ას-745-698-2010 4 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – დ. ი-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. გ-შვილი (მოპასუხე)

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება, რეალური წილის გამოყოფა, ხელშეშლის აღკვეთა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ლ. გ-შვილმა დ. ი-შვილისა და კ. ც-ძის მიმართ საზიარო უფლების გაუქმებისა და ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. გ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეტანა დ. ი-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 მარტის განჩინებით დ. ი-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმება. ის გარემოება, რომ წარმოადგენს თუ არა მოსარჩელე სადავო ქონების მესაკუთრეს, შეიძლება დადასტურდეს უძრავ ნივთზე წერილობითი ფორმით დადებული გარიგებით და ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაციით საჯარო რეესტრში. საქმის მასალებში წარმოდგენილი 1996 წლის 21 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, რომელიც დაიდო დ. ხ-ძესა და შ. გ-შვილს შორის, ირკვევა, რომ დ. ხ-ძემ გაყიდა, ხოლო შ. გ-შვილმა იყიდა¼ წილის უფლება ორსართულიანი სახლის საერთო ფართობით 112,59 კვ.მ-ზე, მასთან დამხმარე სათავსებით, რომელი მდებარებს ქ. თბილისში, ... ქ. ¹3-ში, აშენებულ მიწის ნაკვეთზე, ზომით 464 კვადრატული მეტრი, აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა ... ქ. ¹3-ში მდებარე სახლის 1/4, შესაბამისად, შ. გ-შვილი გახდა სახლის 1/4 იდეალური წილის მესაკუთრე, რაც მოიცავს მთელი საცხოვრებელი სახლის შესაბამის ნაწილს, მასში არსებული როგორც საცხოვრებელი, ისე არასაცხოვრებელი ფართით.

საჯარო რეესტრის 2002 წლის 9 ივლისის ამონაწერის თანახმად, აღნიშნულ მისამართზე მდებარე მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს ლ. გ-შვილისა და სახლთმფლობელობის თანამესაკუთრეების საერთო საკუთრებას, შენობა-ნაგებობები საერთო ფართობით 241,57 კვ, აქედან 1/4¼ ნაწილი ლ. გ-შვილის საკუთრებას წარმოადგენს, ასევე დადგენილია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2006 წლის 20 ნოემბრის ¹29471/გ-2459 ცნობის თანახმად, ... ქუჩა ¹3-ზე რეგისტრირებულია - მიწის ნაკვეთზე ლ. გ-შვილის, კ. ც-ძისა და დ. ი-შვილის საერთო საკუთრების უფლება, ხოლო შენობა-ნაგებობებზე საერთო ფართობით 242,57 კვ.მ, ¼ ნაწილზე ლ. გ-შვილის საკუთრება, 2/4 ნაწილზე – კ. ც-ძისა და ¼1/4 ნაწილზე – დ. ი-შვილის საკუთრება, აქედან გამომდინარე, საფუძვლიანია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ... ქუჩა ¹3_ში არსებული მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები თანასაკუთრების უფლებით ირიცხება ლ. გ-შვილის, კ. ც-ძისა და დ. ი-შვილის სახელზე, მათი წილი ამ ნივთზე გამოყოფილი არ არის, ხოლო სარდაფის თაობაზე რაიმე დათქმა არ არსებობს, შესაბამისად, ლ. გ-შვილის საკუთრება ვრცელდება სარდაფში არსებულ სათავსოებზეც.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა დ. ი-შვილმა და მიუთითა, რომ 1966 წელს ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში, რომლის საფუძველზეც ლ. გ-შვილს გააჩნია საკუთრების უფლება აღნიშნულია, რომ შ. გ-შვილმა იყიდა წილი ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლის, 4 ოთახისაგან შემდგარი, სართო ფართით 112,59 კვ.მ დამხმარე სათავსებით. დამხმარე სათავსებში მოიაზრებოდა სამზარეულო, დერეფანი, სანიტარული კვანძი და ლოჯი. აღნიშნულ ხელშეკრულებაში დაფიქსირებულია, რომ დ. ხ-ძეს არ გაუყიდია უფლება სარდაფზე, როგორც ეს დააფიქსირა 1960 წელს, როდესაც სხვა მეზობელთან დადებულ ხელშეკრულებაში აღნიშნა, რომ ოთახებთან ერთად ასევე გაყიდა სარდაფიც. სასამართლომ კი, კასატორის განმარტებით, არ გაითვალისწინა აღნიშნული, ასევე, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ გ-შვილთან დადებული ხელშეკრულებიდან გასულია 40 წელზე მეტი და ამ ხნის მანძილზე შემძენს არასდროს წაუყენებია პრეტენზია სარდაფის ფართზე, ამ მოთხოვნისათვის კი გასულია ხადაზმულობის ვადა. ხელშეკრულების დადებისას, მოქმედი სსკ-ის 113-ე მუხლის თანახმად, საერთო წილადი საკუთრების მფლობელობა, სარგებლობა და განკარგვა ხორციელდება ყველა მონაწილის თანხმობით. უთანხმოებისას მფლობელობის, სარგებლობისა და განკარგვის წესი განისაზღვრება სასამართლოს მიერ ერთი რომელიმე მონაწილის სარჩელით, რასაც გ-შვილის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია, ვინაიდან მან იცოდა, რომ არ შეუძენია სარდაფის ფართი და, შესაბამისად, არც უსარგებლია.

სსკ-ის 242-ე მუხლის თანახმად (ძველი რედაქციით), გაყიდული ნივთი უნდა შეესაბამებოდეს ხელშეკრულების პირობებს, ხოლო ხელშეკრულებაში მითითების არ არსებობის შემთხვევაში ჩვეულებრივ მოთხოვნებს. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის განმარტებით, ხელშეკრულებაში არ არის ხსენებული სარდაფის სართულის რაიმე ფართი ან უფლება ფართზე, რადგან ის ხ-ძეს არ გაუსხვისებია. 243-ე მუხლის (ძველი რედაქციით) თანახმად კი, შემძენი უფლებამოსილი იყო მოეთხოვა ნივთის ნაკლოვანებათა გამოსწორება უსასყიდლოდ, ამავე კოდექსის 244-246-ე მუხლების თანახმად კი, საცხოვრებელი სახლის ნაკლის გამო პრეტენზიის ვადაა არუგვიანეს ერთი წლისა მყიდველის მფლობელობაში საცხოვრებელი სახლის გადაცემის დღიდან, ხოლო თუ გადაცემის დღის დადგენა შეუძლებელია, მაშინ ხელშეკრულების რეგისტრაციის დღიდან, ასეთ შემთხვევაში კი, ნოტარიალური ხელშეკრულების რეგისტრაციისათვის მოქმედებდა 3 თვიანი ვადა. 40 წელზე მეტია რაც გ-შვილს არ წაუყენებია არანაირი პრეტენზია აღნიშნულ ფართზე, შესაბამისად, მის დღევანდელ მოთხოვნას არ გააჩნია არანაირი სამართლებრივი საფუძველი, რაზეც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ი-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას დ. ი-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დ. ი-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.