ას-760-711-2010 2 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ გ. ბ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ტ. ე-ძე, სამშენებლო კომპანია “კ.” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონო მლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ბ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ტ. ე-ძისა და სამშენებლო კომპანია “კ.-ს” მიმართ უკანონო მლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: ტ.ე-ძე უკანონოდ ფლობს და სარგებლობს ქ.თბილისში, ... და ....... ქუჩებს შორის ¹3 კორპუსის მე-4 სართულის 3-1 ტიპის ¹20 ბინას, რომელიც გამოთხოვილ უნდა იქნას მისი მფლობელობიდან და გადაეცეს მოსარჩელეს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ გ.ბ-ძე სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული არ არის, რის გამოც მისი მოთხოვა უკანონოა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 7 ივლისის გადაწყვეტილებით გ.ბ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 თებერვლის განჩინებით გ. ბ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული განჩინება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: 2008 წლის 27 თებერვლიდან 2008 წლის 27 მარტამდე ქ.თბილისში ....... და ..... ქუჩებს შორის მე-3 კორპუსში, მე-4 სართულზე ¹20 და ¹21 ბინებზე რეგისტრირებული იყო ტ. ე-ძის საკუთრების უფლება.

ამჟამად ქ. თბილისში ... და ....... ქუჩებს შორის, მე-3 კორპუსში, მე-4 სართულზე მდებარე ბინა ¹20-ზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის. აღნიშნულ ბინას ფაქტობრივად ფლობს ტ. ე-ძე.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებში დაფიქსირებულია მესაკუთრის მიერ თავისი საკუთრების, როგორც აბსოლუტური უფლების დაცვის სამართლებრივი მექანიზმი, რომლის თანახმადაც მესაკუთრე უფლებამოსილია, ნებისმიერ მესამე პირს მოსთხოვოს კუთვნილი ნივთის დაბრუნება ან/და უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა. აღნიშნული ნორმის სამართლებრივი ანალიზიდან გამომდინარე, ვინდიკაციური მოთხოვნის დაკმაყოფილება სამი წინაპირობის არსებობისას არის შესაძლებელი: უნდა არსებობდეს ნივთის მესაკუთრე, მფლობელი და მფლობელს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, იმისათვის რომ პირმა ვინდიკაციური სარჩელის წარდგენის გზით მოითხოვოს ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა _ ვინდიცირება, პირველყოვლისა აუცილებელია, დგინდებოდეს მისი საკუთრების უფლება აღნიშნულ ნივთზე.

სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება უნდა ვლინდებოდეს საჯარო რეესტრის ჩანაწერებით.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე, 103-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში აპელანტს არ წარუდგენია სასამართლოსათვის მტკიცებულებები, რომელიც დაადასტურებდა სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთებულობას. შესაბამისად, არ დგინდება სადავო ბინის მიმართ აპელანტის საკუთრების უფლების არსებობის შესახებ ფაქტობრივი გარემოება.

პალატამ აღნიშნა, რომ გ. ბ-ძემ ვერც პირველი ინსტანციის სასამართლოში და ვერც სააპელაციო წესით საქმის განხილვისას ვერ წარმოადგინა იმის დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულება, რომ იგი ნამდვილად წარმოადგენდა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს, რაც უკანონო ხელშეშლის აღკვეთისა და ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის ერთ-ერთი აუცილებელი წინაპირობაა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საპროცესო კოდექსის ნორმების უხეში დარღვევით 2009 წლის 20 მაისს მიიღო განჩინება საქმის წარმოების განახლებისა და ცალკე საქმედ გამოყოფის შესახებ, ვინაიდან საქმის მასალებით დგინდება, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს წარმოებაში იყო ¹2/5360-06 საქმე გ. ბ-ძის სარჩელის გამო მოპასუხე სამშენებლო კომპანია “კ.-ს”, ტ. ე-ძის, თ. ჯ-ძის, ამხანაგობა “ც.-ს” კუთვნილი ¹3 კორპუსის ¹20 ბინიდან გამოსახლების თაობაზე. აღნიშნული საქმის წარმოება 2005 წლის 15 მარტის განჩინებით შეჩერდა, სასამართლოს წარმოებაში არსებული ტ. ე-ძის და მ. კ-ძის სარჩელისა გამო (მოპასუხეები _ ამხანაგობა “ხ.”, სამშენებლო კომპანია კ., მესამე პირი დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით _ ი. ფ-შვილი) ამხანაგობა “ხ.-ს” კუთვნილი ¹3 კორპუსის ¹20 ბინაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ აღძრულ ¹2/7394-06 საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებამდე.

