1996 წლის 15 მარტის კრების ოქმის საფუძველზე. საქმეში წარმოდგენილია აღნიშნული კრების ოქმის ორგვარი რედაქცია, ამასთან სამეწარმეო საქმის მასალებში არსებული ოქმის მიხედვით, 1996 წლის 15 მარტის კრებას ესწრებოდა ხუთივე დამფუძნებელი (მათ შორის გ. ლ-ძე, რომელიც, თავისივე განმარტებით, არ იმყოფებოდა საქართველოში) და დღის წესრიგით განხილულ იქნა შემდეგი საკითხები: საზოგადოების დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლება და დირექტორის დანიშვნა. დამფუძნებლების მოსაზრებით, დირექტორი დ. ძ-ძე ვერ ართმევდა თავს საქმიანობას, არღვევდა წესდებას, სამეწარმეო ეთიკას, არ სარგებლობდა ნდობით კონტრაჰენტებთან, რაც პირდაპირ აისახა საზოგადოების საქმიანობაზე. დ. ძ-ძემ თანხმობა გამოთქვა დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლებაზე. აღნიშნულ საკითხზე ჩატარდა კენჭისყრა, რა დროსაც მონაწილეობა არ მიუღია დ. ძ-ძეს, შესაბამისად, გადაწყვეტილება მისთვის უნდობლობის გამოცხადებისა და დირექტორობიდან გათავისუფლების თაობაზე მიღებულ იქნა კრებაზე დამსწრე ოთხი პარტნიორის მიერ, რომლებიც ფლობდნენ ხმების 80%-ს. კრების ოქმითა და წინასწარი დღის წესრიგით არ დასტურდება სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოება, საზოგადოებიდან გასვლის თაობაზე დ. ძ-ძის განცხადების განხილვის, მით უფრო კრების მიერ ამგვარი გადაწყვეტილების მიღების შესახებ. ამავე კრების გადაწყვეტილებით, დირექტორად არჩეულ იქნა დ. მ-შვილი, რომელსაც დაევალა, წარმოედგინა წინადადება დ. ძ-ძის მატერიალური პასუხისმგებლობის შესახებ. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1996 წლის 15 მარტის კრებაზე დამფუძნებლების მიერ დ. ძ-ძის პარტნიორთა წრიდან გასვლის საკითხი არ გადაწყვეტილა. უფრო მეტიც, არ დასტურდება აპელანტების პოზიცია, რომ მოსარჩელემ ოდესმე მიმართა საზოგადოებას პარტნიორობიდან გასვლის საკითხის გადაწყვეტის მოთხოვნით. სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ შესაძლებელია პარტნიორმა მოითხოვოს საზოგადოებიდან გასვლა, იგი თავისუფალია ნების გამოვლენაში, ამის შესახებ მან უნდა მიმართოს საზოგადოებას, თუმცა მხოლოდ პარტნიორის მიმართვით არ სრულდება საზოგადოებიდან გასვლის პროცედურა. საზოგადოებიდან გასვლა რთული პროცედურაა და უნდა განხორციელდეს საზოგადოებისთვის მიმართვის და ამ უკანასკნელის მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების გზით, როგორც პარტნიორის გასვლის მოთხოვნის დაკმაყოფილების, ასევე მისი წილის კომპენსაციის საშუალების გამოძებნის, გასული პარტნიორის წილის შემდგომი გადანაწილების, წესდების შესაბამისი ცვლილების შესახებ, რაც ნოტარიულად დამოწმებული სახით ექვემდებარება სარეგისტრაციოდ წარდგენას და იურიდიულ ძალას იძენს ცვლილებების რეგისტრაციის შემდეგ. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტთა მითითება, რომ დ. ძ-ძემ განცხადებაში დააფიქსირა ნება საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ, რაც საკმარისი საფუძველი იყო სამეწარმეო რეესტრში ცვლილებების განხორციელებისთვის იმ საფუძვლით, რომ სამოქალაქო კოდექსის 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოსადმი მიმართვაში გამოხატული ნება არ შეიძლება ნამდვილად ჩაითვალოს. თავად განცხადებაში აღნიშნულია, რომ კრების გადაწყვეტილებით განმცხადებელი უკვე გათავისუფლებულია დირექტორობიდან და სურვილი აქვს დამფუძნებლების შემადგენლობიდან გასვლის. ამასთან, უარს აცხადებს ყველანაირ პრეტენზიაზე დამფუძნებლებთან და საზოგადოებასთან. პალატის განმარტებით, გარდა იმისა, რომ აღნიშნული განცხადება არ იქნა წარდგენილი უფლებამოსილი პირისთვის, შინაარსიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ მისი ავტორისთვის ცნობილია, რომ გადაყენებულია დირექტორობიდან, თუმცა ასევე დარწმუნებულია, რომ კვლავ საწარმოს პარტნიორს წარმოადგენს. აღნიშნული გარემოება გამორიცხავს 15 მარტის კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე, საკუთარი განცხადებით დ. ძ-ძის პარტნიორობიდან გასვლის ფაქტს. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 15 მარტს კრების ჩატარების შემდეგ დ. ძ-ძეს მიერ განცხადებაზე ხელის მოწერის ფაქტს ადასტურებს სანოტარო აქტი, რომლის მიხედვითაც განცხადებაზე მოსარჩელის ხელმოწერა შესრულებულია 3 აპრილს. სასამართლომ არ გაიზიარა საზოგადოების წარმომადგენელთა პოზიცია, რომლის თანახმადაც მოსარჩელის განცხადება გახდა საფუძველი მისი პარტნიორობიდან გაყვანისა, ვინაიდან, იგი 4 აპრილის დადგენილებით განხორციელებულ ცვლილების საფუძვლად არც არის მითითებული და სამართლებრივი დატვირთვითაც ვერ იქნება ამგვარად მიჩნეული «მეწარმეთაA შესახებ» საქართველოს კანონის 47.2 მუხლისა და საზოგადოების წესდების 12.8 პუნქტის საფუძველზე. სასამართლომ აღნიშნული პოზიციის დასადასტურებლად ასევე მიუთითა «მეწარმეთაA შესახებ» საქართველოს კანონის 19.1 მუხლზე.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაზიარა აპელანტთა მოსაზრება სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისად 1996 წლის 4 აპრილის მიჩნევის თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ პირი არ არის ვალდებული, განახორციელოს მონაცემების სისტემატური კონტროლი, მხოლოდ იმის გამო, რომ აღნიშნული მონაცემები საჯაროა. პალატის განმარტებით, ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისი დაკავშირებულია პირის უფლების დარღვევის მომენტთან, თუ მან იცის ამის შესახებ ან, თუ მას უნდა სცოდნოდა ამის შესახებ. ვადის დინების დაწყების საკითხი უკავშირდება სუბიექტურ ფაქტორს – პირის ინფორმირებულობას, ან რაიმე ობიექტურ გარემოებას, რომელიც იძლევა საფუძველს ვარაუდისა, უფლების დარღვევის შესახებ. მოთხოვნის ხანდაზმულობის მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს ევალება, მან უნდა დაადასტუროს, რომ მოსარჩელემ იცოდა უფლების დარღვევის შესახებ, ან არსებობს ისეთი ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც ადასტურებს, რომ მოსარჩელეს შეეძლო სცოდნოდა მისი უფლების დარღვევის შესახებ. ასეთ შემთხვევაში მოპასუხის მიერ უნდა დასახელდეს თარიღი ან მოვლენა, რომლის დადგომასთან დაკავშირებული უნდა იქნეს დაზარალებულის ეჭვის გაჩენა, რაც მას მოტივაციას აძლევს იაქტიუროს და გაარკვიოს თავისი უფლებრივი მდგომარეობა. სამოქალაქო სამართლაში მოქმედი კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე, პირს არ შეიძლება მოეთხოვოს, გამუდმებით აკონტროლოს უფლებრივი მდგომარეობა იმ ვარაუდით, რომ მას სხვა პირის არაკეთილსინდისიერი ქმედებით საფრთხე შეექმნება. მხოლოდ ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ სასამართლოსადმი მიმართულ განცხადებაში დააფიქსირა სურვილი პარტნიორობიდან გასვლის შესახებ, არ ხდიდა ვალდებულს ეწარმოებინა სამეწარმეო რეესტრის სისტემატური კონტროლი, ხომ არ მოყოლია რაიმე ცვლილება მის ამ განცხადებას, ვინაიდან, როგორც აღინიშნა, მისი ნება არ ყოფილა გამოხატული უფლებამოსილი პირის მიმართ და მას არც შედეგების მოლოდინის ვალდებულება გააჩნდა.

