ას-754-810-2011 8 ივლისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მ. სულხანიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ლ. ც-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. მ-შვილი, თ. გ-ია, ვ. ვ-ძე

დავის საგანი – მოძრავი ნივთების ყადაღისაგან გათავისუფლება, რეალიზებული ქონების დაბრუნება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 მარტი განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. ც-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ. გ-იას, ვ. ვ-ძისა და ნ. მ-შვილის მიმართ და მოითხოვა მოძრავი ნივთების ყადაღისაგან გათავისუფლება და რეალიზებული ქონების დაბრუნება, კერძოდ, თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის შ. ლ-ვას მიერ 2010 წლის 4 თებერვლის ყადაღის აქტიდან პირადი ნივთის _ სარკის (პოზიცია ¹10) ამოღება და რეალიზებული ქონების (როიალი “ვეინბახი”) დაბრუნება შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 2010 წლის 15 აპრილს მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ აღმასრულებლის მიერ 2010 წლის 8 აპრილს ჩატარებულ აუქციონზე მოხდა ოჯახის მოძრავი ნივთების (ავეჯის, საყოფაცხოვრებო ნივთებნის) რეალიზაცია. სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მეუღლეს თ. გ-იას კრედიტორ ვ. ვ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა თანხის გადახდა. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი და საქმე იძულებითი აღსრულების მიზნით გადაეცა სააღსრულებო ბიუროს. 2010 წლის 4 თებერვალს აღმასრულებლის მიერ შედგენილ იქნა აქტი მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ, სადაც ოჯახის ნივთებთან ერთად შეტანილ იქნა მოსარჩელის პირადი ნივთები (მშობლების მხრიდან ქორწინების საჩუქარი) როიალი “ვეინბახი” და სარკე, რომელთაგან როიალი “ვეინბახი” თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ შ. ლ-ვას მიერ 2010 წლის 14 აპრილის ¹ ... განკარგულებით მოპასუხე ნ. მა-შვილს გადაეცა საკუთრებაში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ლ. ც-ძემ მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილება.

მოპასუხე ნ. მ-შვილის წარმომადგენელმა ნ. კ-ძემ მოსარჩელის მოთხოვნა რეალიზებული ქონების (როიალი “ვეინბახი”) დაბრუნების ნაწილში არ ცნო და განმარტა, რომ როიალი მან შეიძინა კანონის სრული დაცვით აღმასრულებლის მიერ ჩატარებულ აუქციონზე.

მოპასუხეები თ. გ-ია და ვ. ვ-ძე სასამართლო სხდომაზე არ გამოცხადებულან, შესაბამისად, მათ მოსაზრება სარჩელთან დაკავშირებით არ დაუფიქსირებიათ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 2 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ც-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ 2010 წლის 04 თებერვლის ყადაღის აქტიდან ამოღებულ იქნა სარკე (დიდი ზომის, ოქროსფერი ჩარჩოთი), ხოლო რეალიზებული ქონების (როიალი ,,ვეინბახი”) დაბრუნების ნაწილში სარჩელს ეთქვა უარი.

მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტის შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2010 წლის 04 თებერვლის თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულების შ. L-ვას მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ ¹2/3619-08 სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, მოვალე თ. გ-იასაგან კრედიტორის ვ. ვ-ძის სასარგებლოდ, მოხდა მოვალის კუთვნილი ქონების აღწერა-დაყადაღება, მათ შორის სადავო საგნის როიალი ,,ვეინბახის” ჩეხური წარმოების ყავისფერი, პალირებულის და სარკის (დიდი ზომის, ოქროსფერი ჩარჩოთი);

პირველი იძულებითი აუქციონის შესახებ ოქმის თანახმად, სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ 2010 წლის 08 აპრილს შედგა პირველი იძულებითი აუქციონი მოვალე თ. გ-იას კუთვნილ მოძრავ ქონებაზე, სადაც როიალი ,,ვეინბახი” შეიძინა ნ. მ-შვილმა და წარადგინა სალაროს შემოსავლის ორდერი.

2010 წლის 14 აპრილის ¹ ... განკარგულების თანახმად, პირველი იძულებითი აუქციონი ჩატარდა და სხვა მოძრავ ნივთებთან ერთად გაიყიდა ყავისფერი, პალირებული როიალი ,,ვეინბახი” ჩეხური წარმოების, 2800 ლარად, მისი მესაკუთრე გახდა ნ. მ-შვილი.

სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა, მუსიკალურ ინსტრუმენტზე - როიალზე ლ. ც-ძის საკუთრების ფაქტი (ს.ფ. 24). სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სარკე აუქციონზე რეალიზებული არ ყოფილა, ხოლო როიალი ,,ვეინბახი” კანონის სრული დაცვით შეძენილი ჰქონდა ნ. მ-შვილს.

იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული აუქციონზე მოძრავი ნივთის როიალის შემძენის ნ. მ-შვილის, როგორც შემძენის არაკეთილსინდისიერების ფაქტი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის შესაბამისად, მოპასუხისაგან, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენისაგან, ნივთის გამოთხოვა სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, ხოლო სარკესთან დაკავშირებით, სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული ნივთი აუქციონზე რეალიზებული არ ყოფილა, შესაბამისად, იგი დაყადაღების ოქმიდან ამოღებას ექვემდებარებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ც-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 მარტის განჩინებით ლ. ც-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამასთან არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივარში მითითებულ გარემოებები შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეში წარმოდგენილი მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ 2010 წლის 14 თებერვლის აქტით, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ აღმასრულებელმა აღწერა და დააყადაღა მოვალის, თ. გ-იას ქონება, რომელსაც ესწრებოდა თავად თ. გ-იაც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ ქონების აღწერისა და დაყადაღების დროისათვის თ. გ-იას საცხოვრებელ ადგილს წარმოადგენდა ქ. თბილისი, ... ¹33-33ა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თ. გ-იას საცხოვრებელი ადგილის შესახებ გარემოება სადავოდ გახადა მოსარჩელე მხარემ და, შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლიდან გამომდინარე ამ გარემოების მტკიცების ტვირთი სწორედ მას ეკისრებოდა. სასამაღთლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელემ აღნიშნულ გარემოებასთან დაკავშირებით ვერ შეძლო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზაცია და ვერ დაადასტურა თ. გ-იას სხვა საცხოვრებელი ადგილის არსებობის ფაქტი.

