¹ას-629-937-09 4 მარტი, 2010 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

თ. თოდრია (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ. გ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – ლ. ა-ული, შპს “ა. .....” (მოპასუხეები)

დავის საგანი – პატივისა და ღირსების შემლახველი ცნობების უარყოფა და მორალური ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, ამავე სასამართლოს 2008 წლის 8 აგვისტოს საოქმო განჩინება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2000 წლის 4 აპრილს თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. გ-ძემ მოპასუხეების - ლ. ა-ულისა და შპს “ა. .....” წინააღმდეგ. მოსარჩელემ მოითხოვა ლ. ა-ულს მოსარჩელის სასარგებლოდ პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის შემლახველი და ამასთანავე სინამდვილისათვის შეუსაბამო ცნობების გავრცელებისათვის მორალური ზიანის - 30 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, ასევე მოითხოვა მოპასუხე შპს “ა. .....” კორპორაცია „ქ-სა“ და შპს „ა-ს“ მეანაბრეების სასარგებლოდ დაეკისროს 15 000 აშშ დოლარის გადახდა, ამავდროულად მოპასუხე შპს “ა. .....” დაევალოს, გამოაქვეყნოს ვრცელი სტატია, რომელიც შეეხება დედოფლისწყაროს რაიონის „ქ. ქ.“ კოოპერატივის განზრახ გაკოტრებას და ამ კოოპერატივის ქონების განიავებას იმ პირების მიერ, რომლებმაც ლ. ა-ული გამოიყენეს იარაღად მოსარჩელისა და სხვათა უკანონო ბრალდებისათვის, რათა ყურადღება ნამდვილი დამნაშავისაკენ არ მიმართულიყო; განხორციელდეს წარდგინება მოპასუხე შპს “ა. .....” მიმართ “პრესისა და მასობრივი ინფორმაციის სხვა საშუალებების შესახებ“ საქართველოს კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების გადამეტებისათვის, სინამდვილისათვის შეუსაბამო, პატივისა და ღირსების შემლახველი ცნობების გავრცელებისათვის; მიღებულ იქნას განჩინება მოპასუხეების - ლ. ა-ულისა და შპს „ა.დ-ს“ მიმართ სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის შესახებ და მასალები გადაეგზავნოს საქართველოს გენერალურ პროკურატურას.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ გაზეთ “ა. .....” 2000 წლის 3-9 მარტის გამოშვებაში გამოქვეყნდა ანონსი სათაურით - „მომავალ ნომერში“, რომელშიც გავრცელდა მოსარჩელის პატივისა და ღირსების შემლახველი, სინამდვილისათვის შეუსაბამო შემდეგი შინაარსის ცნობები: „რედაქციაში შემოვიდა მოქალაქეთა ჯგუფის განცხადება, რომელიც ბრალს სდებს დედოფლისწყაროს რაიონის სასამართლოს თავმჯდომარე ნუგზარ ბურდულს მასში, რომ ამ უკანასკნელმა კორუფციის საფუძველზე ჩაიდინა რამდენიმე კანონდარღვევის ფაქტი. განმცხადებლები ამტკიცებენ, რომ სასამართლოს თავმჯდომარემ რაიონულ ბიუჯეტში გადასარიცხი 325 ათასი ლარი მიითვისა, საოლქო სასამართლოს განჩინება რაიონული სასამართლოს ხელით გააუქმა, სასამართლო განჩინებით პიროვნებისათვის მიკუთვნებული ქონება გაასხვისა და ა.შ, ასევე გაასხვისა შპს „ა.“ მეანაბრეების ყადაღადადებული ქონება. აღნიშნული ფაქტები ცნობილია შესაბამისი ორგანოებისათვის, მაგრამ არავინ რეაგირებს. ამ ფაქტების შესახებ ჟურნალისტურ გამოძიებას შემოგთავაზებთ გაზეთის შემდეგ ნომერში“.