2005 წლის 14 მარტის განჩინებით ¹2/7394-06 საქმეზე სარჩელი დარჩა განუხილველად, რაც მხარეებს არ გაუსაჩივრებიათ, ხოლო ი. ფ-შვილის კერძო საჩივარი დარჩა განუხილველად, ანუ აღმოიფხვრა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ გ. ბ-ძის სარჩელის გამო სამოქალაქო საქმის წარმოების შეჩერების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძველი, რამდენადაც ტ. ე-ძის და მ. კ-ძის სარჩელისა გამო (მოპასუხეები _ ამხანაგობა “ხ.”, სამშენებლო კომპანია კ., მესამე პირი _ დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით ი. ფ-შვილი) ამხანაგობა “ხ.-ს” კუთვნილი ¹3 კორპუსის ¹20 ბინაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ აღძრული ¹2/7394-06 საქმე დარჩა განუხილველად.

სააპელაციო პალატის მითითებით, რომ საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომ სასამართლო განხილვაში იმყოფება თავად გ.ბ-ძის მიერ აღძრული სარჩელი სადავო ბინის მიმართ მისი საკუთრების უფლების დადგენის შესახებ, ხოლო ტ. ე-ძის და მ. კ-ძის სარჩელის გამო (მოპასუხეები _ ამხანაგობა “ხ.”, სამშენებლო კომპანია კ., მესამე პირი დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით _ ი. ფ-შვილი) ამხანაგობა “ხ.-ს” კუთვნილი ¹3 კორპუსის ¹20 ბინაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ აღძრული ¹2/7394-06 საქმე, რომლის გამოც მოცემული საქმის განხილვა იყო შეჩერებული, დარჩა განუხილველად.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, არსებობდა პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძველი, გ. ბ-ძის სარჩელი გამოყოფილიყო ცალკე წარმოებად. შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 20 მაისის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო ნორმების მოთხოვნათა შესაბამისად, სამოქალაქო საქმის (¹2/5360-06) წარმოება განახლდა და გამოეყო ცალკე წარმოებად.

ამდენად, სააპელაციო პალატა სრულად იზიარებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ფაქტობრივ და სამართლებრივ დასაბუთებას საქმის წარმოების განახლებისა და ცალკე წარმოებად გამოყოფის თაობაზე და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული განჩინება უნდა დარჩეს უცვლელი, რადგან სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენს გაჩინების გაუქმების საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. ბ-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არასწორად გამოყო ცალკე წარმოებად უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ საქმე.

პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სადავო უძრავ ნივთზე თავისი საკუთრების უფლება ვერ დაასაბუთა. აღნიშნული მსჯელობა უკანონოა, რადგან კასატორი იმთავითვე მოითხოვდა სადავო ქონებაზე საკუთრების საკითხის განხილვას, რაც არ დაკმაყოფილდა, მოცემული საქმეები გამოეყო ერთმანეთს და დავის უმთავრესი ნაწილი გადაეცა არქივს.

სასამართლოს არ მიუთითებია იმ საპროცესო ნორმაზე, რომლის საფუძველზეც დაადგინა, რომ გ.ბ-ძის სარჩელი დარჩა განუხილველად და დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 281-ე მუხლი “გ” ქვეპუნქტი. ამდენად, გასაჩივრებული 2009 წლის 20 მაისისა და 9 თებერვლის განჩინებები უკანონოა და უნდა გაუქმდეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით გ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. ბ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ გ. ბ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით რ. ბ-ძის მიერ 2010 წლის 16 სექტემბერს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ გ. ბ-ძეს დაუბრუნდეს რ. ბ-ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.