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ 2010 წლის 4 თებერვლის აქტით არასწორად მოხდა როიალის აღწერა და დაყადაღება, ვინაიდან აღნიშნული ნივთი არ ეკუთვნოდა მოვალეს, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა ვინაიდან, აღნიშნა, რომ სასამართლოს მიერ უდავო ფაქტობრივ გარემოებად იქნა მიჩნეული არა ნივთის კუთვნილების საკითხი, არამედ ის გარემოება, რაც დადგენილი იყო აღმასრულების მიერ, მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ 2010 წლის 04 თებერვალს შედგენილი აქტით.

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ ვინაიდან მუსიკალურ ისნტრუმენტს იგი ფლობდა თავის შვილებთან ერთად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის საფუძველზე, სწორედ ისინი წარმოადგენდნენ აღნიშნული ნივთის მესასკუთრეებს, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო ნივთი განთავსებულ და დაყადაღებულ იქნა მოვალის რეგისტრირებულ მისამართზე მდებარე ბინაში, ანუ მოვალესთან. შესაბამისად, საწინააღმდეგოს დამტკიცებამდე ივარაუდება, რომ ეს უკანასკნელია ბინაში განთავსებული ნივთების (როიალი ,,ვეინბახის”) მესაკუთრე. რაც შეეხება აპელანტის მიერ მითითებულ მტკიცებულებას, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა, ვინაიდან, მიიჩნია, რომ წარდგენილი მტკიცებულება არ ქმნიდა სადავო ნივთზე აპელანტის საკუთრების დადგენის საფუძველს. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება მხარეთა ახსნა-განმარტებებით, მოწმეთა ჩვენებებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებისა და ექსპერტთა დასკვნებით. მოცემულ შემთხვევაში, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ასეთი სახის ფაქტების დადგენისას გარკვეული სახის მტკიცებულებებს კანონი არ ითავლისწინებს, სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო მიეთითებინა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ნებისმიერი სახის მტკიცებულებაზე. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილ სანოტარო წესით დამოწმებულ ს. კ-შვილის განმარტება, სააპელაციო პალატამ არ მიიჩნია სადავო ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად, ვინაიდან, აღნიშნა, რომ იგი არ განეკუთვნებოდა არც წერილობით მტკიცებულებას და არც მოწმის ჩვენებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ც-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალქო კოდექსის 158-ე მუხლი და არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადება, არასწორად იმსჯელა მასზე, რომ თითქოს ნივთი შემძენზე უკვე გადაცემულია, მაშინ, როდესაც ნივთი დღემდე მოსარჩელესთან იმყოფება.

კასატორის აზრით, სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის 32-ე მუხლი, რომელიც ადგენს ნივთის კუთვნილებასთან დაკავშირებით ცდომილების არსებობის შესაძლებლობას და, შესაბამისად, მესაკუთრის უფლებას დაიბრუნოს აუქციონზე შეცდომით რეალიზებული ნივთი, რასაც, კასატორის მოსაზრებით, ვერ დააბრკოლებს შემძენის კეთილსინდისიერება, ვინაიდან სხვა შემთხვევაში, აღნიშნული ნორმები აბსოლუტურად უფუნქციო აღმოჩნდება, რაც გახდება მიზეზი იმისა, რომ ვერცერთი დაზარალებული მესაკუთრე ვერ შეძლებს აღნიშნული მუხლით გარანტირებული უფლების რეალიზებას.

კასტორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, მაშინ, როდესაც სანოტარო წესით დამოწმებული მოსარჩელის დედის _ ს. კ-შვილის განმარტება არ მიიჩნია არც წერილობით მტკიცებულებად და არც მოწმის ჩვენებად.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე ცხოვრობს თავის ოთხ სრულწლოვან შვილთან ერთად იმ მისამართზე, სადაც იმყოფება ნივთი და, შესაბამისად, სწორედ იგი წარმოადგენს ნივთის მფლობელს და მესაკუთრეს და ირღვევა მისი კონსტიტუციური უფლება საკუთრების უფლების დაცულობის შესახებ.

კასატორის აზრით, მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტში არ არის მითითებული აქტის შედგენისა ადგილი და, შესაბამისად, სასამართლოს მსჯელობა მოვალის საცხოვრებელი ადგილის შესახებ, უსაფუძვლოა. მოპასუხე გ-ია არ ცხოვრობს თბილისში, ... ¹33-33ª-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში, აღნიშნულ მისამართზე იგი მხოლოდ რეგისტრირებულია და მოსარჩელის მხრიდან მოპასუხის მისამართად აღნიშნულის მითითება, მხოლოდ სარჩელის განუხილველად დატოვების თავიდან აცილების მიზნით იქნა მინიშნებული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 ივნისის განჩინებით ლ. ც-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ც-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. ც-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ. ც-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.