¹ას-760-816-2011 27 ივნისი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუნუ კვანტალიანი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ი. კ-ი (წარმომადგენელი ლ. ლ-ია)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ბ. მ-იანი, ვ. ჩ-იანი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილება; ამავე სასამართლოს 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელი სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 27 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს ბ. მ-იანმა და ვ. ჩ-იანმა მოპასუხე ი. კ-ის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს ქ. თბილისში, ...-ში მათ მიერ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა მოპასუხისათვის, როგორც სადგომის მესაკუთრისათვის, სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ (ტომი I, ს.ფ. 1-11).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით ბ. მ-იანისა და ვ. ჩ-იანის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ 2008 წლის 1 მაისს გაცემული ¹... ცნობის შესაბამისად, ქ.თბილისში ...-ში მდებარე უძრავი ნივთის ლიტ. «ა-ს» 4/8 ნაწილზე აღრიცხულია ი. კ-ის საკუთრების უფლება. საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობის შესაბამისად, ქ.თბილისში ...-ში არსებულ საცხოვრებელ სადგომში ვ. ჩ-იანი ცხოვრობს 1975 წლიდან, ხოლო ბ. მ-იანი 1985 წლიდან;

ქ.თბილისის პირველი მაისის სახალხო სასამართლოს 1987 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით, ვ. ჩ-იანს საცხოვრებლად გამოეყო ქ.თბილისში ...-ში ბ. კ-იცკის საკუთრებაში არსებული ფართიდან ¹... ოთახი 13.70 კვ.მ ფართობით და სამზარეულო 1....01 კვ.მ ფართობით. ამასთან, აღნიშნული გადაწყვეტილების შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში ...-ში მდებარე სახლში ორი ოთახი ვ. ჩ-იანს ვ. მ-იანთან ერთად ეკავა მდგმურის უფლებით;

თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით, ვ. ჩ-იანი თავის მცირეწლოვან შვილთან ერთად აღიარებულ იქნა ფართზე უფლებადაკარგულად და გამოსახლებულ იქნა ი. კ-ის პირად საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სადგომიდან. ამასთან, აღნიშნული გადაწყვეტილებით მართალია, აღიარებულ იქნა, რომ ვ. ჩ-იანი მდგმურის უფლებით ცხოვრობდა ი. კ-ის პირად საკუთრებაში არსებულ ქ.თბილისში ...-ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომში, მაგრამ სასამართლომ მიღებული გადაწყვეტილების მოტივად მიუთითა, ის გარემოება, რომ ვ. ჩ-იანი გადაწყვეტილების მიღების დროისათვის 3 წლის განმავლობაში არ ცხოვრობდა ზემოაღნიშნულ მისამართზე და მესაკუთრეს არ უხდიდა ბინის ქირას. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე 1999 წლის ... თებერვალს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი;

ვ. ჩ-იანს ჰყავს ერთი შვილი ბ. მ-იანი.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის ,,ა» ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, მოსარგებლეა – პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისთვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე პირის მოსარგებლედ მიჩნევის ერთ-ერთ უმთავრეს პირობას წარმოადგენს საცხოვრებელი სადგომის კეთილსინდისიერად მფლობელობა. სამოქალაქო კოდექსის 159-ე მუხლის შესაბამისად, კი, კეთილსინდისიერია მფლობელი, რომელიც ნივთს მართლზომიერად ფლობს, ან რომელიც უფლებამოსილ პირად შეიძლება იქნეს მიჩნეული საქმიან ურთიერთობებში საჭირო გულმოდგინე შემოწმების საფუძველზე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «ბ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია: ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ. ამავე კოდექსის ...66-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ სადავოდ გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით, ვ. ჩ-იანი თავის მცირეწლოვან შვილთან ერთად აღიარებულ იქნა ფართზე უფლებადაკარგულად და გამოსახლებულ იქნა ი. კ-ის პირად საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელი სადგომიდან. ამასთან, დასახელებული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული. ამდენად, აღნიშნული გადაწყეტილების საფუძველზე მოსარჩელეები არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყვნენ ქ.თბილისში, ...-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის მართლზომიერ მფლობელებად და შესაბამისად, «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონით განსაზღვრულ მოსარგებლეებად.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საქალაქო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ბ. მ-იანისა და ვ. ჩ-იანის სარჩელი სამართლებრივად უსაფუძვლო იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა (ტომი I, ს.ფ. 128-133).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ბ. მ-იანმა და ვ. ჩ-იანმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნება (ტომი I, ს.ფ. 159-167).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით ბ. მ-იანისა და ვ. ჩ-იანის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: ვ. ჩ-იანის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; ბ. მ-იანის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბ. მ-იანი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ...--ში მდებარე 26.39 კვ.მ საცხოვრებელი და დამხმარე ფართის მესაკუთრედ, ი. კ-ის სასარგებლოდ 3500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ვ. მ-იანი არის ბ. მ-იანის მამა, რაც დგინდება საქმეში წარმოდგენილი დაბადების მოწმობით;

