ას-692-648-2010 18 ოქტომბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ლ. კ-ია

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ბ-შვილი

მესამე პირი _ საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრო

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 18 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში

დავის საგანი _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ბ-შვილის სარჩელი მოპასუხეების _ ლ. კ-იას, კ. კ-იას, ნ. გ.-ს ძე კ-იას, ნ. კ.-ს ძე კ-იას, ე. კ-იას, ი. კ-იას, ე. გ-შვილისა და ს. გ-ავას მიმართ, მესამე პირი _ საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრო, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე დაკმაყოფილდა, მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ნ. ბ-შვილის საკუთრებაში (თანასაკუთრებაში) არსებული, ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის, მე-10 კორპუსში მდებარე ¹28 ბინა და მოსარჩელეს გადაეცა გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის, მე-10 კორპუსში მდებარე ¹28 ბინა საკუთრების უფლებით აღრიცხულია თ. ბ-შვილზე, ქ. ბ-შვილზე და ნ. ბ-შვილზე;

ნ. ბ-შვილის მიერ თანასაკუთრებაში არსებული სადავო ქონების გამოთხოვა მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან ხდება დანარჩენი თანამესაკუთრეების, ანუ ოჯახის წევრების სასარგებლოდ;

სასამართლომ საქმეზე წარმოდგენილი საქართველოს შსს ქ.თბილისის მთავარი სამმართველოს გლდანი-ნაძალადევის სამმართველოს პოლიციის მე-3 განყოფილების 2008 წლის ¹27/10/5/5/6-ბ/23 წერილის მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის, მე-10 კორპუსში მდებარე ¹28 ბინაში ფაქტობრივად ცხოვრობენ მოპასუხეები;

საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს 2008 წლის 9 სექტემბრის წერილით, ასევე ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს წარმომადგენლის ლ. ბ-ძის განმარტების საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლტოლვილთა და განსახილების სამინისტროს ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის, მე-10 კორპუსში დევნილთა კომპაქტური ჩასახლება არ განუხორციელებია, აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები საქმის მასალებში არ მოიპოვება;

სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ სარჩელი ვინდიკაციური იყო, ნ. ბ-შვილი წარმოადგენდა ნივთის მესაკუთრეს, ხოლო მოპასუხეები ფლობდნენ მოსარჩელის კუთვნილ ნივთს და აღნიშნული მფლობელობა მართლზომიერად ვერ შეფასდებოდა.

სასამართლომ მიუთითა “იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტის “დ” ქვეპუნქტზე და აღნიშნა, რომ საქართველოს შესაბამის ტერიტორიაზე საქართველოს იურისდიქციის აღდგენამდე დევნილთა კომპაქტური განსახლების ობიექტებიდან არ ხდება დევნილების გამოსახლება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც დევნილს ფართობი დაკავებული აქვს თვითნებურად, კანონის დარღვევით.

საქმეში არსებული იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა მოწმობებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხეები წარმოადგენენ იძულებით გადაადგილებული პირის სტატუსის მქონე პირებს, რომლებიც არ არიან რეგისტრირებულნი სადავო ბინაში, ანუ სადავო ბინა არ წარმოადგენს მათ დროებით საცხოვრებელ ადგილს, რის გამოც სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეთა მიერ ბინის მფლობელობა არამართლზომიერი იყო. შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადების თანახმად, სასამართლომ ნ. ბ-შვილის მოთხოვნა თანასაკუთრებაში არსებული ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის თაობაზე, საფუძვლიანად მიიჩნია.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. კ-იამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 18 მაისის განჩინებით ლ. კ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული დასკვნები და სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით აღნიშნა, რომ აპელანტის მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ შენობის დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტად აღრიცხვა წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს კომპეტენციას და მისი არამართლზომიერად და უკანონოდ მიჩნევა ადმინისტრაციული წესით განსახილველი დავა იყო, არ შეიძლებოდა საფუძვლად დასდებოდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებას, ვინაიდან საქმის მასალებიდან არ დგინდებოდა ის გარემოება, რომ ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის მე-10 კორპუსი საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს მიერ გამოცემული ადმინისტრაციული აქტით ირიცხებოდა დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტად; გარდა ამისა, პალატამ განმარტა, რომ შენობას რომც ჰქონოდა მითითებული სტატუსი, აუცილებელ პირობას ისიც წარმოადგენდა, რომ აპელანტი რეგისტრირებული უნდა ყოფილიყო ამ მისამართზე, ვინაიდან კორპუსისათვის მხოლოდ სტატუსის მინიჭება ვერ წარმოშობდა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლით განსაზღვრულ მართლზომიერებას.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა მასზედ, რომ 2002 წელს, როცა იგი ჩასახლდა სადავო შენობაში, შენობა წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას და დევნილთა შენობაში სახელმწიფოს მიერ მართლზომიერმა ჩასახლებამ განაპირობა შენობისათვის დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტის სტატუსის მიკუთვნება, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ ქ.თბილისში, ... მე-4ა მ/რ-ის მე-10 კორპუსში საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრომ განახორციელა აპელანტის განსახლება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა ფაქტი იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ფართი საკუთრების უფლებით აღრიცხულია თ. ბ-შვილზე, ქ. ბ-შვილზე და ნ. ბ-შვილზე, ვინაიდან აღნიშნული დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით.

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ლ. კ-იას დროებით საცხოვრებელ ადგილად განსაზღვრულია თბილისი, ინგოროყვას ქ.¹14, ხოლო იგი ფაქტობრივად ფლობს სადავო ფართს და ამ ფართში საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს არ განუხორციელებია დევნილთა კომპაქტური ჩასახლება, სააპელაციო საამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ სადავო ფართის ფლობა მართლზომიერად ვერ ჩაითვლებოდა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი მექანიზმის განხორციელების წინაპირობა, შესაბამისად, სასამართლომ ლ. კ-იას სააპელაციო საჩივარი დაუსაბუთებლად მიიჩნია და არ დააკმაყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 18 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. კ-იამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოსათვის.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გამოტანისას არ გაუთვალისწინებია ის გარემოება, რომ საქართველოში დევნილთა გამოსახლება არ ხდება, თუ ის არ დაკმაყოფილდება ალტერნატიული საცხოვრებელი ფართით, რასაც ითვალისწინებს “იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, დაუშვებელია დევნილთა გამოსახლება, თუ არ გამოიყოფა შესაბამისი საცხოვრებელი ფართობი, რომლითაც არ გაუარესდება დევნილთა საყოფაცხოვრებო პირობები. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს რომ ემსჯელა აღნიშნულთან დაკავშირებით და დაედგინა, რომ დევნილ ლ. კ-იას ოჯახს მისცემოდა შესაძლებლობა გარკვეული ვადით _ ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს მიერ საცხოვრებელი ფართით დაკმაყოფილებამდე, დარჩენილიყო სადავო ფართში, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სამართლიანი იქნებოდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. კ-იას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. კ-იას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

“სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის “მ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი ლ. კ-ია განთავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ. კ-იას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.