გამოქვეყნებული ანონსის საფუძველზე მოსარჩელემ მიმართა შპს “ა. .....” მოთხოვნით, რათა ამ უკანასკნელს ეცნობებინა, თუ ვინ იყვნენ ამ განცხადების ავტორები, რომელიც საფუძვლად დაედო ანონსის პუბლიკაციას, აღნიშნულ მოთხოვნაზე მოპასუხე შპს “ა. .....” მოსარჩელეს წარუდგინა ანონიმური (ხელმოუწერელი) განცხადება და მხოლოდ ზეპირსიტყვიერად განუმარტა, რომ იგი წარდგენილი იყო ლ. ა-ულის მიერ.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მოპასუხემ არ შეამოწმა ანონიმურ განცხადებაში მითითებული ფაქტების სინამდვილე და ისე გამოაქვეყნა ანონსი. გარდა ამისა, დამალა წერილის ავტორთა ვინაობა, გამოქვეყნებული ანონსით იქმნებოდა შთაბეჭდილება, რომ ნ.გ-ძე და სხვა მეანაბრეები იყვნენ განცხადების ავტორები და ისინი ამხელდნენ მოსამართლეს დანაშაულის ჩადენაში.

მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ ლ. ა-ულის მიერ გაზეთ “ა. .....” ანონიმური ფორმით წარდგენილი განცხადება შეიცავს სინამდვილისათვის შეუსაბამო, მოსარჩელის პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის შემლახველ ცნობებს, კერძოდ, მასში მითითებული იყო, რომ ნ. გ-ძე ყალბი დოკუმენტებით ან უკვე გაუქმებული, ვადაგასული მინდობილობებით ითვისებს მეანაბრეთა ქონებას, გაყიდა და მიისაკუთრა მეანაბრეთა დიდი რაოდენობით ქონება და ფული, მაშინ, როდესაც ზოგიერთი მეანაბრე, ვინც მას მინდობილობა მისცა, დღემდე ელოდება თანხას. ქონების დატაცებაში მას ხელს უწყობს სასამართლოს თავმჯდომარე ნ.ბ-ი, რომელმაც ნ.გ-ძეს მარტო არხილოსკალოდან, მეანაბრეთა დიდი ქონება გადასცა, სხვა მეანაბრეებს კი ქონება დაუმალა. მას კი, რომელმაც 1998 წელს ქონება მიიღო არხილოსკალოდან, დღემდე აძლევს ქონებას, მათ ხელთ არსებული დოკუმენტებით სხვა ქონებასთან ერთად ნ. გ-ძეს 1998 წლის 27 აგვისტოს გადაეცა 11 000 - ლარიანი მეცხოველეობის ფერმა. დედოფლისწყაროს სასამართლოს თავმჯდომარე ნ.ბ-მა 1999 წლის 4/X- ხელმეორედ გამოწერა სააღსრულებო ფურცელი, სადაც 11 000 ლარი 1998 წელს არსებული კურსით გადაუანგარიშა, მაშინ, როდესაც ნ.გ-ძემ აღნიშნული ფერმა უკვე მიიღო. როგორც ირკვევა, ნ.ბ-ი ახლა 128 000 ლარად ღირებულ მეცხოველეობის კომპლექსს აძლევს 63 000 ლარად, რომელიც დოკუმენტებში არ ჩანს. ნ.ბ-მა 4/X 1999 წელს განმეორებით გადასცა ნ.გ-ძეს 57 687 დოლარის ქონება, რომლის გადაცემის აქტი 1999 წლის 30 აპრილს დაიწერა, რომელშიც ჩამონათვალი ქონების ფასია 439 363 ლარი, რასაც ხელს აწერს ქვემო ქედის კოოპერატივის თავმჯდომარე ა.პ-შვილი. ნ.ბ-ა 10/VIII 1999 წელს გამოიტანა განჩინება და ა.პ-შვილისა და ნ.გ-ძის მიღება-ჩაბარების აქტი განჩინებით გააუქმა. ნ.ბ-მა ნ.გ-ძისათვის 57 687 დოლარის ქონების ხელმეორედ გადაცემით თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე კილანავას 1999 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება გააუქმა, ნ.გ-ძემ საოლქო სასამართლოს 1999 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით სხვაზე მიკუთვნებული დაყადაღებული ქონებაც მიითვისა. მისთვის ცნობილია, რომ ყველა ის ქონება, რაც მან მიითვისა და გაყიდა, იყო, დაყადაღებული აღმასრულებლების მიერ. ცნობის მიხედვით, ნ.გ-ძეს 1999 წელს ქვემო ქ-ან მიიღო 3300 ლარი ერთ-ერთი მეანაბრის ვადაგასული მინდობილობით, ნ.ბ-ის, ნ.გ-ძისა და ა.პ-შვილის თანამონაწილეობით გაქრა ბიუჯეტში გადასარიცხი თანხა 235 000 ლარი.

