ას-742-695-10 7 ოქტომბერი, 2010 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. სულხანიშვილი, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ე. გ-შელი(მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – დ. გ-ანი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება– თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმქთა კოლეგიის 2010 წლის 18 მარტის განჩინება
დავის საგანი –უკანონოდ აშენებული ნაგებობის დემონტაჟი და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა
კასატორის მოთხოვნა –ხელშეშლის აღკვეთა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 209 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილებით ე. გ-შელის სარჩელი დ. გ-ანის მიმართ ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ე. გ-შელმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმქთა კოლეგიის 2010 წლის 18 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
1996 წლის 3 თებერვალს დ. ჭ-ძემ პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა ქ. თბილისში, ... ქ. ¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 34 კვ.მ - იანი ორი ოთახი და დამხმარე ფართი 8 კვ.მ. ამავე ხელშეკრულებით მას საერთო საკუთრებაში გადაეცა კორიდორი, სააბაზანო, საპირფარეშო და სარდაფი.
აღნიშნული ფართი 1996 წლის 22 თებერვალს დ. ჭ-ძისაგან იყიდა ე. ო-ოვამ.
ე. ო-ოვას 1996 წლის 18 ივლისს ქორწინების რეგისტრაციის შემდეგ მიენიჭა გვარი გ-შელი.
მხარეთა ახსნა-განმარტებით დადგენილია, რომ ე. გ-შელის ინდივიდუალურ საკუთრებაშია ¹7 და ¹111 ოთახები და ¹31 სამზარეულო.
1993 წლის 9 ივლისს ამავე მრავალბინიანი სახლის 48/819 წილი დ. გ-ანმა შეიძინა ე. ზ-ოვისაგან, რომელსაც ბინა ეკუთვნოდა 1992 წლის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე. აღნიშნული პრივატიზაციის ხელშეკრულებით მას ორი საცხოვრებელი ოთახის გარდა საერთო საკუთრებაში გადაეცა სააბაზანო, საპირფარეშო და შუშაბანდი.
მხარეთა ახსნა-განმარტების საფუძველზე დადგენილია, რომ დ. გ-ანის ინდივიდუალურ საკუთრებაშია ¹5 და ¹6 ოთახები და ¹3 სამზარეულო.
ე. გ-შელსა და დ. გ-ანს საერთო საკუთრების უფლებით ეკუთვნით მათ ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ოთახების წინ მდებარე შემინული აივანი.
მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ, რომ ¹3 სამზარეულოს წინ დაახლოებით 6 კვ.მ გადატიხრულია, ხოლო ¹5 ოთახის წინ მდებარე დაახლოებით 8 კვ.მ. ორი ტიხრით არის გამიჯნული.
პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ სადავო ტიხრები აშენებული იყო იმ დროისათვის, როდესაც ე. გ-შელმა ბინა შეიძინა დ. ჭ-ძისაგან, ანუ 1996 წელს.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის მოტივი იმის შესახებ, რომ ტიხრების მოშლის ანუ სადავო ფართის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის მოთხოვნაზე არ ვრცელდება სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა. პალატამ მიიჩნია, რომ სკ-ის 128-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა არ ვრცელდება მხოლოდ პირად არაქონებრივ უფლებებზე. თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; ასევე მეანაბრეთა მოთხოვნებზე. ზემოაღნიშნული მოთხოვნების გარდა ყველა სხვა სამოქალაქო სამართლებრივი მოთხოვნისა და მათ შორის, მოსარჩელის მოთხოვნის მიმართაც ვრცელდება სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა.
პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტი, რომ ხანდაზმულობის ვადის ათვლა უნდა დაიწყოს 2004 წელს, ანუ როდესაც მოპასუხემ თვითონ შეიტანა მსგავსი სარჩელი ამჟამინდელი მოსარჩელის წინააღმდეგ. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის სადავო ტიხრების არსებობის შესახებ ცნობილი იყო 1996 წლიდან, ანუ იმ დროიდან როდესაც მისთვის ცნობილი გახდა საერთო სარგებლობის ფართში სადავო ტიხრების არსებობა. სარჩელი კი აღძრულ იქნა 2008 წლის 10 ივნისს, ანუ დაახლოებით 12 წლის შემდეგ – კანონით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადის გასვლა ყოველთვის არ იწვევს თავად უფლების გაქარწყლებას, მაგრამ კონკრეტული დავის გადაწყვეტისას სწორედ ხანდაზმულობით გაქარწყლებული უფლების დაცვის მოთხოვნამ განაპირობა სარჩელზე უარის თქმა, მეტადრე, რომ მოპასუხე მხარემ გამოიყენა მისთვის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 144.1 მუხლით მინიჭებული უფლება და უარი განაცხადა მოქმედების განხოციელებაზე, ანუ ტიხრების მოშლაზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმქთა კოლეგიის 2010 წლის 18 მარტის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ე. გ-შელმა.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ დადგენილი სადავო გარემოების ბოლო აბზაცში აღნიშნა, რომ ერთადერთი მტკიცებულება, რომელიც მოსარჩელემ აღნიშნული გარემოების დასადასტურებლად წარმოადგინა, არის გენ გეგმა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული გეგმა ვერ ამტკიცებდა მის პოზიციას, ვინაიდან, მართალია, ის გაცემული იქნა 2000 წელს, მაგრამ როგორც გეგმაზეა მითითებული, ის შედგენილია თავდაპირველი 1957 წლის ჩანაწერების მიხედვით. სასამართლოს რომ გაეთვალისწინებინა მისი არგუმენტები და საქმე გამოეკვლია მიუკერძოებლობით, შედეგი სხვა იქნებოდა, კერძოდ, როგორც სამოქალაქო კოდექსის 2007 წლის 1 აგვისტომდე რედაქცია, ისე 2007 წლის საქართველოს კანონი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ პირდაპირ მიუთითებს, რომ “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განვითარების შედეგად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ფართობის ცვლილებების შემთხვევაში უნდა მოხდეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა წილების გადაანგარიშება და რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში იმ წევრის (წევრთა) ხარჯზე, რომელსაც (რომლებსაც) ფართობის ცვლილების შედეგად გაეზარდა წილი, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები განსხვავებულ წესზე არ შეთანხმდებიან”. აღნიშნული მოთხოვნები არსებობდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და, შესაბამისად, რეგისტრირდებოდა თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში, რაც არც პირველი ინსტანციის და არც აპელაციაში არ იქნა გათვალისწინებული.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. გ-შელი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ე. გ-შელის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე,401 მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ე. გ-შელის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.