ას-761-712-2010 4 ოქტომბერი, 2010წ.
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ლ. ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ნ. კვანტალიანი, პ. ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) _ გ. მ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) _ ვ. ვ-ევი, ს. ვ-ევა
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 27 მაისის განჩინება
დავის საგანი _ საზიარო უფლების გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2009 წლის 23 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა გ. მ-შვილმა მოპასუხეების _ ვ. ვ-ევისა და ს. ვ-ევას მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისში, ... ქ. 60ა-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმება შენობა-ნაგებობებისაგან თავისუფალი მიწის ნაკვეთის მასა და მოპასუხეებს შორის თანაბარწილად გაყოფით (ტომი 1, ს.ფ. 1-13).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხეების პოზიცია იმის თაობაზე, რომ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹60ა-ში მდებარე სახლი თავდაპირველ მესაკუთრეებს, ი. ვ-ევს (რომელიც წარმოადგენდა მოპასუხეების წინამორბედს) და ივ. ჩ-ძეს (რომელიც წარმოადგენდა მოსარჩელის წინამორბედს), თანაბარწილად გადაეცათ. მათ დაახლოებით ასეთივე პროპორციულობით გამიჯნეს მიწის ნაკვეთი. თანამესაკუთრეებს ინდივიდუალური სარგებლობისთვის ჰქონდათ გამიჯნული ეზოები და ეს მათ შორის დავის საგანს არ წარმოადგენდა. აღნიშნული გარემოება დადასტურდა ქ. თბილისის ლენინის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1979 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით (ტომი 1, ს.ფ. 62-66), ხელშეკრულებითა (ტომი 1, ს.ფ. 159-161) და მოპასუხის ახსნა-განმარტებით.
სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხეების განმარტება იმის თაობაზე, რომ ეზო იმთავითვე იმგვარად იყო გამიჯნული, როგორც ეს შპს “პ.-ს” მიერ შესრულებულ საკადასტრო აზომვით ნახაზში იყო მოცემული მოცემული და იგი მავთულბადით იყო გაყოფილი. აღნიშნულ გარემოება დადასტურდა ფოტოსურათებით (ტომი 1, ს.ფ. 120-150), ადგილზე დათვალიერების ოქმით (ტომი 1, ს.ფ. 153-154), შპს “პ.-ს” მიერ შესრულებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზით (ტომი 1, ს.ფ. 104), ხელშეკრულებით (ტომი 1, ს.ფ. 159-161), მოწმეთა ჩვენებებითა (ტომი 1, 3 თებერვლის სხდომის ოქმი) და მხარეთა ახსნა-განმარტებით.
სასამართლომ ვერ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება, რომ ეზოს გასამიჯნავად გამოყენებული მავთულბადე გავლებული იყო მხოლოდ იმ მიზნით, რომ შინაური ფრინველები ეზოში არ გადასულიყვნენ, მათთვის კი, როგორც თანამესაკუთრეებისათვის, ეზოთი სარგებლობისათვის გასასვლელი დატოვებული იყო. სასამართლოს მოსაზრება დადასტურდა ფოტოსურათებით (ტომი 1, ს.ფ. 120-150), ადგილზე დათვალიერების ოქმით (ტომი 1, ს.ფ. 153-154), ქ. თბილისის ლენინის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1979 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით (ტომი 1, ს.ფ. 62-66), ხელშეკრულებით (ტომი 1, ს.ფ. 159-161), მოწმეთა ჩვენებებითა (ტომი 1, 3 თებერვლის სხდომის ოქმი) და მხარეთა ახსნა- განმარტებებით, ხოლო მოსარჩელეს, გარდა ახსნა-განმარტებისა, მისი მოსაზრების დასადასტურებლად სხვა მტკიცებულება არ წარუდგენია.
გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 954-ე, 963-ე და 1513-ე მუხლებით. სასამართლომ დაადგინა, რომ თანამესაკუთრეებს სადავო ეზო წლების განმავლობაში ღობით ჰქონდათ გაყოფილი თანაბარწილად და ასევე სარგებლობდნენ, თუმცა მოგვიანებით, მოსარჩელის წინამორბედების მიერ წარმოებული მშენებლობის შედეგად, შენობა-ნაგებობებისაგან თავისუფალი მიწის ნაკვეთის ფართობი შემცირდა. ეს კი ნიშნავდა, რომ ეზო წარმოადგენდა არა მათ თანასაკუთრებას, არამედ თითოეული მათგანის საკუთრების უფლება ვრცელდებოდა მის სარგებლობაში არსებულ ფართზე (ტომი 1, ს.ფ. 165-172).
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. მ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი დაკმაყოფილება ან საქმის ხელახლა დაბრუნება განსახილველად.
