¹ას-714-673-2011 20 ივნისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. ც-ია (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. თ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ც-იამ საჩცელი აღძრა სასამართლოში თ. თ-ძის მიმართ 2005 წლის 21 დეკემბერს მხარეთა შორის დადებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 3850 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

2005 წლის 21 დეკემბერს მხარეთა შორის სანოტარო წესით გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც თ. თ-ძეს მოსარჩელემ სესხად გადასცა 3850 აშშ დოლარი. ვალდებულების შესრულების ვადად განისაზღვრა 2006 წლის 21 თებერვალი. მხარეებს სესხისათვის სარგებელი არ გაუთვალისწინებიათ.

მოპასუხეს ნაკისრი ვალდებულება არ შეუსრულებია, ამასთან, მოთხოვნის დადასტურების მიზნით, მოსარჩელემ მიუთითა, რომ სხვა სამოქალაქო დავაზე, სადაც მესამე პირად მონაწილეობდა თ.თ-ძე, ამ უკანასკნელმა აღიარა ვალის არსებობა.

სარჩელის სამართლებრივ საფუძვლებად მოსარჩელემ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 394-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-400, 408-ე და 412-ე მუხლებზე.

მოპასუხემ შესაგებლით მიმართა სასამართლოს და სარჩელი ნაწილობრივ ცნო, კერძოდ, მოპასუხემ განმარტა, რომ სესხის ხელშეკრულბით გათვალისწინებული თანხიდან _ 3850 აშშ დოლარიდან მან მოსარჩელეს გადაუხადა 2350 აშშ დოლარი, რაც მოსარჩელემ ხელწერილით დაადასტურა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ც-იას სარჩელი დაკმაყოფილდა და თ. თ-ძეს ნ. ც-იას სასარგებლოდ დაეკისრა 3850 აშშ დოლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. თ-ძემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილებით თ. თ-ძის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. ც-იას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თ. თ-ძეს, ნ. ც-იას სასარგებლოდ დაეკისრა 1850 (ათას რვაას ორმოცდაათი) აშშ დოლარის გადახდა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ 2005 წლის 21 დეკემბერს ნ. ც-იასა და თ. თ-ძეს შორის დაიდო სესხის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ნ. ც-ია ასესხებდა თ. თ-ძეს 3850 აშშ დოლარს ორი თვის ვადით. სესხი უნდა დაბრუნებულიყო 2006 წლის 21 თებერვალს და იყო უპროცენტო, სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხა მოპასუხემ მიიღო მოსარჩელისაგან.

სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, დადგენილად მიიჩნია ასევე, რომ თ. თ-ძემ ნ. ც-იას 2000 აშშ დოლარი გადაუხადა 2005 წლის 21 დეკემბრის სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების ფარგლებში. მოსარჩელეს არც პირველი ინსტანციის სასამართლოში და არც სააპელაციო სასამართლოში სადავოდ არ გაუხდია მოპასუხისგან 2000 აშშ დოლარის ხელზე მიღების ფაქტი, თუმცა განმარტავდა, რომ აღნიშნული თანხა მიიღო სხვა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მე-4 მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, რომ იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ ნ. ც-იამ 2000 აშშ დოლარი თ. თ-ძისგან მიიღო სხვა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, ეკისრებოდა მოსარჩელეს, რომელმაც აღნიშნული გარემოება ვერ დაამტკიცა.

პალატამ არ გაიზიარა ნ. ც-იას მითითება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 8 თებერვლის გადაწყვეტილებით დასტურდება თ. თ-ძის მიერ ნ. ც-იასთვის 2000 აშშ დოლარის გადახდა სხვა ვალდებულების შესასრულებლად, რადგანაც აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ თ. თ-ძეს ნ. ც-იასთვის მთლიანობაში გადახდილი აქვს 28000 აშშ დოლარი საბანკო გადარიცხვის გზით, რის გამოც არ დასტურდება, რომ ნ. ც-იამ თ. თ-ძისგან ხელწერილით ხელზე მიიღო 2000 აშშ დოლარი.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლით, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით და დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის ურთიერთვალდებულებები წარმოიშვა 2005 წლის 21 დეკემბერს სანოტარო წესით გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლის თანახმად.

სასამართლომ მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხის მიერ ვალდებულების ნაწილობრივ შესრულება დადგენილია, კერძოდ, თ. თ-ძემ ნ. ც-იას გადაუხადა 2000 აშშ დოლარი, რის გამოც მოპასუხეს აღნიშნული თანხის გადახდა აღარ უნდა დაეკისროს ამ ნაწილში ვალდებულების არარსებობის გამო.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ც-იამ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და თ.თ-ძისათვის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, ამასთან არასწორად დაადგინა ის ფაქტი, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ კასატორს დაუბრუნა სესხის თანხიდან 2000 აშშ დოლარი. სასამართლოს მიერ მტკიცებულებად მიღებული ხელწერილი საქმეში დედნის სახით არ არის წარმოდენილი, მიუხედავად იმისა, რომ მხარე მოითხოვდა ამ დოკუმენტის დედნის წარმოდგენას.

სასამართლო უდავოდ დადგენილად მიიჩნევს, რომ სესხის ხელშეკრულება დადებული იყო უპროცენტოდ, ამასთან არ გამოიკვლია ხელწერილში მითითებული გარემოებები, სადაც საუბარია პროცენტის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ ნ.ც-ია სადავოდ არ ხდიდა თ. თ-ძისაგან 2000 აშშ დოლარის მიღების ფაქტს, უსაფუძვლოა, რადგანაც მხარე, მართალია, აღიარებს აღნიშნული თანხის მიღებას, თუმცა არასწორად ადგენს ფაქტობრივ გარემოებებს, რადგანაც 2000 აშშ დოლარი კასატორმა მიიღო არა 2005 წლის 21 დეკემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, არამედ, მხარეთა შორის არსებული სხვა ფულადი ვალდებულებიდან გამომდინარე, რაც დასტურდება 2005 წლის 25 ნოემბერს თ. თ-ძესა და მ. ზ-ელის შორის წარმოშობილი სხვა სამოქალაქო საქმის მასალებით, სწორედ ამ საქმიდან ირკვევა სარგებლიანი სესხის არსებობა და ამ ვალდებულებითი ურთიერთობის შესაბამისად იქნა გაცემული სადავო ხელწერილი.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის დებულება, რის გამოც დაირღვა ამავე კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» და «ბ» ქვეპუნქტები, ასევე 394-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტი.

2010 წლის 8 თებერვლის გადაწყვეტილებით უდავოდ დადგენილია, რომ მხარეთა შორის არსებობდა სარგებლიანი სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებითი ურთიერთობა, ამავე გადაწყვეტილებით ასევე დასტურდება, რომ მოშლილად არის ცნობილი მ.აბრამიშვილსა და თ.თ-ძეს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება მ.აბრამიშვილის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინებით ნ. ც-იას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. ც-იას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ც-იას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. ც-იას უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. ჩ-შვილის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. ც-იას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ნ. ც-იას (პირადი ¹....) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹...., სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹...., საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹...., დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» მ. ჩ-შვილის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.