ას-754-705-2010 27 სექტემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ლ. ლაზარაშვილი, ვ. როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ვ. გ-ია (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. მ-ძე, შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟი”, ქ. ტ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 19 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ არბიტრაჟის გადაწყვეტილებაში ცვლილებების შეტანა, არბიტრაჟის გადაწყვეტილების, სააღსრულებო ფურცლის, გარიგების ბათილად ცნობა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. გ-იამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. მ-ძის, ქ. ტ-ძისა და მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიმართ შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის” მიერ 2004 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებაში ცვლილების შეტანისა და პრეტენდენტის სასარგებლოდ 3630 აშშ დოლარის დაკისრების, შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის” 2004 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის, სააღსრულებო ფურცლების, ქ. ტ-ძესა და მ. მ-ძეს შორის 2004 წლის 18 აგვისტოს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების, როგორც თვალთმაქცური გარიგების ბათილად ცნობის, ასევე პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის” 2004 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით ვ.გ-იას ქ.ტ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის პროცენტისა და საურავის, სულ _ 4255 აშშ დოლარის გადახდა. არბიტრაჟმა დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 625-ე და 420-ე მუხლები, როდესაც არ გაითვალისწინა, რომ სადავო თანხები გაანგარიშდა შეუსაბამოდ დიდი ოდენობით, კერძოდ, პროცენტი შეადგენდა კანონით დასაშვები 17%-ის ნაცვლად წლიურ 24%-ს, ხოლო პირგასამტეხლო თითქმის ოთხნახევარჯერ აღემატეობდა საპროცენტო განაკვეთს.

ქ.ტ-ძემ გააყალბა მოსარჩელის ხელმოწერა ქ.თბილისში, ... IVა მ/რ-ის მე-8 კორპუსის ¹139 ბინაზე დავის არბიტრაჟში გადაწყვეტის შესახებ შეთანხმებაზე და განმეორებითი აუქციონის შედეგად მოსარჩელის კუთვნილი ბინა 9655 ლარად შეისყიდა. ქ.ტ-ძემ ახალი პრეტენზიით მიმართა არბიტრაჟს ვ.გ-იას სადავო ბინიდან გამოსახლების მოთხოვით, რაც დაკმაყოფილდა ისე, რომ ვ.გ-იასათვის საარბიტრაჟო განხილვის თაობაზე კანონის მოთხოვნათა დაცვით ცნობილი არ ყოფილა. შესაბამისად, საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებები მიღებულია უკანონოდ. 2004 წლის 11 აგვისტოს ვ.გ-ია სააღსრულებო წარმოების შედეგად გამოსახლდა კუთვნილი ბინიდან. 2004 წლის 18 აგვისტოს ქ.ტ-ძემ სადავო ბინა მიჰყიდა მ. მ-ძეს, რომელიც კეთილსინდისიერ შემძენს არ წარმოადგენს, რადგან მისთვის ცნობილი იყო ბინასთან დაკავშირებული დავის შესახებ.

მოპასუხე მ. მ-ძემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2004 წლის 18 აგვისტოს მასა და ქ. ტ-ძეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების პერიოდში აპირებდა ერთოთახიანი ბინის შეძენას, რის შესახებ გაზეთში განცხადება ჰქონდა გამოქვეყნებული. მას გამოეხმაურა ქ. ტ-ძე, რომლისგანაც შეიძინა სადო ბინა. მ. მ-ძემ განაცხადა, რომ იგი არის კეთილსინდისიერი შემძენი, ასევე არბიტრაჟის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები მიღებულია კანონმდებლობის დაცვით და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 2 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ვ. გ-იას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 19 მაისის განჩინებით ვ. გ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და საქალაქო სასამართლოს გასაჩირებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: ... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2004 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით პრეტენდენტ ქ. ტ-ძის საარბიტრაჟო პრეტენზია დაკმაყოფილდა და ვ. გ-იას დაეკისრა 3420 აშშ დოლარის, სესხზე დარიცხული სარგებლის _ 548 აშშ დოლარის, საურავის _ 297 აშშ დოლარისა და საარბიტრაჟო მოსაკრებლის _ 600 ლარის გადახდა.

მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2004 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით ქ. ტ-ძის საარბიტრაჟო პრეტენზია დაკმაყოფილდა, საარბიტრაჟო სასამართლომ დაადგინა ვ. გ-იას გამოსახლება ქ.თბილისში, ... მე-4აª მ/რ-ის ¹8-ე კორპუსში მდებარე 139-ე საცხოვრებელი ბინიდან.

2004 წლის 18 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მ. მ-ძემ ქ. ტ-ძისაგან შეიძინა ქ.თბილისში, ... მე-4აª მ/რ-ის ¹8-ე კორპუსში მდებარე 139-ე საცხოვრებელი ბინა, რომელშიც ამჟამად ცხოვრობს მ. მ-ძე. ამასთან, აღნიშნულ ბინაზე ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მ. მ-ძის საკუთრების უფლება.

ქ. ტ-ძემ მუდმივმოქმედ არბიტრაჟს საარბიტრაჟო პრეტენზიით მიმართა 2004 წლის 8 ივნისს, ვინაიდან მოპასუხის პრეტენზია მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიერ რეგისტრირებულია როგორც 2004 წლის 8 ივნისს შესული კორესპოდენცია. შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟიდან” გამოთხოვილი ¹055-2004 საქმის მასალების თანახმად, პრეტენზიისა და თანდართული დოკუმენტების ასლები, ასევე მოპასუხის სახით სხდომაზე დაბარების შესახებ უწყება მოსარჩელე ვ. გ-იას პირადად ჩაბარდა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ არბიტრაჟის მიერ საქმის განხილვისას დაირღვა “კერძო არბიტრაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მოთხოვნები, ვინაიდან ვ. გ-ია არ იყო სათანადო წესით გაფრთხილებული ¹003-2004 საარბიტრაჟო საქმის წარმოებისას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4-ე მუხლის საფუძველზე სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო პროცესში სასამართლო შებოჭილია არა მარტო მხარეთა სასარჩელო მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის ფარგლებით, არამედ მხარეთა მითითებებით, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით დადასტურდეს ეს ფაქტები. მოცემულ შემთხვევაში, თვით აპელანტის მიერ წარმოდგენილი ¹003-2004 საარბიტრაჟო საქმის მასალებით დადგინდა, რომ საარბიტრაჟო უწყება ვ. გ-იას პირადად ჩაბარდა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ ვერ შესძლო თავისი მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზება და ვერ წარადგინა მის მიერ მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

“კერძო არბიტრაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-20 მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ. გ-იას საარბიტრაჟო უწყება ჩაბარდა კანონით განსაზღვრული წესით, თუმცა, ამავე კანონის 25-ე მუხლის შესაბამისად, ვ. გ-იამ არ განახორციელა კანონით მისთვის მინიჭებული უფლების რეალიზება და არბიტრაჟში ახსნა-განმარტების მისაცემად არ გამოცხადდა.

“კერძო არბიტრაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის “ბ” პუნქტის მიხედვით, პალატამ მიიჩნია, რომ შპს “... მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის” მიერ 2004 წლის 29 იანვრისა და 24 ივნისის გადაწყვეტილებების მიღებისას მითითებული კანონის მოთხოვნები არ დარღვეულა, აღნიშნული გადაწყვეტილებების გაუქმების საფუძველი არ არსებობს და, “კერძო არბიტრაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის საფუძველზე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ვ. გ-იამ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო პალატამ არ შეაფასა ვ.გ-იას განმარტება და არ გაითვალისწინა, რომ სადავო საარბიტრაჟო განხილვაზე გამოუცხადებლობა განპირობებული იყო მხარისათვის განხილვის თარიღისა და ადგილის შეუტყობინებლობით. გასაჩივრებული ნასყიდობის ხელშეკრულების მოჩვენებითი ხასიათის დასადასტურებლად ვ.გ-იამ მოითხოვა მოწმეთა დაკითხვა, რაც სასამართლომ უკანონოდ არ დააკმაყოფილა. სააპელაციო პალატას აღნიშნული საკითხი არ შეუფასებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 ივლისის განჩინებით ვ. გ-იას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ვ. გ-იას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებების გაუქმებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება “კერძო არბიტრაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის “ბ” პუნქტსა და სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. გ-ია საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.