არ იქნა გაიზარებული ასევე 1996 წლის 15 მარტიდან სარჩელის ხანდაზმულობის ვადის ათვლის თაობაზე აპელანტთა მოსაზრება, რომლის თანახმადაც ეს უკანასკნელნი მოსარჩელის მიერ საფინანსო და ქონებრივი მდგომარეობის ამსახველი 1999 და 2000 წლების დეკლარაციებით ასაბუთებდნენ, სადაც საწარმოში პარტნიორად მონაწილეობის პერიოდად 1992-1996 წლები, ასევე 5 წლიანი პერიოდია მითითებული. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ 1999 და 2000 წლების დეკლარაციებში საწარმოს პარტნიორად მონაწილეობის თაობაზე მითითება ადასტურებს, რომ მათი შევსების დროისთვის მოსარჩელე თავს კვლავ საწარმოს პარტნიორად თვლიდა, რაც გამორიცხავს დარღვეული უფლების შესახებ დ. ძ-ძის ინფორმირებას 1997 წელსვე. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საწარმო არ გასცემდა დივიდენდებს, ამ პერიოდის განმავლობაში არ მოუწვევია პარტნიორთა კრება, არ განუხილავს მოსარჩელისთვის წილის კომპენსაციის საკითხი, ან არსებობდა რაიმე სხვა ობიექტური გარემოება, რითაც შესაძლებელი იქნებოდა იმის დადასტურება, რომ დ. ძ-ძისთვის ცნობილი იყო, ან შეეძლო სცოდნოდა პარტნიორობიდან გასვლის შესახებ 2008 წლამდე. ასეთ ვითარებაში, მხოლოდ იმ გარემოების გამო, რომ სადავო მოვლენიდან გასულია საერთო ხანდაზმულობის ვადა _ 10 წელი.

