ას-727-680-2010 2 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს “ჯ. გ.” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს “თ. ც.” (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სს “თ.-მ ც.-მ” სარჩელი აღძრა შპს “ჯ. გ.-ს” მიმართ მოსარჩელის სასარგებლოდ 26520 ლარის დაკისრების შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო: შპს “ჯ. გ.” არ ასრულებდა მხარეთა შორის 2004 წლის 26 აგვისტოს დადებული იჯარის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს, ვინაიდან 2006 წლის ოქტომბრიდან საიჯარო ქირის გადასახადი არ გადაუხდია და მისი დავალიანება მოსარჩელის მიმართ შეადგენს 26520 ლარს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს სს “თ. ც.-ს” წინააღმდეგ, რითაც მოითხოვა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობით მიყენებული ზიანის – 45000 ლარის ანაზღაურება. შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, სს “თ. ც.-მ” შპს “ჯ. გ.-ს” გაუთიშა წყლის, ელექტროენერგიის მიწოდება და ჩამოართვა იჯარით აღებული ტერიტორიის ნაწილი. აღნიშნულის შედეგად შპს “ჯ. გ.-ს” დაერღვა საწარმოო ციკლი და მან ვერ შესძლო შპს “კ. ვ.-სთან” გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების შესრულება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით სს “თ. ც.-ს” სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს “ჯ. გ.-ს” მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 26520 ლარის გადახდა, ხოლო შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინებით შპს “ჯ. გ.-ს” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, კერძოდ:

2004 წლის 26 აგვისტოს სს “თ. ც.-სა” და შპს “ჯ. გ.-ს” შორის 5 წლის ვადით, 2009 წლის 26 აგვისტომდე, დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება, რომლითაც მოიჯარეს ვადიან სარგებლობაში გადაეცა 1000 კვ.მ. საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა 500 აშშ დოლარით.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ მოსარჩელემ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის მოთხოვნები და ხელშეკრულების დარღვევით შეუწყვიტა მოპასუხეს ელექტროენერგიისა და წყლის მიწოდება. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაწესიდან გამომდინარე, აღნიშნულ ფაქტობრივი გარემოების მტკიცების ტვირთი სასამართლომ შპს “ჯ. გ.-ს” სწორად დააკისრა, რომელმაც მითითებული ვერ უზრუნველყო.

შპს “ჯ. გ.-ს” დავალიანებამ სს “თ. ც.-ს” მიმართ შეადგინა 26520 ლარი. სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ 2006 წლის 30 ივნისს მხარეებმა ცვლილებები შეიტანეს მათ მიერ 2004 წლის 26 აგვისტოს დადებულ ხელშეკრულებაში და გაზარდეს საიჯარო გადასახადი 2600 აშშ დოლარამდე.

შპს “ჯ. გ.-ს” 6 თვის (2006 წლის პერიოდში გადასახდელი _ ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის, ხოლო 2007 წელს _ იანვრის, თებერვლისა და მარტის) იჯარის გადასახადი – 15600 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 26520 ლარი გადახდილი არ აქვს.

სასამართლომ დაუსაბუთებლად ჩათვალა აპელანტის მოსაზრება, რომ მას სადავო თანხის გადახდის ვალდებულება არ ეკისრება, რადგან მოწინააღმდეგე მხარის ქმედების გამო არ მიეცა საიჯარო ფართით სარგებლობის უფლება და იძულებული გახდა, შეეწყვიტა საქმიანობა. აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები აპელანტმა ვერ წარმოადგინა. ამასთან, მოწინააღმდეგე მხარის მიერ საიჯარო ფართის 450 კვ.-მდე შემცირების შესახებ მითითებული გარემოების გაზიარების შემთხვევაშიც არ დასტურდება შპს “ჯ. გ.-ს” მიერ იჯარით აღებული ფართის გამოყენების შეუძლებლობა და მისი საქმიანობის – ხორბლის გადამუშავების შეუძლებლობა.

პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ მითითებულ 2007 წლის 20 იანვრის ¹1-07 და ამავე წლის 30 იანვრის ¹2-07 წერილებში, რომლის ადრესატიც მოწინააღმდეგე მხარეა, წერილის ავტორი _ შპს “ჯ. გ.-” არ უთითებს და არ გამოთქვამს პრეტენზიას ფართის შემცირების გამო იჯარით აღებული ფართის გამოყენების შეუძლებლობაზე. როგორც ზემოთ მითითებული წერილების შინაარსიდან ცალსახად ირკვევა, წერილის ავტორი პრეტენზიას გამოთქვამს მხოლოდ ელექტროენერგიისა და წყლის მიუწოდებლობის გამო ფართის გამოყენების შეუძლებლობაზე.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 319-ე, 317-ე, 581-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა 2006 წლის 30 ივნისის შეთანხმებას, რომლითაც მხარეებმა ცვლილება შეიტანეს 2004 წლის 26 აგვისტოს საიჯარო ხელშეკრულებაში.

სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის საფუძველზე სასამართლომ ჩათვალა, რომ განსახილველ შემთხვევაში შპს “ჯ. გ.-ს” ვალდებულება მოსარჩელისათვის საიჯარო გადასახდის გადახდის შესახებ წარმოიშვა მხარეთა შორის 2004 წლის 26 აგვისტოსა და 2006 წლის 30 ივნისს დადებული გარიგებებით.

სააპელაციო პალატამ ასევე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ შპს “ჯ. გ.-ს” შეგებებული სარჩელით ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების დაუსაბუთებლად ცნობის საფუძვლები.

სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადებისა და 412-ე მუხლის ანალიზიდან გამომდინარე პალატამ აღნიშნა, რომ ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხიმგებლობის დაკისრებისათვის კონკრეტულ შემთხვევაში აუცილებელია რამოდენიმე მაკვალიფიცირებელი გარემოების, მათ შორის, ზიანის, მოპასუხის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის ერთდროულად არსებობა. მითითებული ელემენტებიდან ერთ-ერთის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების სახით სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის გამოყენების საფუძველს.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით აპელანტი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილების შესაბამისად, ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სს “თ. ც.-ს” მიერ იჯარით გაცემული ფართის შემცირებამ გამოიწვია შპს “ჯ. გ.-ს” მხრიდან იჯარით აღებული ფართის გამოყენებისა და საქმიანობის (ხორბლის გადამუშავება) განხორციელების შეუძლებლობა, რამაც, თავის მხრივ, გამოიწვია შპს “ჯ. გ.-სათვის” მიუღებელი შემოსავლის სახით 45 000 ლარის ოდენობით ზიანის მიყენება.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის მოთხოვნას საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის თაობაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 2 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმების შესახებ.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის საფუძველზე სასამართლომ ჩათვალა, რომ ძირითადი და შეგებებული სარჩელების მიხედვით დავის საგანს წარმოადგენდა მხარეთა შორის 2004 წლის 26 აგვისტოს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის გადახდის ვალდებულების დაკისრება, ასევე ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება.

პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ საქმეში, არც შეგებებული სარჩელით და მით უმეტეს, არც თავდაპირველი სარჩელით, მხარეთა შორის გაფორმებული 2004 წლის 26 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულების ბათილობა დავის საგანს არ წარმოადგენს, შესაბამისად, შპს “ჯ. გ.-ს” შეგებებულ სარჩელში მითითებული გარემოებები არ უკავშირდება და არ გამომდინარეობს იჯარის ხელშეკრულების ბათილობის შესახებ გარემოებიდან, მეტიც, მხარე სწორედ იმ გარემოებაზე აპელირებს, რომ 2004 წლის 26 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების დარღვევის გამო წარმოეშვა მოწინააღმდეგე მხარისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტმა ვერ დაასაბუთა, თუ რა გარემოების დადგენის შეუძლებლობის გამო უნდა შეჩერდეს განსახილველი საქმის წარმოება მხარეთა შორის 2004 წლიხ 26 აგვისტოს ხელშეკრულების ბათილობის შესახებ სარჩელის გამო საქმის გადაწყვეტამდე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს “ჯ. გ.-მა” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლი და არ გამოიყენა 317-ე, 394-ე, 316-ე, 412-ე მუხლები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა. საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ სს “თ. ც.-მ” დაარღვია საიჯარო ხელშეკრულება, არ გადასცა საიჯარო ქონება კასატორს და სამეწარმეო საქმიანობის შესაძლებლობა მოუსპო, რის საფუძველზე პალატას ზემოხსენებული მუხლების შესაბამისად შეგებებული სარჩელი უნდა დაეკმაყოფილებინა.

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ პუნქტი და არ შეაჩერა საქმის წარმოება სხვა საქმის (მოსარჩელე შპს „ჯ.-გ.-ს“ მიერ აღძრულ სამოქალაქო სარჩელის გამო მოპასუხე სს „თ. ც.-ს“ მიმართ სადავო საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე) გადაწყვეტამდე, რომელიც დამოუკიდებელი სამოქალაქო წარმოების წესით იხილებოდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში. აღნიშნული საპროცესო ნორმის დარღვევამ არსებითი ზემოქმედება მოახდინა საქმის განხილვის შედეგზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით შპს “ჯ. გ.-ს” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამასთან, კასატორს გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის _ 2250 ლარის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს “ჯ. გ.-ს” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია ზიანის ანაზღაურებისა და საქმის წარმოების შეჩერების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 394-ე, 412-ე მუხლებს, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

განსახილველ შემთხვევაში კასატორს გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის _ 2250 ლარის გადახდა, რის გამოც საკასაციო პალატა თვლის, რომ შპს “ჯ. გ.-ს” უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის სახით 2250 ლარის 30%-ის _ 675 ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ჯ. გ.-ს” საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ შპს “ჯ. გ.-ს” დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის _ 675 ლარის გადახდა.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.