ას-63-54-2011 18 აპრილი , 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პ. ქათამაძე, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ვ. ა-ოვა (კ-ჯევა)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ო. ბ-იანი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ა-ოვამ (კ-ჯევამ) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ო. ბ-იანის მიმართ სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: 1960 წლიდან იმყოფებოდა რეგისტრირებულ ქორწინებაში ვ. მ.ის ძე კ-ჯევასთან. ცხოვრობდნენ მამამთილის, მ. კ-ჯევის, ბინაში ქ. ბორჯომში, ...ის ქ. @¹-ში. 1967 წლიდან საცხოვრებლად გადავიდნენ ქ. თბილისში, 1991 წლის 10 დეკემბერს ბინაA გადაუფორმებია მის მაზლს, ი. კ-ჯევს. 2009 წლის ზაფხულში ო. ბ-იანმა განუცხადა, რომ სახლს მთლიანად იფორმებს და გადაწყვიტა, მოეთხოვა მისი მეუღლის წილი მემკვიდრეობა. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ შეამცირა თავისი სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა ო. ბ-იანის სახელზე გაცემული ¹2-625 სამკვიდრო მოწმობის½1/3 ნაწილში გაუქმება და 1/3½ნაწილის ½ვ. კ-ჯევის სახელზე აღრიცხვა.

მოპასუხე ო. ბ-იანმა სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მან, როგორც მამამისის პირველი რიგის მემკვიდრემ 2007 წლის 13 სექტემბერს მიიღო სამკვიდრო მოწმობა მამამისის დანაშთ ქონებაზე და გაატარა რეგისტრაციაში საჯარო რეესტრში. მოსარჩელის მეუღლე ვ. კ-ჯევი არის მეორე რიგის კანონიერი მემკვიდრე და მას არანაირი მემკვიდრეობა არ ეკუთვნის მამისის დანაშთ ქონებაზე.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. ა-ოვას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ა-ოვამ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით ვ. ა-ოვას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული განჩინება დარჩა უცვლელად. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მ. კ-ჯევი გარდაიცვალა 1978 წლის 24 თებერვალს. მ. კ-ჯევის ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილ იქნა მისი შვილი ი. კ-ჯევი, რომელმაც მიიღო მისი სამკვიდრო ქონება მდებარე ქ. Bბორჯომში, ...ის ქ. ¹1-ში. მდებარე უძრავი ქონება ირიცხებოდა ი. მ.ის ძე კ-ჯევას საკუთრებად 1991 წლის 10 დეკემბრიდან. ვ. კ-ჯევი 1967 წლიდან ცხოვრობდა და რეგისტრირებული იყო ქ. თბილისში. ვ. კ-ჯევი გარდაიცვალა 2006 წლის 29 დეკემბერს. ი. კ-ჯევა გარდაიცვალა 1997 წლის 17 დეკემბერს. ი. კ-ჯევის მემკვიდრეობა და სამკვიდრო ქონება მდებარე ბორჯომში, ...ის ¹1-ში მიიღო ო. ბ-იანმა 2007 წლის 13 სექტემბერს. ქ. Bბორჯომში, ...ის ქ. ¹1-ში მდებარე უძრავი ქონება წარმოადგენს ო. ბ-იანის საკუთრებას. ო. ბ-იანის მიერ მემკვიდრეობის მიღების ფაქტი ვ. კ-ჯევასათვის ცნობილი გახდა 2009 წლის ზაფხულში. ვ. კ-ჯევას გაშვებული აქვს სამკვიდროს მიღების ექვსთვიანი და სამკვიდროს მიღებაზე შედავების ორთვიანი ვადა. ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 20 აპრილის სხდომაზე ვ. ა-ოვამ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა 2007 წლის 13 სექტემბერს ო. ბ-იანის სახელზე გაცემული ¹2-625 სამკვიდრო მოწმობის½1/3 ნაწილში გაუქმება და 1/3½ნაწილის ვ. კ-ჯევის სახელზე აღრიცხვა

