ბს-1190-765(კ-05) 8 მაისი, 2006

ქ.თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა საკასაციო პალატა

შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე),

ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი),

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: დაკისრებული თანხების ჩამოწერა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2005წ. 17 იანვარს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა სს «ბ-ამ» მოპასუხე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის მიერ მასზე დაკისრებული 725828 ლარის საგადასახადო მოთხოვნის უსაფუძვლოდ ცნობა.

მოსარჩელე მოთხოვნის დაკმაყოფილებას ითხოვდა შემდეგი საფუძვლებით:

სს «ბ-ას» 1998 წლიდან 2004წ. ჩათვლით, სახელმწიფოს მიმართ გააჩნდა 200382 ლარის დავალიანება, რაც დაფიქსირებული იყო ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ მოსარჩელისათვის გაგზავნილ 2004წ. 17 მაისის საგადასახადო შეტყობინებაში. აღნიშნულის შემდეგ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ მოსარჩელეს გაუგზავნა ახალი წერილი, რომელშიც მიუთითა, რომ მას 2004წ. ივნისის მდგომარეობით სახელმწიფოს მიმართ გააჩნდა არა 200 382 ლარის (როგორც ეს მითითებული იყო პირვანდელ შეტყობინებაში), არამედ 725828 ლარის დავალიანება. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხე უარს ეუბნებოდა გაზრდილი საგადასახადო დავალიანების მოხსნაზე, რაც უსაფუძვლო იყო და არ გამომდინარეობდა საქმის გარემოებებიდან.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005წ. 25 იანვრის განჩინებით მოცემული საქმე განსჯადობით გადაეგზავნა აჭარის ა/რ უმაღლეს სასამართლოს.

მოგვიანებით, სს «ბ-მა» ქარხანამ აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიაში დამატებითი სასარჩელო განცხადება წარადგინა, რომლითაც მოითხოვა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ ბიუჯეტთან მიმართებაში მის მიერ გადასახდელი თანხის _ 200382 ლარის გადახდის ძალაში დატოვება, ხოლო 525446 ლარის (როგორც არასწორი და არადეკლარირებული გადასახადის) გადახდისაგან გათავისუფლება.

აჭარის ა/რ-ის უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 17 ივნისის გადაწყვეტილებით სს «ბ-ის» სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათუმის საგადასახადო ინპექციას უარი ეთქვა მოსარჩელისათვის დამატებით 525 446 ლარის გადახდაზე სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, გადასახადის გადახდის ვადის დასაწყისად განისაზღვრა 2004წ. 27 მაისი.