სასამართლოს მითითებით, მოპასუხეთა მიერ წარმოდგენილი 1996 წლის 15 მარტის კრების ¹... ოქმი, რომელიც სარეგისტრაციოდ წარდგენილი კრების ოქმისაგან შინაარსობრივად განსხვავებულ გადაწყვეტილებას შეიცავს, არ დადებია საფუძვლად სამეწარმეო რეესტრში 1996 წლის 4 აპრილის ცვლილებას და მას არ შეულახავს მოსარჩელის ინტერესი. სწორედ ამ საფუძვლით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, უარი ეთქვა მოსარჩელეს მის ბათილად ცნობაზე იურიდიული ინტერესის არარსებობის გამო და გადაწყვეტილება ამ სახით შევიდა კანონიერ ძალაში, რაც პროცესუალურად ვერ დააბრკოლებს მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას წილის მესაკუთრედ აღდგენის შესახებ. 1996 წლის 15 მარტის კრების ¹... ოქმის კანონიერების საკითხი სასამართლოს მიერ არსებითად არ განხილულა და მას არც სამართლებრივი შედეგი მოჰყოლია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტთა მოსაზრება, რომ 1996 წლის 4 აპრილის სასამართლო დადგენილების დადგენილი საპროცესო წესით გაუსაჩივრებლობის გამო შეუძლებელია სარჩელის დაკმაყოფილება, რადგანაც, «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის 5.8 მუხლის თანახმად, საამისო წანამძღვრების არსებობისას შესაძლებლი იყო რეგისტრაციის გაუქმება როგორც სასამართლოს მიერ სამეწარმეო რეესტრიდან ამოშლით, ასევე პარტნიორის ან მესამე პირის სარჩელის საფუძველზე. შესაბამისად, წინამდებარე სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება უფლებრივი საკითხის გადაწყვეტა შესაძლებელია, რაც სარეგისტრაციო მონაცემების შემდგომ ცვლილებას გამოიწვევს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. თ-ძემ, ს. და მ. ა-ანებმა, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება უკანონოა, არ შეესამაება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა», «ბ» და «გ» ქვეპუნქტებს, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილს და 394-ე მუხლის «ე¹» ქვეპუნქტს, რადგანაც სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება გამოტანილია არა მარტო მატერიალურ-სამართლებრივი დარღვევით, არამედ სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულება, ზოგ შემთხვევაში კი გასაჩივრებულ განჩინებაში მხარის მიერ სადავოდ მიჩნეულ გარემოებებზე არაფერია ნათქვამი.

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინებით გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, ისე, რომ არ შეუფასებია აპელანტთა დასაბუთებული მითითებები, პალატამ აპელანტთა მოსაზრება გაიზიარა მხოლოდ იმ ნაწილში, სადაც აღნიშნულია, რომ წილის დათმობის შესახებ ხელშეკრულება არ შეიძლება მიჩნეულ იქნას საზოგადოებიდან გასვლის ერთადერთ ფორმად და ეს შესაძლებელია საზოგადოებიდან გასვლის მსურველი პარტნიორის განცხადების საფუძველზე განხორციელდეს. სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარებისას ყურადღება გაამახვილა გარემოებებზე, რომელიც მოსარჩელეს არც კი მიუთითებია სარჩელში, რითაც დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების სწორი სამართლებრივი შეფასების შემთხვევაში კი სარჩელის უსაფუძვლობა მარტივად დადასტურდება. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა აპელანტთა პოზიციის წინააღმდეგობრიობაზე შპს «...» სარეგისტრაციო მონაცემებში ცვლილებების განხორცილების თაობაზე. სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა ეფუძნება უმართებულო მსჯელობას, თითოეული აპელანტი ადასტურებდა, რომ ცვლილებების განხორციელების საფუძველი გახდა როგორც პარტნიორთა კრების ოქმი, ისე დ. ძ-ძის განცხადება, ასევე პარტნიორთა განცხადება ცვლილების განხორციელების თაობაზე და საზოგადოების წესდების ახალი რედაქცია. აღნიშნულ პოზიციას მხარე უჭერდა შპს «...» წარმომადგენელიც.

მოცემულ საკითხზე წინააღმდეგობრივი სწორედ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობაა, რადგანაც სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა მხარეთა განმარტებებსა და მტკიცებულებებს, სასამართლო განმარტავს, რომ არ დასტურდება დ. ძ-ის საზოგადოებისადმი მიმართვის ფაქტი პარტნიორობიდან გასვლის თაობაზე, ასევე აღნიშნავს, რომ საზოგადოებიდან გასვლის პროცესი გულისხმობს საზოგადოების მხრიდან პარტნიორის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, მისი წილის კომპენსაციას, გასული პარტნიორის წილის განაწილებას დარჩენილ პარტნიორთა შორის და აღნიშნული ცვლილების შესაბამის რეესტრში რეგისტრაციას. სასამართლოს მსჯელობაში მითითებული ყველა პროცედურის გავლა დასტურდება საქმის მალსალებით, რაც არ არის გამოკვლეული და ასახული გასაჩივრებულ განჩინებაში.

სამეწარმეო რეესტრში ცვლილების შეტანის საფუძველს მხოლოდ დ.ძ-ძის განცხადება არ წარმოადგენდა, არამედ, სწორედ დ. ძ-ძის განცხადების საფუძველზე შედგა არაერთი დოკუმენტი: განცხადება სამეწარმეო რეესტრში ცვლილების განხორციელების შესახებ, საზოგადოების წესდება ახალი რედაქციით, სადაც გარკვევითაა მოთითებული მოსარჩელის საზოგადოებიდან გასვლის, პარტნიორთა ახალი შემადგენლობისა და დ. ძ-ძის წილის განსაზღვრის შესახებ. სწორედ ამ დოკუმენტების საფუძველზე 1996 წლის 4 აპრილს სასამართლომ განახორციელა საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია, სადაც პარტნიორად დ.ძ-ძე აღარ მონაწილეობდა.

