¹ას-580-548-2011 16 ივნისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – დ. პ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ბ-ული
დავის საგანი – ვალდებულების შესრულება
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 8 თებერვლის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ბ-ულმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. პ-შვილის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის ვალის _ 9000 აშშ დოლარისა და 2008 წლის 12 დეკემბრიდან სარჩელის შეტანამდე პერიოდში სარგებლის, ძირითადი თანხის _ 9000 აშშ დოლარის 6%-ის (10800 ლარის) დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:
სარჩელის თანახმად, ნ. ბ-ულმა 2008 წელს დ. პ-შვილის დახმარებით გაყიდა ბინა და მისივე რჩევით, სარგებლის მიღების დაპირებით, ბინის საფასური ჩადო იპოთეკაში, თუმცა ბინის გაყიდვაც და თანხის იპოთეკაში ჩადებაც განახორციელა მოპასუხემ. ნ. ბ-ულსა და დ. პ-შვილს შორის დაიდო ხელწერილი, რომლითაც მოპასუხე აღიარებს, რომ მოსარჩელის კუთვნილი თანხა ასესხა ნ. ქ-იას, რომელსაც 2009 წლის მარტის ბოლომდე უნდა დაებრუნებინა სრული თანხაც და პროცენტიც. მიუხედავად ამისა, მოსარჩელეს არც სარგებელი და არც ძირითადი თანხა დღემდე არ მიუღია.
მოპასუხე დ. პ-შვილმა სარჩელი არ ცნო და განაცხადა, რომ იგი ეწეოდა საშუამავლო საქმიანობას.Mმოსარჩელეს 2008 წელს გააყიდინა ბინა 10 000 აშშ დოლარად. გარკვეული პერიოდის გასვლის შემდეგ მას მიმართა ნ. ქ-იამ, რომელსაც ესაჭიროებოდა 9000 აშშ დოლარი.Mმან ნ. ბ-ულს შესთავაზა თანხის გასესხება სარგებლით, რაზეც ამ უკანასკნელმა განაცხადა თანხმობა. 2008 წლის 24 ივნისს აღნიშნული თანხა სესხის ხელშეკრულებით გადასცა ნ. ქ-იას. ყოველივე ცნობილი იყო მოსარჩელისათვის.Nნ. ქ-ია გაემგზავრა პორტუგალიაში, რომელმაც გადაიხადა მხოლოდ ერთი თვის პროცენტი. ორი თვის პროცენტი კი ნ. ბ-ულს გადაუხადა თვითონ.Mმას როგორც შუამავალს ცდა არ დაუკლია იმისათვის რომ ნ. ქ-იას თანხა გადაეხადა მაგრამ უშედეგოდ.
რუთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ულის სარჩელი დაკმაყოფილდა, დ. პ-შვილს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 9000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, მასვე ნ. ბ-ულის სასარგებლოდ დაეკისრა 10800 ლარის გადახდა.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. პ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 8 თებერვლის განჩინებით დ. პ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე უდავოდ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2008 წლის 12 დეკემბრის ხელწერილით დ. პ-შვილმა აიღო პასუხისმგებლობა მასზედ, რომ ნ. ქ-ია, რომელმაც მისგან ისესხა ნ. ბ-ულის კუთვნილი 9000 აშშ დოლარი, კეთილსინდისიერად გადაიხდიდა წინასწარ თანხის 6%-ს, რომელიც შეთანხმებული იყო. ამ პირობის შესრულების ბოლო ვადად განისაზღვრა 2009 წლის მარტის ბოლო. ხელწერილს ხელს აწერდნენ დ. პ-შვილი და ნ. ბ-ული. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული დასტურდებოდა მარტივი წერილობითი ფორმით დადებული სესხის ხელშეკრულებით (ხელწერილი) (ტ. I, ს.ფ. 13) და დ. პ-შვილის ახსნა-განმარტებით, რომლითაც ის აღიარებდა, რომ ორი თვის განმავლობაში უხდიდა ნ. ბ-ულს სესხის პროცენტს
2008 წლის 24 ივნისს სანოტარო წესით გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების თანახმად, დ. პ-შვილმა ნ. ქ-იას სამი თვის ვადით ასესხა 9000 აშშ დოლარი. მხარეთა შორის სესხის სარგებელზე, პროცენტზე და ვადაგადაცილების პირგასამტეხლოზე შეთანხმება არ ყოფილა.