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სასამართლო კოლეგიამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ 2003წ. 11 ნოემბერს აჭარის ა/რ-ის კონტროლის პალატის ¹235 ბრძანებით სს «ბ-ში» ჩატარდა საფინანსო სამეურნეო საქმიანობის კომპლექსური რევიზია, რომლის საფუძველზეც 2003წ. 29 დეკემბერს აჭარის ა/რ-ის კონტროლის პალატის თავმჯდომარემ სააქციო საზოგადოების დირექტორს გაუგზავნა ე.წ. ღონისძიებების წერილი, რომლითაც ითხოვდა ბიუჯეტის დავალიანების ანაზღაურებას 134515 ლარის ოდენობით. 2004წ. 17 მაისს ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ სააქციო საზოგადოებას გაუგზავნა საგადასახადო შეტყობინება და შეტყობინება იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ, საიდანაც ირკვეოდა, რომ «ბ-ას» 2004წ. 17 მაისის მდგომარეობით ერიცხებოდა ბიუჯეტის და სახელმწიფო ფონდების ძირითადი დავალიანება 51560 ლარის ოდენობით, ამავე რიცხვით დათარიღებულ შეტყობინებებში ჩამოთვლილი იყო საზოგადოებისათვის გადასახდელი და სანქციებით დაკისრებული თანხები. საბოლოოდ, საზოგადოებას განესაზღვრა ყოველგვარი გადასახადის სახით 200382 ლარის გადახდა და ამავე თანხაზე წარედგინა საგადასახადო მოთხოვნა და შეტყობინება იპოთეკის, გირავნობის წარმოშობის შესახებ. ამ წერილით სააქციო საზოგადოებას მოეთხოვა დავალიანების თანხის გადახდა 30 დღის ვადაში. საგადასახადო ინსპექციამ ისე გაუგზავნა თანხის გადახდის მოთხოვნა სააქციო საზოგადოებას, რომ საგადასახადო ორგანოებს არ მოუხდენიათ მისი შემოწმება და თანხების დარიცხვა, ამიტომ შეტყობინებით არ განსაზღვრულა ძირითადი, საჯარიმო და საურავის სახით დარიცხული თანხების ოდენობა. ამასთან, გადამხდელმა (სს «ბ-ამ») ბათუმის საგადასახადო ორგანოების მიერ მოთხოვნილი დავალიანება 200382 ლარის ოდენობით ჩათვალა სწორად და აღიარა გადასახდელად. ამ ვალის მოთხოვნა სააქციო საზოგადოებას არ გაუსაჩივრებია შეტყობინებაში მითითებული წესისა და იმ დროს მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად. 2004წ. 24 ივნისს ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ სს «ბ-ას» გაუგზავნა საგადასახადო შეტყობინება და ქონებაზე ყადაღის დადების ცნობა ¹1-016. შეტყობინებაში აღნიშნული იყო, რომ სააქციო საზოგადოებას 2004წ. 1 ივნისის მდგომარეობით ერიცხებოდა დეკლარირებული, დარიცხული გადასახადებისა და საჯარიმო სანქციის სახით, ბიუჯეტის სასარგებლოდ, 715 818 ლარის გადახდის ვალდებულება, თუმცა შეტყობინებაში და შემდგომ დოკუმენტებში არსად არ იყო მითითებული, თუ რა საფუძველზე წარმოეშვა გადამხდელს აღნიშნული საბიუჯეტო დავალიანება, რა თანხები იყო დეკლარირებული და რა თანხები იყო საჯარიმო სანქციები, როდის წარმოიშვა აღნიშნული, ვინ და როდის გამოავლინა ეს დავალიანება და ა.შ. სს «ბ-მა» 2004წ. 17 ივლისის, 19 აგვისტოს და 24 დეკემბრის განცხადებებით გაასაჩივრა საგადასახადო ინსპექციის 2004წ. 24 ივნისის საგადასახადო შეტყობინება და მოთხოვნა 725828 ლარის გადახდის ნაწილში. აღნიშნულის მიუხედავად, მოპასუხე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ და მისმა ზემდგომმა ორგანომ, ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა, 2005წ. 28 თებერვლის ¹360 ბრძანებით, სს «ბ-ას» უარი უთხრეს საჩივრის დაკმაყოფილებაზე და მოსარჩელეს განუმარტა, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ «ბ-ის» ბიუჯეტიდან დავალიანება 200 382 ლარიდან 725 828 ლარამდე აიყვანა იმ მიზეზის გამო, რომ 2004წ. 17 მაისს საგადასახადო ინსპექციის მიერ წარდგენილი შეტყობინება ¹47, ბიუჯეტის სასარგებლოდ 200382 ლარის გადახდის მოთხოვნაზე, გაანგარიშებული იყო საურავების გარეშე, ამიტომ საგადასახადო ინსპექციის მიერ დარიცხულ იქნა საურავი 1998 წლიდან 2004წ. 1 ივნისის ჩათვლით, რამაც შეადგინა დამატებით 525 446 ლარი, საბოლოო ჯამში გადასახდელი თანხა გაიზარდა 725 828 ლარამდე.

სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოების ასეთი განმარტება და სს «ბ-ის» მიმართ წარდგენილი მოთხოვნა დამატებით 525446 ლარის გადახდის ნაწილში არ გამომდინარეობდა საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნებიდან. საგადასახადო თანხების დარიცხვის პერიოდი მოიცავდა 1998 წლიდან 2004წ. 1 ივნისამდე დროს, როდესაც მოქმედებდა ძველი საგადასახადო კოდექსი. აღნიშნული კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ გადასახადის თანხა არ იყო გადახდილი დადგენილი ვადისათვის, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო, გადაეხადა გადასახდელი თანხის 0,15% თითოეულ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადახდის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე. ამავე კოდექსის 235-ე და 238-ე მუხლებით განსაზღვრული იყო გადასახდის ვადები. 235-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, თუ გადასახადის გადახდევინება დაკავშირებული იყო დეკლარაციის წარდგენასთან, გადასახადის მოთხოვნის წარდგენად ითვლებოდა დეკლარაციის წარდგენა. საგადასახადო კოდექსის 238-ე მუხლის შესაბამისად, თუ გადასახადის გადახდის ვადა ამ კოდექსით არ იყო განსაზღვრული, მაშინ გადასახადის გადახდა ხდებოდა დეკლარაციის წარდგენისთანავე დადგენილ ვადებში, ხოლო დამატებით დარიცხული და გადასახდელი თანხებისა _ თანხის დარიცხვიდან 10 დღის ვადაში. სასამართლო კოლეგიის მითითებით, საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ სს «ბ-თვის» საგადასახადო ორგანოების მიერ განსაზღვრული არ იყო დეკლარაციის წარდგენის ვადა და დეკლარაციის წარუდგენლობისათვის საგადასახადო ინსპექციას რაიმე პრეტენზია ქარხნის მიმართ არ გააჩნდა, ხოლო რაც შეეხებოდა თანხების დარიცხვას, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ, საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მოხდა ქარხნისათვის თანხების სავარაუდოდ დარიცხვა. აღნიშნულის თაობაზე ქარხანას ეცნობა 2004წ. 17 მაისის საგადასახადო შეტყობინებით. ამიტომ 2004წ. 17 მაისი უნდა ჩათვლილიყო სს «ბ-თვის» 200382 ლარის გადახდის დარიცხვად, რის გამოც საგადასახადო კოდექსის 238-ე მუხლის შესაბამისად, გადასახადის გადახდის ვადად უნდა განსაზღვრულიყო 2004წ. 27 მაისი (თანხის დარიცხვიდან 10 დღის ვადა). ამდენად, სასამართლო კოლეგიის მოსაზრებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციას «ბ-ზე» შეეძლო საურავების დარიცხვა გადასახადის გადახდის ვადის დაწყებიდან _ ანუ 2004წ. 27 მაისიდან. სასამართლო კოლეგიამ ასევე აღნიშნა, რომ სს «ბ-ის» მიმართ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ წარდგენილ საგადასახადო მოთხოვნას 525446 ლარისგადახდის ნაწილში შეეხო «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» 2004წ. 24 დეკემბრის კანონი, რომლის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად ითვლებოდა საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004წ. 1 იანვრამდე წარმოშობილი შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები, რადგან ეს თანხები აღიარებული და დეკლარირებული არ ყოფილა «ბ-ის» მიერ, იგი გასაჩივრებული იყო საგადასახადო ორგანოებში და სასამართლოში. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ დამატებით საურავის სახით დარიცხული თანხა 525446 ლარი იყო სადავო. დავა ქარხნის დირექტორის მიერ დაიწყო კანონით დადგენილ ვადაში, ამიტომ კოლეგიამ ჩათვალა, რომ სადავო თანხა სათანადო წესით არ იყო აღრიცხული და აღიარებული, რადგან მასზე წარმოშობილი დავა არ იყო დასრულებული. ზემოაღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტი უკრძალავდა მაკონტროლებელ და სამართალდამცავ ორგანოებს ნებისმიერი ფორმით რევიზიის განხორციელებას, ამიტომ ამ დებულებიდან გამომდინარე, სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება, შეესწავლა სს «ბ-ში» სადავო თანხების დარიცხვის კანონიერება ნებისმიერი წესით.