ამდენად, არასწორია სასამართლოს მითითება, რომ მოსარჩელის მიერ სასამართლოსადმი გამოვლენილი ნება არ არის ნამდვილი, რადგანაც დასტურდება, რომ იგი სწორედ სამოქალაქო კოდექსის 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მიუვიდა ადრესატს.

დანარჩენი პარტნიორების ინფორმირების ფაქტი იმ უდავო გარემოებითაც დასტურდება, რომ განცხადება სანოტარო წესით დამოწმდა 1996 წლის 3 აპრილს, იმ დღეს, როდესაც ამავე სანოტარო ბიუროში დამოწმდა საზოგადოების წესდების ახალი რედაქცია, პარტნიორთა განცხადება სამეწარმეო რეესტრის მონაცემებში ცვლილების შეტანის თაობაზე და სხვა, ამასთან თანმიმდევრულია აღნიშნული დოკუმენტების სანოტარო რეესტრში რეგისტრაციის რიგითობაც, რაც პარტნიორთა განმარტებებთან ერთად შეფასების შემთხვევაში, სასამართლოს უნდა მიეჩნია განცხადების თაობაზე პარტნიორთა ინფორმირებად.

დაუსაბუთებელია სასამართლოს მითითება, რომ 1996 წლის 15 მარტის ოქმი არ წარმოადგენს ცვლილების რეგისტრაციის განხორციელების მტკიცებულებას იმ საფუძვლით, რომ არ არის რეგისტრირებული სამეწარმეო რეესტრში, რადგანაც აღნიშნული ოქმის არსებობა და მისი, როგორც დოკუმენტის ნამდვილობა, სადავო არაა, სამეწარმეო რეესტში კი, მისი არასებობა არ გულისხმობს იმას, რომ ეს დოკუმენტი იურიდიული ძალის არმქონეა და სამართლებრივ შედეგს არ წარმოშობს. დოკუმენტის ნამდვილობას ადასტურებს ისიც, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელემ გაზრდილი სასარჩელო მოთხოვნით მოითხოვა ამ ოქმის ბათილად ცნობა, რითაც ფაქტობრივად აღიარა დოკუმენტის იურიდიული ძალა. მართალია, სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა ოქმის ბათილად ცნობაზე, თუმცა სასამართლო გადაწყვეტილებითვე ადგენს სადავო მტკიცებულების _ ოქმის არსებობის ფაქტს, ამასთან არ იკვლევს მის ნამდვილობას. სასამართლოს მსჯელობის გაზიარების შემთხვევაც კი, ირკვევა, რომ ოქმი, რომელიც არ შეიცავს კონკრეტულ მითითებას პარტნიორობიდან მოსარჩელის გასვლის თაობაზე სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში წარმოადგენს საზოგადოების დანარჩენი პარტნიორების ინფორმირების დამადასტურებელ მტკიცებულებას, სწორედ სამეწარმეო რეესტრში არსებული ახალი რედაქციით ჩამოყალიბებული საზოგადოების წესდება, რომელიც პარტნიორთა გადაწყვეტილების ტოლფასია, შეიცავს შესაბამის მითითებას სადავო გარემოებაზე.

სასამართლომ საკუთარი ინიციატივით გამოიკვლია განცხადების შინაარსი, რისი უფლებაც მას არ გააჩნდა, რადგანაც დ. ძ-ძე განცხადების შინაარსს სადავოდ არ ხდიდა, არამედ უარყოფდა განცხადებაზე ხელმოწერის ნამდვილობას, რაც ექსპერტიზის საფუძველზე მოსარჩელის საწინაარმდეგოდ გადაწყდა.

კასატორთა მითითებით, სასამართლომ ასევე არასწორად გადაწყვიტა მოსარჩელის წილის კომპენსაციის საკითხი, კერძოდ, სადავო განცხადებით ირკვევა, რომ მოსარჩელე უარს ამბობს არა მხოლოდ გასვლის დროისათვის, არამედ სამომავლოდ წარმოშობილ პრეტენზიაზეც და წილის კომპენასციის საკითხის გადაწყვეტაც ვერ გახდებოდა პარტნიორების მსჯელობის საგანი, ამასთან წილის კომპენსაციის საკითხის გადაწყვეტა შეიძლება განხორციელდეს საზოგადოებიდან პარტნიორის გასვლის შემდეგაც და აღნიშნული გარემოება პარტნიორის საზოგადოებიდან გასვლის ნამდვილობას არ ადასტურებს. იმ შემთხვევაში კი, თუ დ. ძ-ძე დაიტოვებდა საზოგადოებიდან წილის კომპენსაციის მოთხოვნის უფლებას და საწარმო დაარღვევდა ამ ვალდებულებას, აღნიშნული დამოუკიდებელი დავის საგანი უნდა განხდარიყო. თავად განცხადების შინაარსი კი მეტყველებს სარჩელის უსაფუძვლობაზე, რადგანაც მოსარჩელემ უარი განაცხადა წილის კომპენსაციის მოთხოვნაზე, ასევე დასტურდება მოთხოვნის ხანდაზმულობა.

