ას-773-827-2011 8 ივლისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მ. სულხანიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ე. ზ-ური

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. ძ-ური

დავის საგანი – უძრავი ქონებით სარგებლობის აკრძალვა, შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი, ხელშეშლის აღკვეთა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მარტის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ე. ზ-ურმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე მ. ძ-ურის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის იმ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის აკრძალვა, რომელზეც განთავსებულია შენობა-ნაგებობა, კერძოდ, 8,165 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში. ასევე, მოითხოვა შენობა-ნაგებობის მიმდებარედ მიწის ნაკვეთით (15.48 კვ.მ) სარგებლობის აკრძალვა და მოპასუხისათვის მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის დავალდებულება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მას მიწის ნაკვეთი ნაყიდი აქვს კანონიერად და შენობა-ნაგებობაც შესაბამისი პროექტით ააშენა, კერძოდ, თიანეთის რაიკოოპერატივისაგან შეიძინა 50 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, დაარეგისტრირა საჯარო რეესტრში. ვინაიდან დღეის მდგომარეობით აღნიშნულზე მეტ ფართობს არ ფლობს, შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა აღნიშნულ მიწაზე შენობა-ნაგებობის (ნაწილის) დემონტაჟის თაობაზე უსაფუძვლოდ მიიჩნია და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს თიანეთის მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი მოსამართლის 2010 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ე. ზ-ურის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. ძ-ურს აეკრძალა იმ მიწის ნაკვეთით – 15,48 კვ.მ სარგებლობა, რომელიც განთავსებულია მისი შენობის მომიჯნავედ მოსარჩელის მხარეს, შენობა-ნაგებობის ქვეშ განთავსებული 8,165 კვ.მ მიწის ნაკვეთის სარგებლობის აკრძალვაზე და ამ შენობის ნაწილის დემონტაჟზე, მოსარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ე. ზ-ურმა თიანეთის რაიკოოპერატივის გამგეობისაგან შეიძინა სასაწყობო შენობა (განთავსებული 758 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, მდებარე დაბა თიანეთი, ... ქ. ¹15-ში) და საჯარო რეესტრში 758 კვ.მ მიწის ნაკვეთი დაარეგისტრირა, როგორც დაუზუსტებელი ფართობი. ხოლო მ. ძ-ურს თიანეთის სამომხმარებლო კოოპერატივისაგან შეძენილი აქვს თიანეთის სასურსათო საწყობის ტერიტორიაზე 50 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელიც საჯარო რეესტრში ასევე აღირიცხა, როგორც დაუზუსტებელი ფართობი; აღნიშნული ნაკვეთები, მათზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით ემიჯნებიან ერთმანეთს, შესაბამისად, მ. ძ-ურის შენობა-ნაგებობა არ არის განთავსებული მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე;

მოსარჩელის დღევანდელი ფაქტობრივი მფლობელობა შედაგენს 731 კვ. მეტრ მიწის ნაკვეთს. ხოლო თავის მხრივ, მ. ძ-ურის დღევადნელი მფლობელობა შეადგენს 48, 64 კვ. მეტრ მიწის ნაკვეთს (იხ. აზომვითი ნახაზი და შენობა-ნაგებობის პროექტი);

სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ მ. ძ-ურის შენობა-ნაგებობა 8,165 კვ. მეტრი მიწის ნაწილში განთავსებულია ე. ზ-ურის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მოსარჩელემ საკუთრებაში მიიღო 758 კვ. მეტრი მიწის ფართობი, როგორც დაუზუსტებელი ფართობი.

სასამართლოს მითითებით, მხოლოდ ის გარემოება, რომ ე. ზ-ურმა მოპასუხეზე ადრე შეიძინა მიწის ნაკვეთი არ ნიშნავს, რომ მ. ძ-ური უკანონოდ ფლობს სადაო 8,165 კვ. მეტრ მიწის ნაკვეთს.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ ახალ საკადასტრო აზომვითი ნახაზების კონფიგურაციასა, ორთოფოტოს არ შეიძლება გავლენა მოეხდინა უძრავი ქონების ფლობის კანონიერებაზე, ვინაიდან მათში საზღვრების მითითება ხდება დამკვეთის მიერ.