პალატამ არ გაიზიარა ა-ოვას განმარტება სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მემკვიდრეობის მიღების თაობაზე და მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი 2010 წლის 21 იანვრის საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდება ბორჯომში, ...ის ქ. ¹1-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე მოპასუხე ო. ბ-იანის საკუთრების უფლება. სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად კი, რეესტრის მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია. ე. ი რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. კონკრეტულ შემთხვევაში აღნიშნული საჯარო რეესტრის ჩანაწერი შეცილებული არ ყოფილა. ასეთ ვითარებაში ვ. ა-ოვას მოთხოვნის დაკმაყოფილება, ბათილად იქნეს ცნობილი 2007 წლის 13 სექტემბრის სამკვიდრო მოწმობა, სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობს მის სასარგებლოდ, ანუ სამკვიდრო მოწმობის გაუქმების შემთხვევაში სადავო ქონება აღმოჩნდება კვლავ ი. კ-ჯევას სახელზე და მისი მემკვიდრეობის გზით მიღებაზე უპირატესად უფლებამოსილი იქნება მისი პირველი რიგის მემკვიდრე შვილი მოპასუხე ო. ბ-იანი და არა ვ. ა-ოვა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის საფუძველზე პალატამ ასევე განმარტა, რომ იურიდიული ინტერესის არსებობა აღიარებითი სარჩელის აუცილებელ პირობას წარმოადგენს და გულისხმობს დავის არსებობას მხარეთა შორის უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ, ე.ი მოპასუხე უნდა ედავებოდეს მოსარჩელეს უფლებაში და ასეთი დავა უნდა ქმნიდეს ამ უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას. დავის გადაწყვეტას კი, სრულიად კონკრეტული სარგებელი უნდა მოჰქონდეს მოსარჩელისათვის, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს, შესაბამისად, ვ. ა-ოვას არ აქვს იურიდიული ინტერესი აღიარებითი სარჩელით ითხოვდეს 2007 წლის 13 სექტემბერს გაცემული ¹2-625 სამკვიდრო მოწმობის გაუქმებას, ვინაიდან ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილება მისთვის ხელსაყრელ სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ა-ოვამ და მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება შემდეგი საფუძვლებით: ო. არის მ.ის შვილიშვილი. მისმა მამამ ი. კ-ჯევმა ასევე მოატყუა პირველი რიგის მემკვიდრე ვ. კ-ჯევი და სახლი თავის სახელზე გაიფორმა, ი.ს მამა ვ. კ-ჯევა მამის მ. კ-ჯევის გარდაცვალებამდე ფლობდა სახლის თავის წილს, მიუხედავად იმისა, რომ შემდგომში საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში. სამოქალაქო კოდექსის 1421 მუხლის თანახმად, ვ. კ-ჯევი თავის მეუღლესთან ერთად ფაქტობრივად დაუფლებული იყო თავის წილ მემკვიდრეობას და ამაში არავინ ედავებოდა. ი.ს გარდაცვალების შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ ვ. კ-ჯევის ოჯახი ცხოვრობდა თავის წილ სახლში, რომელიც მიიღო მამისაგან მ. კ-ჯევისაგან, ო. ბ-იანმა მთლიანად გადაიფორმა მემკვიდრეობა ისევე როგორც ი. კ-ჯევმა, ამდენად მათ მიერ მიღებული ვ. კ-ჯევის კუთვნილი სამემკვიდრეო წილი ბათილად უნდა ჩაითვალოს. არც ი. და არც ო. ბანკლიანს ფაქტობრივი ფლობა სადავოდ არ გაუხდიათ. მხოლოდ იმის შემდეგ, რაც ახალციხის სასამართლომ საქმე ო. ბ-იანის სასარგებლოდ გადაწყვიტა, ო. ბ-იანმა გადაწყვიტა ვ. კ-ჯევისა და მისი მეუღლის ნივთების გადაგდება. ამის გამო პოლიციამ გააფრთხილა და ჩამოართვა ხელწერილი, რომ მათ ნივთებს არ შეეხებოდა. ის გარემოება, რომ ვ. კ-ჯევა პირველი რიგის მემკვიდრეა, თავად სასამართლოც აღიარებს, სადაც აღიშნავს, რომ ი. კ-ჯევმა მემკვიდრეობა მიიღო მამისაგან მ. კ-ჯევისაგან. ის ფაქტი, რომ ო. ბ-იანმა მიიღო თავისი მამის მემკვიდრეობა, ამას არც ედავებიან და მოითხოვენ მხოლოდ ნაწილობრივად 1/3 ნაწილში მემკვიდრეობის გაუქმებას, მაშასადამე ვ. კ-ჯევს მემკვიდრეობა ეკუთვნის თავის მამისაგან მ. კ-ჯევისაგან. სასამართლო ამის თაობაზე აღნიშნავს, მაგრამ ამავდროულად მოსარჩელეს ადანაშაულებს მხოლოდ ო. ბ-იანის მემკვიდრეობის გაუქმება თუ რატომ მოითხოვა. ო.მ ჩაიდინა უკანონობა, მაგრამ სარჩელში და მოთხოვნაშიც აღნიშნულია და დადგენილია, რომ სახლი მ. კ-ჯევს ეკუთვნის. ვ. კ-ჯევას უარი უთხრეს კანონიერ მოთხოვნაზე და არც გასაჩივრების ვადის გაშვებაზე შეიძლება იმსჯელონ, რადგან ვ. კ-ჯევს თავისი მემკვიდრეობა ფაქტობრივად მიღებული ჰქონდა. საქართველოს 312-ე მუხლის „თ“ პუნქტისა თანახმად, მემკვიდრეობის გახსნის ადგილი ცნობილია და ფაქტობრივადაც მიღებული აქვს მემკვიდრეობა ვ. კ-ჯევს, მაგრამ ამ ფაქტის დადგენას ხელს უშლის ო. ბ-იანი და მამის, ი. კ-ჯევის უკანონო მოქმედება, რაც სასამართლოს უნდა გაეუქმებინა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ა-ოვას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის საფუძველზე სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ გაუქმება, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის თანახმად სარჩელის მოთხოვნის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობა, აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ვ. ა-ოვას უნდა დაუბრუნდეს 2011 წლის 11 მარტს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის –300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. ა-ოვას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

ვ. ა-ოვას უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის –300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.