¹ას-626-587-2011 16 ივნისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – მ. ხ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ტ-შვილი
დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა, უნებართვოდ გაჭრილი ღიობის ამოშენება (თავდაპირველ სარჩელში), სამზარეულოსა და საძინებელი ოთახის კედელთან მიწაყრილის მოშორება და კედლის სიგანის აღდგენა (შეგებებულ სარჩელში)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება და ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ტ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ. მ-ძისა და თ. ბ-შვილის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეთა მხრიდან მისი საკუთრების ხელყოფისა და საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა, კერძოდ, მოპასუხეებს დავალებოდათ ქ.თბილისში .... ¹10-ში ნ. ტ-შვილის მოსაზღვრე კედელში უნებართვოდ გაკეთებული ღიობების ამოქოლვა შემდეგი საფუძვლებით:
სარჩელის თანახმად, მოსარჩელეს საკუთრებაში აქვს ჩ-შვილის ქ.¹44-ში მდებარე ერთსართულიანი სახლი (ორი ოთახით), რომელსაც კ-შვილის ქუჩის მხრიდან ესაზღვრება ¹10 სახლის ყრუ კედელი, რომელიც მისი სახლის შემინული აივნის პირდაპირ მდებარეობს. აღნიშნული სახლის პირველ სართულზე მცხოვრებმა თ. მ-ძემ უნებართვოდ გამოჭრა ფანჯრის ორი ღიობი მითითებულ ყრუ კედელზე. აღნიშნული ფანჯრის ღიობები პირდაპირ იყურება მოსარჩელის შემინული აივნის ფანჯარაში და ასევე, მას ხელი ეშლება თავის ეზოში ააშენოს ავტოფარეხი ან სხვა რაიმე სახის ნაგებობა. მოსარჩელის განმარტებით, .... ¹8-ში მცხოვრებმა თ. ბ-შვილმა, რომლის ყრუ კედელიც ასევე მოსარჩელის ეზოს ესაზღვრება, გამოჭრა ფანჯრის ღიობი, რითაც მას ხელი ეშლება საკუთრებით სარგებლობაში. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ვინაიდან მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ ირღვევა მისი, როგორც მესაკუთრის უფლებები, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 2 მარტის განჩინებით მოპასუხე თ. მ-ძის გარდაცვალების გამო, მის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაბმულ იქნა მ. ხ-ძე, რომელმაც სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მოსაზღვრე კედელში ამოჭრილი ღიობებით არ ირღვეოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება და სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო უსაფუძვლობის გამო და შეგებებული სარჩელით მოითხოვა მოსარჩელე ნ. ტ-შვილს დავალებოდა მოეხსნა მიწაყრილი მ. ხ-ძის სამზარეულოსა და საძინებელი ოთახის კედელთან და აღედგინა კედლის სიგანე.
ნ. ტ-შვილმა შეგებებული სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მას მ. ხ-ძის სამზარეულოსა და საძინებელი ოთახის კედელთან მიწა არ აუმაღლებია და არც რაიმე ზემოქმედება მოუხდენია კედელზე, რაც დასტურებოდა საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით, შესაბამისად, მოითხოვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 ივლისის საოქმო განჩინებით ნ. ტ-შვილის სარჩელი თ. ბ-შვილის მიმართ საკუთრების სარგებლობით ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე და თ. ბ-შვილის შეგებებული სარჩელი ნ. ტ-შვილის მიმართ კედლის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის თაობაზე, მათი მხრიდან სარჩელის გამოხმობის გამო, დარჩა განუხილველად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. ტ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მ. ხ-ძეს დაევალა ქ.თბილისში, ... A¹10-ში ნ. ტ-შვილის მოსაზღვრე კედელში უნებართვოდ გაკეთებული ღიობების გაუქმება (ამოშენება). ამავე გადაწყვეტლებით არ დაკმაყოფილდა მ. ხ-ძის შეგებებული სარჩელი ნ. ტ-შვილის მიმართ ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ხ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება პირველი ინსტანციის სასამართლოში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 თებერვლის განჩინებით მ. ხ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ საქმეზე წარდგენილი სარჩელით ნ. ტ-შვილი მოპასუხე მ. ხ-ძისაგან ითხოვდა მოსაზღვრო კედელში ამოჭრილი ფანჯრის ღიობების ამოქოლვას.
დავის ამ ნაწილში საქმის მასალების საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მითითებულ მოსაზღვრე კედელში მოპასუხე მხარემ ღიობები გაჭრა 2001 წელს, აღნიშნულზე მას არ გააჩნდა მეზობლის, მოცემულ საქმეში მოსარჩელე ნ. ტ-შვილის თანხმობა, რაც ცხადყოფდა, რომ ამ მოქმედებით მოპასუხე მხარემ დაარღვია საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 18 სექტემბრის ¹57 ბრძანებით დამტკიცებული «ნაკვეთების საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა ნაგებობების მშენებლობის წესის” მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა, რომლის მიხედვით, ნებადართულია საცხოვრებელი სახლის განთავსება ნაკვეთების საზღვარზე იმ პირობით, რომ კედელი აგებული მის გასწვრივ იქნება ღიობების (კარები, ფანჯარა, ფრამუგა და სხვა) და ყოველგვარი ხვრეტების გარეშე.
განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. ხ-ძის საცხოვრებელ სახლზე ნ. ტ-შვილის ეზოს მხარეს ფანჯრის ღიობები განთავსებული იყო იმგვარად, რომ უხეშად ირღვეოდა სხვის საკუთრებაში ჩაუხედაობის პრინციპი, რაც თავის მხრივ ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კონსტიტუციის მე-20 მუხლით გარანტირებულ ადამიანის პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლებას. შესაბამისად, პალატის მოსაზრებით, სახეზე იყო სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლით განსაზღვრული დაუშვებელი ხელყოფა მესაკუთრის იმ უფლებისა, რომლითაც მას მინიჭებული აქვს საკუთარი ნაკვეთით, საცხოვრებელი კარ-მიდამოთი თავისუფლად და შეუზღუდავად სარგებლობა. აღნიშნული კი ფანჯრის ღიობების გაუქმების (ამოქოლვის) შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობას წარმოადგენდა.
სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ, მართალია, დავის ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 06/08/2008 ¹1-1/1254 ბრძანება, რომლითაც ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 18 სექტემბრის ზემოთაღნიშნული ¹57 ბრძანება, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო საკითხი არსებითად სწორად იქნა გადაწყვეტილი, ეს გარემოება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი ვერ გახდებოდა.
მ. ხ-ძის შეგებებულ სარჩელთან დაკავშირებით, რომლითაც იგი ითხოვდა _ ქ.თბილისში, ... ¹10-ში ნ. ტ-შვილს მოეხსნა მიწაყრილი მ. ხ-ძის სამზარეულოსა და საძინებელი ოთახის კედელთან და აღედგინა კედლის სიგანე, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლისა და 102-ე მუხლის შესაბამისად, სწორედ მ. ხ-ძეს ევალებოდა შეგებებულ სარჩელში მითითებული ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება, რაც მან ვერ უზრუნველყო.
სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეში არსებული მასალებით, კერძოდ: ა) საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 20 იანვრის ¹- საინჟინრო-ტექნიკური დასკვნის, ბ) საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2004 წლის 12 იანვრის ¹- დასკვნისა და გ) სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 18 ივნისის ¹- დასკვნის მიხედვით სწორად დაასკვნა, რომ საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდებოდა ის ფაქტი, რომ მ. ხ-ძის საცხოვრებელი სახლის კედელთან ნ. ტ-შვილის მიერ ამაღლებული იქნა მიწის ზედაპირი და ნ. ტ-შვილის ქმდებით შემცირებული იყო მ. ხ-ძის კედლის სიგანე. პალატამ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებასაც, რომ მ. ხ-ძის შეგებებულ სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის მიზნით, მისივე შუამდგომლობით დანიშნული ექსპერტიზა ვერ ჩატარდა მ. ხ-ძის მიზეზით (ტ. 1, ს.ფ. 205-219). ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მოწინააღმდეგე მხარის პოზიცია დადასტურებულად ჩათვალა.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და არ არსებობდა მისი დაკმაყოფილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმებას არ ექვემდებარებოდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ხ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით თავისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება და ნ. ტ-შვილის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოება მასზე, რომ მ. ხ-ძის მხრიდან ფანჯრის ღიობის მოწყობით ნ. ტ-შვილს ხელი ეშლებოდა საერთო კედელზე ავტოფარეხის მიშენებაში, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება, ვინაიდან მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ავტოფარეხის მშენებლობა, როგორც საქმის მასალებიდან ირკვეოდა, წარმოებდა სათანადო პროექტისა და სამშენებლო ნებართვის გარეშე, საქმეში არსებული საინჟინრო-ექსპერტიზის დასკვნაში კი, შეცდომით იყო მითითებული, თითქოს ავტოფარეხის მშენებლობაზე გაცემული იყო ნებართვა და ასევე საქმეში არსებული სამშენებლო ნებართვა გაცემული იყო სახლის რეკონსტრუქციის ირგვლივ და არა ახალი ნაგებობის აღმართვაზე, რაც სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია.
კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ არც საქმეზე დანიშნული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნით და არც რაიმე სხვა არაპირდაპირი მტკიცებულებებით, არ დგინდებოდა მოდავე მხარეთა საცხოვრებელი სახლების ფანჯრებიდან ჩაუხედაობის ნორმის დარღვევა, შესაბამისად, არამართებული იყო საქართველოს კონსტიტუციის მე-20 მუხლის გამოყენება ნ. ტ-შვილის პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის დაცვის მიმართებით;
კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არამართებულად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლის მოთხოვნები, ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებულ წინაპირობებს ადგილი არ ჰქონია;
კასატორი საკასაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაპყრობს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე საკუთარ სარჩელში, ახსნა-განმარტებებსა და მოსაზრებებში თავისი რეალური მატერიალური მოთხოვნის განსაკუთრებულ ინტერესს გამოხატავს, კერძოდ, სურს მ. ხ-ძის საცხოვრებელი სახლის კედელზე მიაშენოს ავტოფარეხი ან რაიმე სხვა დამხმარე ნაგებობა, რის განხორცილებაშიც ხელს უშლის მის მიერ ამოჭრილი ფანჯრის ღიობები. კასატორის განმარტებით, ასეთი მტკიცება მოკლებულია იურიდიულ საფუძვლებს, ვინაიდან იმისთვის რომ სუბიექტმა გარკვეული იურიდიული მოქმედების განხორციელება მოსთხოვოს სხვა პირს, თავად უნდა გააჩნდეს ასეთი მოთხოვნის დაყენების უფლება, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს, ვინაიდან მოსარჩელეს მაია სხვედელიძის სახლის კედელზე რაიმე ნაგებობის მიშენების პროექტი და სამშენებლო ნებართვა არ გააჩნია, შესაბამისად, მას მხოლოდ მაშინ წარმოეშობოდა მ. ხ-ძის მიმართ მოთხოვნა, როდესაც თავად მიიღებდა ნაგებობის აღმართვის საჯარო ნებართვას.
კასატორის აზრით, ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება მისი შეგებებული სარჩელის ნაწილშიც, ვინაიდან აღნიშნულთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და, შესაბამისად, არასწორად გადაწყვიტა იგი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 6 მაისის განჩინებით მ. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მ. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