აპელანტის მტკიცებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ხელშეკრულებაში მითითებული თანხა მას არ უსესხია და იგი წარმოადგენდა შუამავალს ნ.ბ-ულს და მსესხებელს – ნ. ქ-იას შორის, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და მიუთითა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, აპელანტმა ვერ დაამტკიცა გარემოებები, რომლებზედაც ამყარებდა თავის სააპელაციო მოთხოვნას.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316.1-ე და 317-ე მუხლებზე მითითებითა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ბ-ულსა და დ. პ-შვილს შორის ვალდებულება წარმოიშვა სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 623-ე, 624-ე და 625-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეებს შორის 2008 წლის 12 დეკემბერს დაიდო წერილობითი ფორმის სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც გათვალისწინებული იქნა პროცენტი.
იმ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების გათვალისიწნებით, რომ ნ. ბ-ულმა შეასრულა სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება და გადასცა დ. პ-შვილს 9000 აშშ დოლარი, ხოლო ამ უკანასკნელს არ შეუსრულებია ნაკისრი ვალდებულება და არ დაუბრუნებია კრედიტორისთვის ნასესხები თანხა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დ. პ-შვილისთვის 9000 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში სწორი იყო და არ არსებობდა მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
ვიანიდან დ. პ-შვილს სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება უნდა შეესრულებინა 2009 წლის მარტის ბოლომდე, ხოლო დადგენილია, რომ მას დღემდე არ დაუბრუნებია ნ. ბ-ულისთვის ნასესხები თანხა _ 9000 აშშ დოლარი, სამოქალაქო კოდექსის მე-400, 404-ე და 403-ე მუხლების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დ. პ-შვილისთვის ვადის გადაცილებით გამოწვეული ზიანის - 10800 ლარის დაკისრების ნაწილშიც სამართლიანი იყო და არ არსებობდა მისი გაუქმების საფუძველი.
ყოველივე აღნიშნულზე დაყრდნობით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დ. პ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაუსაბუთებელი იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. პ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის მითითებით, სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სასამართლომ მიიჩნია რა 2008 წლის 12 დეკემბრის ხელწერილი დ. პ-შვილსა და ნ. ბ-ულს შორის დადებულ ხელშეკრუელბად, უსაფუძვლოდ დააკისრა ვალდებულების შესრულება სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე და 361-ე მუხლების შესაბამისად, ვინაიდან როგორც კასატორი განმარტავს, ხელწერილი ვერ ჩაითვლებოდა სესხის ხელშეკრულებად, ვინაიდან ის მხოლოდ მის მიერ საშუამავლო მოქმედების შესრულებას გამოხატავდა და, შესაბამისად, ნ. ბ-ულს ვერ წარმოეშობოდა 316-ე მუხლით გათვალისიწნებული კრედიტორის უფლებამოსილება და ვერც მას დაეკისრებოდა 361-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულება.
კასატორის აზრით, სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 623-625-ე მუხლები, ვინაიდან მოსარჩელეს მისთვის არ გადაუცია სადავო თანხა და მით უმეტეს თანხის გადახდა დ. პ-შვილის ვალდებულებას არ წარმოადგენს, არამედ მათ შორის არსებული შეთანხმებით, აღნიშნული თანხის გადახდის ვალდებულება ეკისრება ნ. ქ-იას, რადგან ნ. ბ-ულისათვის წინასწარ ცნობილი იყო, რომ თანხა ნ. ქ-იას გადაეცა.
კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის მე-400-ე, 403-ე და 404-ე მუხლები, ვინაიდან თანხის დაბრუნების ვალდებულება მას არ ეკისრება და შესაბამისად, ვერ დაეკისრება სარგებელი და მიუღებელი შემოსავალი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 აპრილის განჩინებით დ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი დ. პ-შვილი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. დ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