საზოგადოდოების პარტნიორთა კრების სადავო ოქმის ბათილობა მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით მოითხოვა და მოთხოვნის იურიდიულ ინტერსესად მიუთითა, რომ წილის მესაკუთრედ ცნობის საკითხის გადაწყვეტა ამ მოთხოვნის განხილვის გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა.

სასამართლომ, მართალია, კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა, თუმცა მოსარჩელე ცნო საწესდებო კაპიტალის წილის მესაკუთრედ, რის შედეგადაც გამოდის, რომ არსებობს კრების ოქმი პარტნიორის საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ და სასამართლოს გადაწყვეტილებით მხარეს მიეკუთვნა წილი საწესდებო კაპიტალიდან.

სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს ის ფაქტიც ადასტურებდა, რომ შპს «...» ხელახალი რეგისტრაცია სასამართლოს დადგენილების საფუძველზე განხორციელდა, რაც ფორმალური და სამართლებრივი თვალსაზრისით, სასამართლო გადაწყვეტილებაა და მისი გასაჩივრების შესაძლებლობას «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის 5.8 მუხლი ითვალისწინებს, თუმცა მოსარჩელეს აღნიშნული დადგენილება სადავო არ გაუხდია. ვინაიდან მოცემული დავის საგანი არ არის საწარმოს რეგისტრაციის გაუქმება, არ არსებობს საწსდებო კაპიტალის წილის მესაკუთრედ მოსარჩელის ცნობის წინაპირობა. კასატორთა მითითებით, სარჩელის დაკაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია ისიც, რომ მოცემულ საქმეში დ. ძ-ძე არ ითხოვს წესდების, როგორც სამოქალაქო გარიგების ბათილად ცნობას.

დაუსაბუთებელია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობა ხანდაზმულობის საკითხთან მიმართებით, კერძოდ, რომ მხარემ უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო 2007 წელს, რადგანაც საქმის მასალებით დასტურდება სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლით რეგლამეტირებული უფლების დარღვევის ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორების შესახებ. სასამართლოსათვის განცხადებით მიმართვის ფაქტი, რომლითაც მოსარჩელე მოითხოვდა საზოგადოების პარტნიორობიდან გასვლას, ადასტურებს მოსარჩელის ინფორმირებას და გამორიცხავს სასამართლოს მსჯელობას, რომ ხანდაზმულობის ვადის დენა დაიწყო 2007 წელს. განცხადების შედგენის დროიდან ხანდაზმულობის ვადის დენას გარკვეულწილად მოსარჩელეც ადასტურებს, კერძოდ, მან უარყო ამ განცხადებაზე მისი ხელმოწერის ნამდვილობა, რაც ექსპერტის დასკვნით გადაწყდა მის საწინააღმდეგოდ.

სააპელაციო პალატის მსჯელობას აქარწყლებს ის გარემოებაც, რომ დ. ძ-ძე წერილობით, ასევე მის მიერ შედგენილი განცხადების საფუძველზე ინფორმირებული იყო სადავო საკითხების თაობაზე. რაც შეეხება სასამართლოს მსჯელობას საქმეში წარმოდგენილი მოსარჩელის ქონებრივი დეკლარაციის თაობაზე, სასამართლოს მსჯელობა ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია, რადგანაც, ქონებრივი დეკლარაციების თანახმად, მოსარჩელე საზოგადოების პარტნიორად ყოფნის პერიოდად უთითებს 1992-1996 წლებს და შემდგომ, 1999 წლამდე შედგენილ დეკლარაციებში იგი აღნიშნულ ინფორმაციას აღარ ადასტურებს, ამასთან სასამართლოს შეფასება არ მიუცია იმ ფაქტისთვისაც, რომ 12 წლის განმავლობაში მოსარჩელის მონაწილეობა საზოგადოების მართვაში არ დასტურდება, რითაც ირღვევა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

ხანდაზმულობის ვადის ათვლისას საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა არა მხოლოდ «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის, არამედ სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისადაც ხანდაზმულია. ამ საკითხზე საკასაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინებით დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, ხანდაზმულობის 10-წლანი ვადის დენის დაწყება უკავშირდება სადავო ურთიერთობის წარმოშობის მომენტს მიუხედავად იმისა, მხარემ ობიექტურად რა დროიდან შეიტყო უფლების დარღვევის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინებით ასკვნის დ. ძ-ძის საზოგადოებიდან გასვლის ფაქტის არარსებობას, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება. აღნიშნულ მოსაზრებას ამყარებს ქ.თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 4 აპრილს დადგენილებით საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია, რომლის თანახმადაც პარტნიორად დ. ძ-ძე არ მოიაზრება, თავად სამეწარმეო რეესტრის მონაცემების მიმართ «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-4 და მე-7 მუხლების თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სიზუსტის პრეზუმფცია, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი დეკლარაციები მოსარჩელის ქონებრივი მდგომარეობის შესახებ, ასევე განცხადება საზოგადოების წევრობიდან გასვლის თაობაზე სააპელაციო პალტის მსჯელობის უსაფუძვლოდ მიჩნევის საფუძველია.

