¹ ას-606-571-2011 16 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ჟ. გ-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. ს-შვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ მფლობელობის შეწყვეტა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ს-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ჟ. გ-ძის მიმართ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ მფლობელობის შეწყვეტის მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, თ. ს-შვილს დაეკისრა ჟ. გ-ძისათვის სადავო საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის _ 5737 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, რის შემდეგაც მოპასუხეს დაევალა ქ.თბილისში, ... ქ.¹57/3-ში მდებარე თ. ს-შვილის საკუთრებაში არსებული 23,52 კვ.მ-ზე შეწყვიტოს მფლობელობა და სადგომი გადასცეს მოსარჩელეს.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ჟ. გ-ძემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: ჟ. გ-ძე ფლობს ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹57/3-ში მდებარე 35,45 კვ.მ ფართს, საიდანაც ¹1 12,92 კვ.მ ოთახის ღირებულებაა 4300 აშშ დოლარია, ¹2 5,30 კვ.მ შუშაბანდის ღირებულებაა 1700 აშშ დოლარი, ¹3 5,30 კვ.მ სამზარეულოს ღირებულებაა 1650 აშშ დოლარი, ¹4 ობიექტის წინ მოწყობილი გადახურული 5,48 კვ.მ-ს ღირებულებაა 990 აშშ დოლარი, ხოლო ¹5 სამზარეულოს გაგრძელებაზე არსებული ღია 6,45 კვ.მ-ს ღირებულებაა 1160 აშშ დოლარი.

თ. ს-შვილი წარმოადგენს ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹57/3-ში მდებარე 23,27 კვ.მ-ს მესაკუთრეს. ამდენად, მის საკუთრებას წარმოადგენს ჟ. გ-ძის მფლობელობაში არსებული ¹1, ¹2 და ¹3 ოთახები, რომელთა ღირებულება ექსპერტიზის დაკვნით შეფასდა 7650 აშშ დოლარად.

სასამართლოს მითითებით, საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილი ურთიერთობები, მათი სპეციფიკური ხასიათიდან გამომდინარე, წესრიგდება «საცხოვრებლი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონით. აღნიშნული კანონის მე-11 მუხლის «ა”, მე-2 მუხლის მესამე და მეექვსე პუნქტების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში თ. ს-შვილმა მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომზე ჟ. გ-ძის მფლობელობის შეწყვეტა კანონით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ.

სასამართლომ დაადგინა, რომ ჟ. გ-ძის მფლობელობაში არსებული ფართიდან თ. ს-შვილის საკუთრებას წარმოადგენს 23,27 კვ.მ, რომლის საბაზრო ღირებულება 7650 აშშ დოლარია, ხოლო დასახელებული თანხის 75% _ 5737 აშშ დოლარია. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით თ. ს-შვილს ჟ. გ-ძის სასარგებლოდ მართებულად დაეკისრა 5 737 აშშ დოლარი, რაც თავის მხრივ, ჟ. გ-ძის მიერ აღნიშნულ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის საფუძველია.

სამოქალაქო კოდექსის 183-ე და 312-ე მუხლების შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ თ. ს-შვილის საკუთრების უფლების ფარგლები უდავოდ დასტურდება უძრავ ქონებაზე არსებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერით. რეესტრის მონაცემების მიხედვით, თ. ს-შვილის საკუთრების ობიექტს წარმოადგენს საერთო 135,49 კვ.მ-დან 23,27 კვ.მ. აღნიშნული ჩანაწერის მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია. ამდენად, თ. ს-შვილს უფლებრივად უნაკლო საკუთრების უფლების მოპოვების შესაძლებლობა 23,27 კვ.მ-ზე გააჩნია. თ. ს-შვილმა მისი საკუთრების ფარგლებზე მეტ ფართზე კიდეც რომ გადაიხადოს ღირებულების 75%, იგი საკუთრების უფლებას სხვა უძრავ ქონებაზე ვერ მოიპოვებს. ხსენებული კანონის მოქმედების რეჟიმში ექცევა მესაკუთრის საკუთრების ობიექტი, რომელიც მოსარგებლის მფლობელობით არის დატვირთული. პირის მიერ სხვის ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვება რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით და არა «საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონით. შესაბამისად, თ. ს-შვილი არა თუ ვალდებული, არამედ უფლებამოსილიც არ არის გადაიხადოს იმ ფართის ღირებულების 75%, რომელიც თავის საკუთრების ობიექტს არ წარმოადგენს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ჟ. გ-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებანი, მოსარჩელის საკუთრებად აღრიცხული, ასევე მოპასუხისა და სხვა პირთა მფლობელობაში არსებული ფართების ოდენობა. პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი და უგულებელყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა «საცხოვრებლი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის 1¹ მუხლი, როდესაც არ გაითვალისწინა, რომ ჟ. გ-ძე 1966 წლისათვის ფლობდა 35,34 კვ.მ-ს, რადგან საცხოვრებელი სადგომის დათმობისას სადავო ღია სამზარეულო უკვე მესაკუთრის სარგებლობაში იყო და, შესაბამისად, გადაეცა კასატორს. აღნიშნულს ადასტურებს ის ფაქტი, რომ წლების განმავლობაში მესაკუთრე მითითებულ საკითხზე მხარეს არ შედავებია. ამასთან, აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.

სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი 1959 წლის 7 და 8 ივნისის ხელწერილები, რომლებიც ეხება ჟ. გ-ძისათვის ბინით და სათავსებით სარგებლობის დათმობას.

სასამართლომ შეუზღუდა მხარეს სადავო სადგომის ღირებულების 25%-ის მესაკუთრისათვის გადახდის უფლება.

გასაჩივრებული განჩინება ეფუძნება ექსპერტიზის დასკვნას, რომელიც ადასტურებს, რომ ¹1, ¹2, ¹3 ობიექტები მოპასუხის სარგებლობაშია, ხოლო ¹4 და ¹5 ოთახების წინ მოწყობილი გადახურული ფართისა და სამზარეულოს წინ მდებარე ღია ფართის ღირებულების გადახდაზე მოსარჩელემ უარი განაცხადა. აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე პალატამ არასწორად დააკმაყოფილა სასარჩელო მოთხოვნა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 აპრილის განჩინებით ჟ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ჟ. გ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ჟ. გ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ეთერ ნიორაძის მიერ 2011 წლის 15 აპრილს გადახდილი 100 ლარის 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ჟ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ ჟ. გ-ძეს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» ეთერ ნიორაძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 70 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.