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს ცნობით დადგენილია, რომ ვ. მ-იანი, გარდაცვალებამდე (09.08.2007წ.) რეგისტრირებული იყო ქ.თბილისში, ...-ში;

ვ. მ-იანის მიერ სადავო უძრავი ნივთის ფლობის ფაქტი დგინდება ქ.თბილისის, პირველი მაისის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1987 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით, სადაც აღნიშნულია, რომ ვ. მ-იანს ვ. ჩიანთან ერთად უკავია ... ოთახი მდგმურის უფლებით;

1999 წლიდან ქ.თბილისში, გორის ქ.¹...-ში მდებარე უძრავ ნივთზე ელექტროენერგიის მომხმარებელ აბონენტად რეგისტრირებულია ვ. მ-იანი;

საქმეში წარმოდგენილი სამკვიდრო მოწმობის ასლით ირკვევა, რომ ბ. მ-იანი არის ვ. მ-იანის პირველი რიგის მემკვიდრე, რომელმაც მიიღო მამის სამკვიდრო.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის ,,ა’’ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, მოსარგებლე არის პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისთვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით; ამავე კანონის მე-... მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია და კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისთვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდა (გარდა ქირავნობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქირისა).

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო ვ. მ-იანის მოსარგებლედ ცნობისათვის ზემოთ დასახელებული ნორმებით გათვალისწინებული ორივე პირობა: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია და კომუნალური გადასახადების გადახდა. სააპელაციო სასამართლომ აქვე აღნიშნა, რომ ვ. მ-იანის გარდაბანში, სოფელ წინუბანში გარდაცვალების ფაქტი არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონით განსაზღვრულ მოსარგებლის სტატუსის გამომრიცხავ გარემოებად.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ ვ. მ-იანი ოჯახთან ერთად წარმოადგენდა ჩვეულებრივ დამქირავებელს და რომ, ის ოთხმოციან წლებში იმყოფებოდა სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში, რამდენადაც მოწინააღმდეგე მხარეს აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების საფუძველზე არ წარმოუდგენია.

რაც შეეხებოდა მოწინააღმდეგე მხარის მითითებს იმის შესახებ, რომ თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით, ვ. ჩ-იანი თავის მცირეწლოვან შვილთან ერთად აღიარებულ იქნა ფართზე უფლებადაკარგულად და გამოსახლებულ იქნა ი. კ-ის პირად საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელი სადგომიდან, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილებით სადავო ფართიდან გამოსახლებულ იქნა ვ. ჩ-იანი და ბ. მ-იანი, რაც მოცემულ შემთხვევაში გავლენას ვერ მოახდენდა ბ. მ-იანის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, გამომდინარე იქიდან, რომ ბ. მ-იანი თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემას მოითხოვდა, როგორც მოსარგებლე ვ. მ-იანის მემკვიდრე და მისი უფლებამონაცვლე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში არსებულ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 8 დეკემბრის ¹... დასკვნაზე, რომლის მიხედვით, ქ.თბილისში, დიდუბის რაიონში, ქ.¹...-ში მდებარე სახლში, ვ. ჩ-იანისა და ბ. მ-იანის მიერ დაკავებული 26.39 კვმ საცხოვრებელი და დამხმარე ფართის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 14000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარში.

«საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-... მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, თუ მხარებს შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, მესაკუთრეს უფლება აქვს მოსარგებლეს მოსთხოვოს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა, მხოლოდ მოსარგებლისათვის (ან თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლისათვის) დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის შემთხვევაში. ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით, თუ მესაკუთრე უარს აცხადებს მოსარგებლისათვის ამ მუხლით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდაზე, მოსარგებლეს უფლება აქვს მესაკუთრეს მოსთხოვოს შესაბამისი ანაზღაურების (დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%) სანაცვლოდ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ...--ში მდებარე 26.39 კვ.მ საცხოვრებელი და დამხმარე ფართი ბ. მ-იანს, როგორც თავდაპირველი მოსარგებლის, ვ. მ-იანის მემკვიდრეს, საკუთრებაში უნდა გადაცემოდა სადგომის საბაზრო ღირებულების _ 14000 აშშ დოლარის 25%-ის, 3500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ვ. ჩ-იანის მოთხოვნა მესაკუთრისათვის სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემის თაობაზე, არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას შემდეგი გარემოებების გამო:

«საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის ,,ა» ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარგებლეა – პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისთვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით.

თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 5 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ ვ. ჩ-იანი თავის მცირეწლოვან შვილთან ერთად აღიარებულ იქნა ფართზე უფლებადაკარგულად და გამოსახლებულ იქნა ი. კ-ის პირად საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სადგომიდან. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული გადაწყეტილების საფუძველზე ვ. ჩ-იანი არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო ქ.თბილისში ...-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის მართლზომიერად მფლობელად და შესაბამისად, «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონით განსაზღვრულ მოსარგებლედ (ტომი II, ს.ფ. 104-116).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. კ-იმ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. გარდა ამისა, კასატორი მოითხოვს ამავე სასამართლოს 2011 წლის 11 იანვრის საოქმო განჩინების გაუქმებას, რომლითაც საქმეს მტკიცებულების სახით დაერთო გარდაცვლილი ვ. მ-იანის ქონებაზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობა.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-... მუხლის მე-4 პუნქტი, სასამართლომ მოსარჩელეების მოსარგებლედ ცნობის ფაქტის დადგენისას კომუნალური გადასახადების გადახდის ნაცვლად მხედველობაში მიიღო მხოლოდ სს «...» აბონენტად რეგისტრაციის ფაქტი. მარტოოდენ აბონენტად რეგისტრაცია კი დასტურია იმისა, რომ აწ გარდაცვლილი ვ. მ-იანი ფორმალურად დარჩა აბონენტად. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელე ბ. მ-იანმა დააზუსტა მოთხოვნა. აღნიშნული მოთხოვნა მან იმგვარად ჩამოაყალიბა, რომ როგორც მოსარგებლეს (და არა როგორც მემკვიდრეს), თანხის გადახდის სანაცვლოდ სადავო საცხოვრებელ სადგომზე გადაცემოდა საკუთრების უფლება. მოთხოვნის ასეთი სახით დაზუსტება სააპელაციო საჩივარში აპელანტს სადავოდ არ გაუხდია. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ განიხილა სხვა პირის (და არა მოსარჩელის) პრეტენზია. საგულისხმოა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 381-ე მუხლი შეიცავს იმპერატიულ დანაწესს, ამ ნორმის თანახმად, დავის საგნის შეცვლა ან გადიდება, ასევე შეგებებული სარჩელის შეტანა სააპელაციო სასამართლოში დაუშვებელია.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-6 პუნქტი, რომლითაც დადგენილია, რომ მოსარგებლემ ფართზე უფლების მოპოვების მოთხოვნით მესაკუთრეს უნდა მიმართოს ამ უკანასკნელის მიერ კომპენსაციის გადახდაზე უარის თქმის შემდეგ.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ყველა გარემოება მიუთითებს სადავო საცხოვრებელ სადგომში მოსარჩელე ბ. მ-იანის მამის, ვ. მ-იანის რეგისტრაციის ფაქტზე და არა ამ ფართში მის ცხოვრებაზე. ამასთან, აღნიშნული გარემოება სასამართლოს საერთოდ არ უნდა დაედგინა, რადგან მოსარჩელე მოთხოვნას აყანებს როგორც უშუალო მოსარგებლე და არა როგორც მამის მემკვიდრე.

კასატორი ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ ბ. მ-იანს არ მიუღია «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონიდან გამომდინარე უფლება, როგორც აქტივი, რამდენადაც თავად იგი არ ახორციელებდა მფლობელობას. ასეთ შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილის პრეზუმფცია არ გამოიყენება მითითებული აქტივის მიმართ, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ბ. მ-იანს მიღებული აქვს სხვა რაიმე სამკვიდრო ქონება. კანონის სპეციალური მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ სადავო ფართში მცხოვრები პირების მიმართ, ხოლო მათი გარდაცვალების შემთხვევაში, თანამცხოვრები პირების მიმართ. ასეთ პირს ბ. მ-იანი არ წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 ივნისის განჩინებით ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ი. კ-ის დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.