დაუსაბუთებელია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობა ხანდაზმულობის საკითხთან მიმართებით, კერძოდ, რომ მხარემ უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო 2007 წელს, რადგანაც საქმის მასალებით დასტურდება სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლით რეგლამეტირებული უფლების დარღვევის ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორების შესახებ. სასამართლოსათვის განცხადებით მიმართვის ფაქტი, რომლითაც მოსარჩელე მოითხოვდა საზოგადოების პარტნიორობიდან გასვლას, ადასტურებს მოსარჩელის ინფორმირებას და გამორიცხავს სასამართლოს მსჯელობას, რომ ხანდაზმულობის ვადის დენა დაიწყო 2007 წელს. განცხადების შედგენის დროიდან ხანდაზმულობის ვადის დენას გარკვეულწილად მოსარჩელეც ადასტურებს, კერძოდ, მან უარყო ამ განცხადებაზე მისი ხელმოწერის ნამდვილობა, რაც ექსპერტის დასკვნით გადაწყდა მის საწინააღმდეგოდ.

სააპელაციო პალატის მსჯელობას აქარწყლებს ის გარემოებაც, რომ დ.ძ-ძე წერილობით, ასევე მის მიერ შედგენილი განცხადების საფუძველზე ინფორმირებული იყო სადავო საკითხების თაობაზე. რაც შეეხება სასამართლოს მსჯელობას საქმეში წარმოდგენილი მოსარჩელის ქონებრივი დეკლარაციის თაობაზე, სასამართლოს მსჯელობა ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია, რადგანაც, ქონებრივი დეკლარაციების თანახმად, მოსარჩელე საზოგადოების პარტნიორად ყოფნის პერიოდად უთითებს 1992-1996 წლებს და შემდგომ, 1999 წლამდე შედგენილ დეკლარაციებში იგი აღნიშნულ ინფორმაციას აღარ ადასტურებს, ამასთან სასამართლოს შეფასება არ მიუცია იმ ფაქტისთვისაც, რომ 12 წლის განმავლობაში მოსარჩელის მონაწილეობა საზოგადოების მართვაში არ დასტურდება, რითაც ირღვევა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

ხანდაზმულობის ვადის ათვლისას საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა არა მხოლოდ «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის, არამედ სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისადაც ხანდაზმულია. ამ საკითხზე საკასაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინებით დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, ხანდაზმულობის 10-წლანი ვადის დენის დაწყება უკავშირდება სადავო ურთიერთობის წარმოშობის მომენტს მიუხედავად იმისა, მხარემ ობიექტურად რა დროიდან შეიტყო უფლების დარღვევის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინებით ასკვნის დ.ძ-ძის საზოგადოებიდან გასვლის ფაქტის არარსებობას, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება. აღნიშნულ მოსაზრებას ამყარებს ქ.თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 4 აპრილს დადგენილებით საწარმოს ხელახალი რეგისტრაცია, რომლის თანახმადაც პარტნიორად დ. ძ-ძე არ მოიაზრება, თავად სამეწარმეო რეესტრის მონაცემების მიმართ «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-4 და მე-7 მუხლების თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სიზუსტის პრეზუმფცია, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი დეკლარაციები მოსარჩელის ქონებრივი მდგომარეობის შესახებ, ასევე განცხადება საზოგადოების წევრობიდან გასვლის თაობაზე სააპელაციო პალტის მსჯელობის უსაფუძვლოდ მიჩნევის საფუძველია.

მოსარჩელის განმარტებითვე დასტურდება, რომ იგი საზოგადოების ხელმძღვანელობიდან შპს «...» მთავარ პარტნიორთან უთნხმოების გამო გადადგა, ამასთან, კ. ა-ანის გარდაცვალების მომენტიდან _ 2002 წლიდანაც დარღვეულია შედავებისათვის დადგენილი 5-წლიანი ვადა. რაც შეეხება მოსარჩელის მითითებას საზოგადოებასთან მიმოწერის ფაქტზე, «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის იმ დროს მოქმედი რედაქციის 46.8 მუხლის თანახმად, საწარმოს დირექტორის შეპასუხების მიუღებლობის გამო, მას, როგორც საწარმოს 20%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორს, თავადვე შეეძლო მოეწვია საზოგადოების პარტნიორთა კრება, რაც მოსარჩელეს არ განუხორციელებია.

კასატორთა მითითებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმის გარემოებები, კერძოდ დადგენილად არ მიიჩნია საზოგადოებიდან მოსარჩელის გასვლის უდავო ფაქტი, რასაც შედეგად არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა მოჰყვა. სასამართლოს მსჯელობა, რომ პარტნიორთა გადაწყვეტილება მოსარჩელის საზოგადოებიდან გასვლის თაობაზე არ არსებობს, არასწორია, რადგანაც ამავე პარტნიორთა კერების 1996 წლის 15 მარტის ოქმის შესაბამის დებულაბაში ასახულია ეს საკითხი, ამასთან იმ შემთხევავაშიც კი, თუ ამ ოქმს სასამართლო იურიდიული ძალის არმქონე დოკუმენტად მიიჩნევს, პარტნიორობიდან დ.ძოწენის გასვლის ფაქტი მაინც დასტურდება პარტნიორთა მიერ ახალი რედაქციით ჩამოყალიბებული წესდებით. «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონი კორპორაციულ ურთიერთობებში გადაწყვეტილების მიღებას მხოლოდ ოქმის ფორმით არ ითვალისწინებს, ხოლო ყველა პარტნიორის მიერ ხელმოწერილი და დამოწმებული წესდება სწორედ საზოგადოების გადაწყვეტილების ამსახველი სათანადო და უტყუარი დოკუმენტია, რომელზე ხელის მოწერის უფლებაც მოსარჩელეს არ ჰქონდა, რადგანაც სადავო საკითხის განხილვაში ის, როგორც პარტნიორი, ხმის უფლებით არ სარგებლობდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ა-ანის, ს. ა-ანისა და ლ. თ-ძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. ამასთან, სააპელაციო პალატამ დამატებით განმარტა შემდეგი:

საქმეში წარმოდგენილია 1996 წლის 15 მარტის კრების ოქმის ორგვარი რედაქცია, ამასთან, სამეწარმეო საქმის მასალებში არსებული ოქმის მიხედვით, 1996 წლის 15 მარტის კრებას ესწრებოდა ხუთივე დამფუძნებელი (მათ შორის გ. ლ-ძე, რომელიც თავისივე განმარტებით არ იმყოფებოდა საქართველოში) და დღის წესრიგით განხილულ იქნა შემდეგი საკითხები: საზოგადოების დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლება და დირექტორის დანიშვნა. კრების ოქმით და არც წინასწარი დღის წესრიგით არ დასტურდება სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოება, საზოგადოებიდან გასვლის თაობაზე დ. ძ-ძის განცხადების განხილვის, მით უფრო კრების მიერ ამგვარი გადაწყვეტილების მიღების შესახებ.

1996 წლის 15 მარტის კრებაზე დამფუძნებლების მიერ დ. ძ-ძის პარტნიორთა წრიდან გასვლის საკითხი არ გადაწყვეტილა. უფრო მეტიც, არ დასტურდება აპელანტების პოზიცია, რომ მოსარჩელემ ოდესმე მიმართა საზოგადოებას პარტნიორობიდან გასვლის საკითხის გადაწყვეტის მოთხოვნით.

კონკრეტულ შემთხვევაში, აპელანტები მიიჩნევენ, რომ დ. ძ-ძემ სასამართლოსადმი მიმართულ განცხადებაში დააფიქსირა ნება საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ, რაც საკმარისი საფუძველი იყო სამეწარმეო რეესტრში ცვლილებების განხორციელებისთვის. სამოქალაქო კოდექსის 51-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ნების გამოვლენა, რომელიც მოითხოვს მეორე მხარის მიერ მის მიღებას ნამდვილად ჩაითვლება იმ მომენტიდან, როცა იგი მეორე მხარეს მიუვა. შესაბამისად, სასამართლოსადმი მიმართვაში გამოხატული ნება არ შეიძლება ნამდვილად ჩაითვალოს.

არ უნდა იქნეს გაზიარებული აპელანტების მოსაზრება მასზედ, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისად მიჩნეულ უნდა იქნეს 1996 წლის 4 აპრილი, თარიღი, როდესაც ცვლილებების რეგისტრაციის შემდეგ აღნიშნული ინფორმაცია საჯარო გახდა მესამე პირებისთვის. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ პირი არ არის ვალდებული განახორციელოს მონაცემების სისტემატიური კონტროლი, მხოლოდ იმის გამო, რომ აღნიშნული მონაცემები საჯაროა. სააპელაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო არ არის ის გარემოება, რომ საწარმო არ გასცემდა დივიდენდებს, ამ პერიოდის განმავლობაში არ მოუწვევია პარტნიორთა კრება, არ განუხილია მოსარჩელისათვის წილის კომპენსაციის საკითხი, ასევე არ არსებობდა რაიმე სხვა ობიექტური გარემოება, რითაც შესაძლებელი იქნებოდა იმის დადასტურება, რომ დ. ძ-ძისთვის ცნობილი იყო, ან შეეძლო ცოდნოდა პარტნიორობიდან გასვლის შესახებ 2008 წლამდე. ასეთ ვითარებაში, მხოლოდ იმ გარემოების გამო, რომ სადავო მოვლენიდან გასულია საერთო ხანდაზმულობის ვადა - 10 წელი, სასამართლო ვერ მიიჩნევს სარჩელს ხანდაზმულად, ვინაიდან, არ დგინდება ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისი (ვიდრე 2008 წლამდე).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კასატორებმა დასაბუთებული პრეტენზია ნაწილობრივ წარმოადგინეს, კერძოდ, დასაბუთებულია კასატორების მითითება, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად შეაფასა დ. ძ-ძის ნება საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ, ყოველმხრივ და სრულად არ გამოიკვლია 1996 წლის 15 მარტის დამფუძნებელთა კრების ოქმები და სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სხვა დოკუმენტები, ასევე მოსარჩელის მიერ 1999-2000 წლებში შევსებული თანამდებობის პირის საფინანსო დეკლარაციები ხანდაზმულობის საკითხთან მიმართებაში.