აპელანტის განმარტებით სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორი სამართლებრივი შეფასებები მისცა მათ (ტომი 1, ს.ფ. 183-195).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 27 მაისის განჩინებით გ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ არ იზიარებდა აპელანტის მოსაზრებას, თითქოს გადაწყვეტილებაში მითითებული 21,78 კვ.მ არ წარმოადგენდა იმ დროისათვის აღრიცხული შენობა-ნაგებობების (30,61 კვ.მ) 1/2 წილს, რაც არ გაუთვალისწინებია სასამართლოს. პალატამ აღნიშნა, რომ ზემოხსენებული გადაწყვეტილების თანახმად, პირველი ინსტრანციის სასამართლო დაეყრდნო თბილქალაქკომის ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს 1979 წლის 9 თებერვალს გაცემულ ¹318-ს ცნობას, რომლის თანახმად ქ.თბილისში, ... ქ. ¹60ა-ში მდებარე ბინის წილები განაწილებული იყო ი. ვ-ევსა და ივ. ჩ-ძეს შორის თანაბარწილად. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება აპელანტის მიერ წარმოდგენილი არ ყოფილა. პალატამ ჩათვალა, რომ შენობა-ნაგებობებისაგან თავისუფალ მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლების თანაბარწილად გაუქმება მოცემულ შემთხვევაში შეუძლებელი იყო (ტომი 2, ს.ფ. 41-59).
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. მ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორის განმარტებით, ქ. თბილისის ლენინის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1979 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით მესაკუთრეებს შორის ეზო იყო გაყოფილი და თითოეულ მათგანს ჰქონდა ცალკე შესასველელი, თუმცა გადაწყვეტილებაში არსად არ არის მითითებული, რომ ცალკე შესასვლელი ჰქონდათ ჩ-ძეებს ... ქუჩიდან. ასევე სააპელაციო სასამართლომ არ გაამახვილა ყურადღება ლენინის რაიონის სახალხო მოსამართლის სახელზე ინჟინერ-ექსპერტის მოწერილობაზე, რომელშიც ნათლადაა საუბარი, რომ შემოწმებულია ... ქ. 60ა-ში მდებარე სახლი და მფლობელთა შორის გაყოფილია როგორც საცხოვრებელი, ისე საეზოვე ნაკვეთები და არსად არ არის საუბარი ... ქუჩაზე. კასატორის განმარტებით, სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებს შორის დადებული ხელშეკრულება, რომლის ნამდვილობასაც კასატორი სათუოდ მიიჩნევს, დათარიღებულია 1978 წლის 16 დეკემბრით. სასამართლო გადაწყვეტილება კი გამოტანილია 1979 წლის 6 მარტს. გამოდის, რომ უკანონო მშენებლობა ნაწარმოებია ერთი წლით ადრე გადაწყვეტილების გამოტანამდე და გაურკვეველია სააპელაციო სასამართლომ როგორ დაადგინა, რომ 1979 წელს ეზო იყო თანაბარწილად გაყოფილი. უკანონო მშენებლობის ხარჯზე ჩ-ძეების კუთვნილი მიწის ფართის შემცირების ფაქტი უნდა ასახულიყო სასამართლოს დაგაწყვეტილებაში, თუკი ეს სიმართლეს შეესაბამებოდა. ამასთან, იურიდიული ძალის მიხედვით, ხელშეკრულებასთან შედარებით უფრო მეტი ძალა ენიჭება სასამართლო გადაწყვეტილებას და გამოდის, რომ ხელშეკრულება არ ასახავს სინამდვილეს. კასატორის განმარტებით, მშენებლობა ნაწარმოებია სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის შემდგომ და ამასვე ადასტურებს 1979 წლის აპრილის მოქ. ვასილევის მიერ აღმასკომის თავჯდომარის პირველი მოადგილისადმი მიწერილობებიც. შესაბამისად, თუ 1978 წელს ხელშეკრულებით მოხდა მორიგება ჩ-ძესთან, მაშინ ვასილევი აღარ იჩივლებდა და ასევე იგი სადაოდ გახდიდა ... ქუჩის მხრიდან სათანადო ნებართვის გარეშე შესასვლელის მოწყობას. კასატორი სასამართლოს ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს მონაცემებით და საჯარო რეესტრის მონაცემებით ეზო არ არის გაყოფილი და არც წილებია განსაზღვრული მიწის ნაკვეთზე.
კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსის 954-ე მუხლი, 1513 მუხლი და არ უნდა გამოეყენებინა 963-ე მუხლი (ტომი 2, ს.ფ. 67-75).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე გ. მ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 27 მაისის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. გ. მ-შვილს (გადამხდელი მ. ჩ-შვილი) დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300) 70% _ 210 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.