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორი არ ეთანხმება საოლქო სასამართლოს განმარტებას იმასთან დაკავშირებით, რომ გადასახადის თანხების დარიცხვა გულისხმობს კონკრეტულ საგადასახადო პერიოდში გადამხდელისაგან კუთვნილი გადასახადი თანხის საგადასახადო ორგანოში აღრიცხვას, რადგან საგადასახადო ორგანოს შეუძლია დაარიცხოს და გადასინჯოს გადასახადის დარიცხული თანხის დარიცხვა და გადასინჯვა საგადასახადო პერიოდის დამთავრებიდან 6 წლის განმავლობაში. 2004წ. 17 მაისის მდგომარეობით სს «ბ-ის» დავალიანება ბიუჯეტის მიმართ შეადგენდა 200382 ლარს, რის შემდეგაც საგადასახადო კოდექსის 244-ე მუხლის თანახმად, სახელმწიფოს სასარგებლოდ წარმოეშვა გირავნობის, იპოთეკის უფლება და შესაბამისად, მას გაეგზავნა საგადასახადო შეტყობინება ¹47, სადაც სს «ბ-ის» ქონების ლიკვიდური ღირებულება განისაზღვრება 200382 ლარის ოდენობით, რაც საკმარისია საგადასახადო ვალდებულების დაფარვისათვის. შეტყობინებაში ასევე მითითებულია საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის მოთხოვნები, ანუ თუ გადასახადის თანხა არ არის გადახდილი, გადამხდელი ვალდებულია გადაიხადოს გადაუხდელი თანხის 0,15% თითოეულ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადახდის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე. 2004წ. 24 ივნისს სს «ბ-ას» გაეგზავნა საგადასახადო შეტყობინება ¹1-016, რომლის თანახმად, 252-ე მუხლის პირველი პუნქტით დაერიცხა საურავი გადასახადის თანხის 0,15% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. აქედან გამომდინარე, სს «ბ-ის» დავალიანებამ ბიუჯეტის მიმართ შეადგინა 725 828 ლარი. საგულისხმო იყო, რომ აღნიშნული ნორმის მოქმედება ვრცელდებოდა საწარმოებზე და კანონი რაიმე შეღავათს საურავების დარიცხვის ნაწილში არ ითვალისწინებდა.

კასატორის მოსაზრებით, საოლქო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» კანონი, რომლის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად უნდა ჩაითვალოს საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004წ. 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და არ განხორციელდეს მათ მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნა, ადმინისტრაციული ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება. კასატორის განმარტებით, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდება საგადასახადო კოდექსით და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004წ. 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტში აღნიშნული იყო, რომ ამ მუხლის მოქმედება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე. სს «ბ-ის» დავალიანებამ ბიუჯეტის მიმართ 1998 წლიდან 2004წ. 1 ივნისის ჩათვლით საურავების გარეშე შეადგინა 200 382 ლარი, ანუ 2004წ. 1 იანვრამდე პერიოდში შედგენილ შედარების აქტებში დარიცხულ თანხას აღიარებდა სააქციო საზოგადოების დირექცია. აქედან გამომდინარე, მას ვერ შეეხებოდა ამ კანონის პირობები.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს აჭარის ა/რ-ის უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 17 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე განსახილველად გადაეცეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოსარჩელე სს «ბ-ა» სასარჩელო განცხადებით ითხოვდა 525 446 ლარი საგადასახადო მოთხოვნის უსაფუძვლოდ ცნობას.