ამდენად, მოცემულ ვითარებაში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის შენობა-ნაგებობის ნაწილი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ჩაითვლებოდა, რომ დგას ე. ზ-ურის მიწის ნაკვეთზე თუ დადგინდებოდა, რომ მ. ძ-ური ფლობს უფლების დამდგენი საბუთით მისთვის გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე მეტ ფართობს, განსახილევლ შემთხვევაში 50 კვ. მეტრზე მეტ ფართობს, რასაც ადგილი არა აქვს. ამასთან, მოპასუხის პოზიცია, რომ თითქოს მოსარჩელის მომიჯნავედ მას ეკუთვნის 2 კვ. მეტრის მიწის ნაკვეთი და სწორედ ამიტომ აქვს დაყოლებული კარი ე. ზ-ურის მხარეს, სასამართლომ არ გაიზიარა.

სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 181.2-ე, 170-ე მუხლებზე და იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხის შენობა-ნაგებობამდე მიწის ნაკვეთი ეკუთვნის ე. ზ-ურს, მიიჩნია, რომ მას ჰქონდა მოეთხოვა ამ მიწის ნაკვეთით სხვა პირების სარგებლობის აღკვეთა, ხოლო ვინაიდან დადგინდა, რომ სადავო 8,165 კვ.მ მიწის ფართობი ეკუთვნოდა მ. ძ-ურს, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მას უფლება აქვს ფლობდეს და სარგებლობდეს აღნიშნული მიწის ნაკვეთით.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. ზ-ურმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციოს სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მარტის განჩინებით ე. ზ-ურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მონაცემების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტ ე. ზ-ურის (მოსარჩელე), კუთვნილი მიწის ნაკვეთი, მდებარე დაბა თიანეთი ... ¹15 (ნაკვეთის ¹034ა, დაუზუსტებელი ფართობი 758 კვ.მ) და მ. ძ-ურის კუთვნილი მიწის ნაკვეთი მდებარე დაბა თიანეთი ... ¹15 (ნაკვეთის ¹051, დაუზუსტებელი ფართობი 48,64 კვ.მ.) ერთმანეთს ემიჯნებიან და წარმოადგენენ მეზობელ მიწის ნაკვეთებს.

აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მ.ძ-ურს საკუთრების უფლება წარმოეშვა არა 48,64 კვ.მ, არამედ 40 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლზე მითითებით არ გაიზიარა.

საქმის მასალებით (მხარეთა ახსნა-განმარტებით და საქმეში წარმოდგენილი სავაჭრო ნაგებობის /მაღაზიის/ პროექტი) პალატამ დადგენილად ცნო, რომ მ. ძ-ურს 48,64 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული აქვს კაპიტალური შენობა (ერთსართულიანი, მანსარდით).

სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტი სადავოს ხდის მ. ძ-ურის მიერ დაკავებული 48,64 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 8,165 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მ. ძ-ურის მფლობელობის კანონიერებას. სადავო მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია მ. ძ-ურის კუთვნილი ნაგებობის ნაწილი. კერძოდ, შენობის უკანა მხარე (შენობის უკანა კედელი).