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს კასატორთა მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ არსებობს კრების მეორე ოქმი, რომლის ნამდვილობა სადავოდ არ გამხდარა, ხოლო სამეწარმეო რეესტრში მისი არარსებობა არ ნიშნავს, რომ აღნიშნული ოქმი არ წარმოშობს იურიდიულ შედეგებს. ამდენად, საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ უნდა შეაფასოს ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებანი და გამოარკვიოს, თუ რა პირობებში შეიქმნა მეორე ოქმი, რომლის დღის წესრიგში ერთ-ერთ განსახილველ საკითხად მითითებულია გ. ძ-ძის დამფუძნებელთა ჯგუფიდან გამოყვანა. საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებასაც, რომ ე.წ. ოქმის პირველ ვერსიაში ერთ-ერთი დამფუძნებელი პარტნიორი ს. ა-ანი თანხმობას აცხადებს დ. ძ-ძის დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან გამოყვანაზე.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ დ. ძ-ძის მიერ საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ სასამართლოსადმი გამოხატული ნება არ შეიძლება ჩაითვალოს ნამდვილად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ თვალსაზრისით საქმის ხელახლა განხილვისას სათანადო შეფასება უნდა მიეცეს იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ დ. ძ-ძის 1996 წლის 15 მარტის განცხადება ... რაიონის სასამართლოსადმი, რომელშიც განმცხადებელი სურვილს გამოთქვამს დამფუძნებლების შემადგენლობიდან გასვლის შესახებ, ასევე 1996 წლის 15 მარტის დამფუძნებელთა საერთო კრების ¹... ოქმის ე.წ. პირველი ვერსია და საზოგადოების ახალი წესდება იმავე წლის 3 აპრილს რეგისტრირებულია ერთსა და იმავე ნოტარიუსთან ერთმანეთის თანმიმდევრობით. გარდა ამისა, პალატა ყურადღებას მიაქცევს საქმეში წარმოდგენილ შპს «...» დამფუძნებელ პარტნიორთა 1996 წლის 4 აპრილის განცხადებას (ტ.I, ს.ფ.181), რომლის თანახმად, საზოგადოების პარტნიორები _ კ. ა-ანი, მ. ა-ანი, ს. ა-ანი და გ. ლ-ძე ადასტურებენ დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან დ. ძ-ძის გასვლას. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდება, რომ ნების გამომვლენის მეორე მხარემ წინასწარ ან მაშინვე განაცხადა უარი.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დამფუძნებელთა შემადგენლობიდან მოსარჩელის გასვლასთან დაკავშირებული სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა ზემოთ მითითებულ ფაქტობრივ დაუსაბუთებლობასთან ერთად წინააღმდეგობრივიცაა, ვინაიდან სასამართლო ერთ შემთხვევაში ავითარებს აზრს, რომ _ «არ დასტურდება აპელანტების პოზიცია, რომ მოსარჩელემ ოდესმე მიმართა საზოგადოებას პარტნიორობიდან გასვლის საკითხის გადაწყვეტის მოთხოვნით», ხოლო მეორე შემთხვევაში სასამართლომ შეაფასა რა საქმეში წარმოდგენილი დ. ძ-ძის განცხადება საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ, დაასკვნა, რომ განცხადება არ იქნა წარდგენილი უფლებამოსილი პირისადმი.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 51.1 მუხლის თანახმად, «ნების გამოვლენა, რომელიც მოითხოვს მეორე მხარის მიერ მის მიღებას, ნამდვილად ჩაითვლება იმ მომენტიდან, როცა იგი მეორე მხარეს მიუვა.». ამდენად, აღნიშნული ნორმის ანალიზიდან და საკასაციო საჩივრის საფუძვლებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ნების გამოვლენის ნამდვილობის შემოწმებისას სრულყოფილად უნდა შეაფასოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები და დაადგინოს მოცემული ნორმის შემადგენლობა.

რაც შეეხება სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხს, საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორების პრეტენზიას იმასთან დაკავშირებით, რომ სასამართლოს დასკვნები ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით ემყარება მტკიცებულებათა არასრულ შეფასებას, კერძოდ კასატორი უთითებს მოსარჩელის მიერ შევსებულ დეკლარაციებზე, ასევე იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეს 12 წლის განმავლობაში არ დაუმყარებია კავშირი საზოგადოებასთან. აღნიშნულით კასატორებს იმის დადასტურება სურთ, რომ მოსარჩელემ სარჩელის შეტანამდე დიდი ხნით ადრე იცოდა დარღვეული უფლების შესახებ, თუმცა სასამართლოს მხოლოდ 2008 წელს მიმართა სარჩელით. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები, რომლის მიხედვითაც სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას,უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.

აღსანიშნავია, რომ საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის შესახებ, რომ ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისი დაკავშირებულია პირის უფლების დარღვევის მომენტთან, თუ მან იცის ამის შესახებ, ან თუ მას უნდა სცოდნოდა ამის შესახებ. შესაბამისად, ვადის დინების დაწყების საკითხი უკავშირდება სუბიექტურ ფაქტორს – პირის ინფორმირებულობას ან რაიმე ობიექტურ გარემოებას, რომელიც იძლევა საფუძველს ვარაუდისა, უფლების დარღვევის შესახებ. მოთხოვნის ხანდაზმულობის მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს აწევს, შესაბამისად მის მიერ უნდა დადასტურდეს, რომ მოსარჩელემ იცოდა უფლების დარღვევის შესახებ, ან არსებობს ისეთი ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც ადასტურებს, რომ მოსარჩელეს შეეძლო სცოდნოდა მისი უფლების დარღვევის შესახებ.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მას შემდეგ, რაც საქმის ხელახლა განხილვის შედეგად სააპელაციო სასამართლო გამოიტანს დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირეთ, სასამართლო კვლავ უნდა დაუბრუნდეს ხანდაზმულობის საკითხის განხილვას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. ა-ანის, ს. ა-ანის და ლ. თ-ძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.