მოსარჩელის მითითებით, ამავე შინაარსის ცნობებით ლ. ა-ულმა მიმართა სხვადასხვა უწყებებს – დედოფლისწყაროს რაიონის გამგებელს, საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, საგამოძიებო ორგანოებს. გამგებლისადმი 2000 წლის 6 იანვარს და იმავე წლის 11 ნოემბერს მიმართულ განცხადებებში, ზემოაღნიშნულის გარდა, ასევე აღნიშნულია, რომ ნ.გ-ძე მეანაბრეთა აქციონერების ზედამხედველობის სამსახურის ყალბი დოკუმენტებით სარგებლობდა, რაზედაც ამ სამსახურის მიერ გაფრთხილებული იყო წერილობით 15/X 2000 წელს. ლ.პ-შვილმა მთელი ქონება მიღება-ჩაბარების აქტით 113 000 ლარის გადასცა ნ.გ-ძეს, თანაც ფასდაკლებით, ე.ი. იმ ფასად, რაც გ-ძეს სურდა, ეს მაშინ, როდესაც საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილებით „ქ. ქ.“ დავალიანება ჰქონდა 74 000 ლარი. ნ.გ-ძეს ყალბი დოკუმენტებით თანხების მითვისებაზე 1989 წელს მისჯილი ჰქონდა 7 წელი.

მოსარჩელე ნ.გ-ძემ მიუთითა, რომ შპს “ა. .....” წარდგენილი ანონიმური განცხადება უკვე ლ.ა-ულის და მასთან ერთად 4 მეანაბრის ხელმოწერით გამოქვეყნდა გაზეთში სათაურით, „სად გაქრა მეანაბრეთა ქონება“.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 სექტემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა ნ.გ-ძის განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ და ყადაღა დაედო მოპასუხე ლ.ა-ულის კუთვნილ ქონებას, კერძოდ: კოოპერატივ „ქ. ქ.“ არსებულ მეძროხეობის კომპლექსში მდებარე 2300 ლარად ღირებულ ფერმას, 1500 ლარად ღირებულ სახბორეს, 800 ლარად ღირებულ ავტომანქანა ვაზ. 664-ს, 650 ლარად ღირებულ ხორბლის სათესს, 8900 ლარად ღირებულ აგურის ქარხანას, 500 ლარად ღირებულ ავტომანქანა “გაზს”, 400 ლარად ღირებულ 25 - ტონიან ტრაქტორს, 200 ლარად ღირებულ 9 მტ 8-80 და მის ლაფეტს, 10 რძის მიმღებს, 857 ლარად ღირებულ ოთხ ცალ მაცივარს, სულ საერთო ღირებულებით - 16050 ლარი, აგრეთვე, ყადაღა დაედო ქ.თბილისში, ........ მდებარე მე-4 ბინას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2001 წლის 30 მარტის განჩინებით თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 სექტემბრის განჩინება გაუქმებული იქნა საცხოვრებელ ბინებზე ყადაღის დადების ნაწილში.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით საქმის წარმოება შეჩერდა სსკ-ის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

საქმის წარმოება განახლდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით ნ. გ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულ დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე საჩივარი შეიტანა ნ. გ-ძემ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 8 აგვისტოს საოქმო განჩინებით ამავე სასამართლოს 2008 წლის 16 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება დარჩა ძალაში.