აპელანტის ახსნა-განმარტებით (იხ. 2011 წლის 16 მარტის საოქმო ჩანაწერი), ასევე მოწინააღმდეგე მხარის განმარტებით, სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ დასახელებული შენობის მშენებლობა მ. ძ-ურმა დაიწყო ნაკვეთის შეძენისთანავე 2003 წელს, რაზეც ე. ზ-ურს პრეტენზია არ გამოუთქვამს. უფრო მეტიც, მისი განმარტებით იგი თანახმა იყო მითითებულ სადავო მიწის ნაკვეთზე განხორციელებულიყო მ. ძ-ურის მიერ მშენებლობა. თუმცა, მას აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით რაიმე წერილობითი ფორმის თანხმობა არ გაუცია.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაწესიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოების დადასტურება იმის თაობაზე, რომ სადავო 8,165 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი შედის მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საზღვრებში, ხოლო მოპასუხემ საზღვრის დარღვევით განახორციელა სადავო მიწის ნაკვეთის დაკავება და მასზე შენობის აღმართვა.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე მ. ძ-ურის კუთვნილი შენობის უკანა კედლის განთავსებით, ფაქტობრივად მხარეებმა განახორციელეს მათი ნაკვეთების საზღვრის დადგენა, რაც ცხადყოფდა, რომ მხარეები წლების (2003 წლიდან მოყოლებული) განმავლობაში სწორედ ამგვარი გამიჯვნის გათვალისწინებით ახორციელებდნენ კუთვნილი ნაკვეთების ფაქტობრივ მფლობელობას.

სასამართლომ განმარტა, რომ 8,165 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობის დემონტაჟისა და ნაკვეთის გამონთავისუფლებულ მდგომარეობაში უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის შესახებ განეკუთვნება ვინდიკაციურ მოთხოვნათა კატეგორიას, რომელთა დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელია სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლით გათვალისწინებული წანამძღვრების ერთობლივად არსებობა.

სასამართლომ ჩათვალა, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე მხარის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული სადავო მიწის ნაკვეთის უკანონო დაუფლება მ. ძ-ურის მხრიდან, კერძოდ, მის მიერ დასახელებულ ნაკვეთებს შორის არსებული საზღვრის დარღვევით სადავო მიწის ნაკვეთის დაუფლება (მეტიც საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი მასალებით დასტურდება, რომ მხარეებმა ფაქტობრივად თავად დაადგინეს მიჯნა კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს შორის იმით, რომ მ. ძ-ურმა განახორციელა დასახელებული კუთვნილი შენობის უკანა კედლის აშენება), შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობდა მითითებული ნორმის (სკ-ის 172-ე მუხლის I ნაწ.) კვალიფიკაციის საფუძველი და სადავო - 8,165 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გამოთხოვის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობა.

მ. ძ-ურის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ნაგებობის დემონტაჟის, ასევე უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული მოთხოვნები გამომდინარეობდა მოსარჩელის პირველი მოთხოვნიდან და ემყარებოდა იმავე გარმეობებს, რომ მ.ძ-ურის კუთვნილი შენობის ნაწილი განთავსებულია ე.ზ-ურის კუთვნილ 8.165 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე. რამდენადაც არ დასტურდებოდა მითითებული მიწის ნაკვეთზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების არსებობის შესახებ ფაქტობრივი გარემოება და მ.ძ-ურის მიერ საზღვრის დარღვევით სადავო მიწის ნაკვეთის დაუფლება, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელი ამ ნაწილშიც არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი წინაპირობების არარსებობა კონკრეტულ შემთხვევაში და, შესაბამისად, არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო, რის გამოც არ არსებობდა სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილების წინაპირობები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ე.ზ-ურმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ უგულებელყო ე.ზ-რის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და ცალმხრივად იმსჯელა საქმისთვის მნიშვნელოვან გარემოებებზე, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული შეჯიბრობითობის პრინციპი.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლზე მითითებით უტყუარ მტკიცებულებად მიიღო მ. ძ-ურის მიერ წარმოდგენილი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან იმასთან დაკავშირებით, რომ მას უფლება წარმოეშვა 48.64 კვ.მ-ზე, მაგრამ ამავდროულად იგნორირება გაუკეთა ელგუჯა ზვიადაურის მიერ წარმოდგენილ ამონაწერს საჯარო რეესტრიდან.

ამდენად, ე. ზ-ურის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების არ შეფასებითა და იგნორირებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ სადავო 8.165 კვ.მ მიწის ნაკვეთი არ შედიოდა მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საზღვრებში, რის გამოც საქმეზე მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 მაისის განჩინებით ე. ზ-ურის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. ზ-ურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ე. ზ-ურის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ზ-ურის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.