აღნიშნულ დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ნ. გ-ძემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 მარტის განჩინებით ნ. გ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და ამავე სასამართლოს 2008 წლის 8 აგვისტოს საოქმო განჩინება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 2 ივნისის საოქმო განჩინებით ნ. გ-ძის სარჩელის განხილვა გადაიდო 2008 წლის 16 ივნისს - 13.00 საათზე. ასევე დადგენილად ცნო, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით ნ. გ-ძის სარჩელი მოპასუხეების – ლ. ა-ულის, შპს “ა. .....” მიმართ არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის გამოუცხადებლობის გამო.

სააპელაციო პალატამ განმარტა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლი და მიუთითა, რომ აღნიშნული მუხლი ამომწურავად განსაზღვრავს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლებს, აღნიშნული მუხლის თანახმად, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმის განხილვა განახლდეს, თუ არსებობს ამ კოდექსის 233-ე მუხლთ გათალისწინებული საფუძვლები ან, თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები.

პალატამ განმარტა, რომ კანონმდებელი სხდომაზე გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზთან ერთად აუცილებელ პირობად ადგენს სასამართლო სხდომაზე გამოუცხადებლობის შესახებ შეტყობინების შეუძლებლობაზე მითითების ვალდებულებას.

პალატამ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, ბავშვის ავადმყოფობა სწორად მიიჩნია საპატიო მიზეზად, თუმცა მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლის მიხედვით მხოლოდ აღნიშნული გარემოება ვერ დაედება საფუძვლად დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმებას. იმავდროულად უნდა არსებობდეს სასამართლოსათვის სხდომაზე გამოუცხადებლობის თაობაზე შეტყობინების შეუძლებლობა. აღნიშნული გარემოების მტკიცების ტვირთი ეკისრება საჩივრის ავტორს.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ნ. გ-ძის საჩივარი ემყარება შემდეგ გარემოებებს: დილის 10 საათიდან საღამომდე იმყოფებოდა ბავშვთა პოლიკლინიკაში, სადაც ბავშვს ჩაუტარდა გადასხმები, ამიტომ ვერ შესძლო სასამართლოსთან დაკავშირება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ნ. გ-ძის განმარტება ბავშვთა პოლიკლინიკაში დილიდან საღამომდე ყოფნის თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სწორად მიიჩნია დაუდასტურებელ გარემოებად.

ასევე პალატამ დადგენილად ცნო ის გარემოება, რომ 2008 წლის 16 ივნისს პოლიკლინიკის რეგისტრატურაში სატელეფონო შეტყობინებით, 12 საათსა და 30 წუთზე, გამოიძახეს ბინაზე ... ქ.¹9-ში მცხოვრებ მ. ხ-შვილთან, ასევე დაწესებულებაში არანაირი გადასხმები არ ტარდება და, შესაბამისად, არც ავადმყოფ მ. ხ-შვილს არ ჩატარებია გადასხმა. ამდენად, საპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება იმის თაობაზე, რომ დილის 10 საათიდან იმყოფებოდა ბავშვთა პოლიკლინიკაში, სადაც ბავშვს ჩაუტარდა პროფილაქტიკური პროცედურები.

სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ ბავშვთან იმყოფებოდა მარტო და ვერ შესძლო სასამართლოს ნომერზე (54-10-63) ზარის განხორციელება, ვინაიდან მიიჩნია, რომ აღნიშნულის საწინააღმდეგოს მიუთითებს შს ბავშვთა ¹13 პოლიკლინიკის გენერალური დირექტორისა და პედიატრის 2009 წლის 11 მარტის ¹24 წერილი, რომ პედიატრს ბინაზე დახვდა ავადმყოფი ხ-შვილი, მისი დედა და ნათესავი ქალბატონი, ასევე საქმეში წარმოდგენილი ფილიალი „თ. ტ.“ დირექტორის წერილი იმის თაობაზე, რომ ასს-93-ის უბნის ინჟინერმა ი.შ-მა შეამოწმა ნომრებიდან 999467, 920219, 920385 ნომერზე 541063 დარეკვის ალბათობა – ზარები განხორციელდა ყოველგვარი შეფერხების გარეშე – პასუხობს ავტომოპასუხე შიდა სამციფრიანი ნომრის აკრეფის მითითებით.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებები გამორიცხავს მტკიცებას იმის თაობაზე, რომ საჩივრის ავტორი მოკლებული იყო შესაძლებლობას, ეცნობებინა სასამართლოსთვის გამოუცხადებლობის მიზეზები, მით უფრო იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საჩივრის ავტორი არის თბილისის მცხოვრები და მას შეეძლო უშუალოდ ან მესამე პირთა დახმარებით უზრუნველეყო სასამართლოს ინფორმირება გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზების შესახებ.

სააპელაციო პალატის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. გ-ძემ. მან მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ და შემდეგ სააპელაციო პალატამ უგულებელყო სსსკ-ის 215-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნა, რომლითაც დარეგულირებულია რა შემთხვევაში შეიძლება სასამართლო პროცესზე გამოუცხადებლობა ჩაითვალოს საპატიოდ. მიუხედავად იმისა, რომ მან წარმოადგინა პოლიკლინიკის ცნობა 6 წლის შვილის ავადმყოფობის შესახებ, მისი პროცესზე გამოუცხადებლობა სასამართლომ საპატიოდ არ მიიჩნია. კასატორმა ასევე მიუთითა, რომ მან ვერ მოახერხა სასამართლოში დარეკვა და შეტყობინება, ვინაიდან სახლის ტელეფონებიდან არ ირეკებოდა, მოსამართლის თანაშემწის მობილური ტელეფონის ნომერი კი არ იცოდა, რის გამოც მიმართა სატელეფონო კვანძს, საიდანაც მოსწერეს, რომ, სავარაუდოდ, შიდა ატეესზეა ჩართული სასამართლოს ტელეფონები და მან ვერ მოახერხა შიდა ნომრებით დარეკვა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ უგულებელყო ფაქტობრივი გარემოებები, სამართლებრივად არასწორად შეაფასა მის მიერ წარდგენილი შვილის ავადმყოფობაზე გაცემული ცნობა, ასევე არასწორად შეაფასა მოწინააღმდეგე მხარის - ლ.ა-ულის წარმოდგენილი პოლიკლინიკის წერილები და უკანონოდ არ დააკმაყოფილა მისი სააპელაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ განიხილა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივარს და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 მარტის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 ივნისის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე დაკმაყოფილდა მოპასუხეების - ლ. ა-ულისა და შპს “ა. .....” წარმომადგენელ მ. კ-ძისა და მ. ჯ-ძის შუამდგომლობა, მოსარჩელის გამოუცხადებლობის გამო, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ და ნ. გ-ძის სარჩელი პატივისა და ღისრების შემლახველი ცნობების უარყოფისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის გამოუცხადებლობის გამო.

აღნიშნული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ იქნა მოსარჩელე ნ. გ-ძის მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 8 აგვისტოს განიხილა ნ. გ-ძის საჩივარი და საოქმო განჩინებით არ დაკმაყოფილდა. ზემოაღნიშნული განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილებასთან ერთად გაასაჩივრა ნ. გ-ძემ სააპელაციო საჩივრით.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ არ არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი. ამასთან ერთად სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კანონმდებელი სხდომაზე გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზთან ერთად აუცილებელ პირობად ადგენს სასამართლო სხდომაზე გამოუცხადებლობის შესახებ შეტყობინების შეუძლებლობაზე მითითების ვალდებულებას. ამდენად, ნ. გ-ძის გამოუცხადებლობა სასამართლომ არ მიიჩნია საპატიოდ, რადგან მან ვერ დაადასტურა, მისი შვილის ავადმყოფობის გამო, სასამართლოსათვის სხდომაზე გამოუცხადებლობის თაობაზე შეტყობინების შეუძლებლობა.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებიც საკმარისია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგის დადგომისათვის, კერძოდ, განსახილველი ნორმის თანახმად, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმის განხილვა განახლდეს, თუ არსებობს 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები ან, თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო სხვა საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის.

სააპელაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ საქმეში წარმოდგენილია ბავშვთა ¹13 პოლიკლინიკის მიერ 2009 წლის 30 ივნისს გაცემული ცნობა, რომელშიც აღნიშნულია, რომ მ. ხ-შვილი (ნ. გ-ძის შვილი) დაბადებული 21.09.01 წელს 2008 წლის 16 ივნისიდან _ 2008 წლის 19 ივნისამდე იმყოფებოდა ავად დიაგნოზით _ მწვავე რესპირატორული დავადება. აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის თანახმად, ბავშვის ავადმყოფობა არის საპატიო მიზეზი, მაგრამ მიიჩნია, რომ, ასევე უნდა არსებობდეს სასამართლოსათვის სხდომაზე გამოუცხადებლობის თაობაზე შეტყობინების შეუძლებლობა. ამასთან ერთად სააპელაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ შპს ბავშვთა ¹13 პოლიკლინიკის გენერალური დირექტორისა და პედიატრის ¹24 11.03.09 წლის წერილზე, რომლითაც დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 16 ივნისს პოლიკლინიკის რეგისტრაციაში სატელეფონო შეტყობინებით, 12 საათსა და 30 წუთზე, გამოიძახეს ... ქ. ¹9-ში მცხოვრებ მ. ხ-შვილთან.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნულ წერილში მითითებულია, რომ ავადმყოფ მ. ხ-შვილს ჰქონდა მწვავე რესპირატურული ვირუსული დავადება, მაღალი ტემპერატურა (39 გრადუსი), მძაფრად გამოხატული კატარალური მოვლენებით. ამასთან ერთად გასათვალისწინებელია ისიც, რომ, აღნიშნული წერილის თანახმად, მკურნალი ექიმი გამოძახებული 12 საათსა და 30 წუთზე მივიდა მხოლოდ 16 სთ-ის შემდეგ. ამრიგად, უშუალოდ ის ფაქტი, რომ ნ. გ-ძის ბავშვს ჰქონდა მაღალი ტემპერატურა (39 გრადუსი) დროის ზემოაღნიშნულ მონაკვეთში შეიძლება მიუთითებდეს სასამართლო სხდომაზე გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზზე. საკასაციო პალატა ასევე განმარტავს, რომ მ. ხ-შვილთან ერთად, ნ. გ-ძის გარდა, მისი ნათესავის არსებობის ფაქტი არ შეიძლება თავისთავად მიუთითებდეს ნ. გ-ძის მიერ სასამართლო პროცესზე გამოცხადებისა ანდა სასამართლოსათვის სხდომაზე გამოუცხადებლობის თაობაზე შეტყობინების შესაძლებლობის ფაქტზე, ხოლო, რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტს იმის შესახებ, რომ ნომრებიდან - 999467, 920219, 920385 ნომერზე - 541063 ზარები განხორციელდა ყოველგვარი შეფერხების გარეშე, შეიძლება მიუთითებდეს ზუსტად იმ ფაქტზე, რომ მოსარჩელე ცდილობდა დაკავშირებას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო პალატა არ არის უფლებამოსილი გააუქმოს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები (განჩინებები), რადგან კონკრეტულ შემთხვევაში მისი შემოწმების უშუალო ობიექტს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება (განჩინება).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 მარტის განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 მარტის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას;

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.