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტის შესაბამისად (2000წ. 25 ოქტომბრის კანონით შეტანილი ცვლილებები) საოლქო სასამართლოები, ისევე როგორც აჭარისა და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი სასამართლოები, პირველი ინსტანციის წესით განიხილავდნენ სარჩელებს ადმინისტრაციული გარიგების დადების ან შესრულების, აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, თუ სარჩელის ფასი აღემატებოდა 500000 ლარს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სს «ბ-ის» სარჩელი არ განეკუთვნებოდა უმაღლესი სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის წესით განსახილველ საქმეს. აღნიშნულზე გავლენას ვერ მოახდენდა ის გარემოება, რომ, ზოგადად, სარჩელის ფასი _ 525446 ლარი _ აღემატებოდა 500000 ლარს. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის ზემოაღნიშნული მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტი პირველი ინსტანციით საოლქო სასამართლოს, ისევე როგორც უმაღლესი სასამართლოს მიერ საქმის განსჯადობას ცალსახად უკავშირებდა მხოლოდ ადმინისტრაციული გარიგების დადების ან შესრულების, ან ზიანის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის ფასს, ხოლო ამ მუხლის მოთხოვნა, განსახილველ შემთხვევაში, უმაღლესი სასამართლოს მიერ დაცული არ ყოფილა. ამდენად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას არ გააჩნდა აღნიშნული საქმის განხილვის კომპეტენცია. ამავე კოდექსის მე-5 მუხლის თანახმად, სარჩელი უნდა განეხილა საქალაქო სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-2 ნაწილით რეგლამენტირებული უფლება შესაბამისი იურისდიქციის მქონე სასამართლოზე სახელმწიფოსაგან მოითხოვს სასამართლო განსჯადობის ზუსტად განსაზღვრას და განხორციელებას, რაც, თავის მხრივ, წარმოადგენს სამართლიან სასამართლოზე ადამიანის ძირითადი უფლების უზრუნველყოფის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გარანტიას.

მოცემულ შემთხვევაში საქმე განხილულია ინსტანციური განსჯადობის პრინციპის დარღვევით, შესაბამისად, მართლმსაჯულება განხორციელებულია არაუფლებამოსილი სასამართლოს მიერ, რის გამოც დარღვეულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-5, 26-ე მუხლების, სსკ-ის 394-ე მუხლის «ა» ქვეპუნქტის მოთხოვნები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის თანახმად მოცემული საქმე განსჯადობით განსახილველად უნდა გადაეგზავნოს უფლებამოსილ _ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, იმის გათვალისწინებით, რომ საქმეზე მოპასუხეა ბათუმის საგადასახადო ინსპექცია.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიიჩნევს, რომ სასამართლო კოლეგიის მიერ არასწორად არის გამოყენებული «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» 2004წ. 24 დეკემბრის კანონი. მოცემულ შემთხვევაში სადავო 525446 ლარი უმაღლესი სასამართლოს კოლეგიამ მიიჩნია 2004წ. 1 იანვრამდე არადეკლარირებულ საგადასახადო ვალდებულებად და შეუფარდა ზემოაღნიშნული კანონის მე-2 მუხლი, მაშინ როდესაც სადავო 525446 ლარი წარმოადგენდა სს «ბ-ის» მიერ 1998 წლიდან 2004წ. ჩათვლით, სახელმწიფოს მიმართ არსებული 200382 ლარი დავალიანებაზე დარიცხულ საურავს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად ითვლება საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004წ. 1 იანვრამდე წარმოშობილი შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები, ამავე კანონის მე-3 მუხლის თანახმად, არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულების ლეგალიზაციის წესი არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო ვალდებულებებზე. 1997წ. საგადასახადო კოდექსის თანახმად, რომლის საფუძველზეც წარმოშობილია სადავო ურთიერთობა, საგადასახადო ვალდებულებად ითვლება გადასახადის გადამხდელის ვალდებულება, გადაიხადოს კანონით დაწესებული გადასახადი (28-ე მუხლი), ხოლო საურავი წარმოადგენს საგადასახადო ვალდებულების დადგენილ ვადაში შეუსრულებლობისათვის კანონით დაწესებულ პასუხისმგებლობის ზომას (252-ე მუხლი). საგადასახადო ვალდებულება კი (200382 ლარი დავალიანება), საქმის მასალების თანახმად, სს «ბ-ას» წარმოეშვა 2004წ. 1 იანვრამდე და დეკლარირებული ჰქონდა კანონით დადგენილი წესით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აჭარის ა/რ-ის უმაღლესი სასამართლოს კოლეგიის დასკვნები არ ემყარება საქმის მასალებს, საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების სწორ გამოყენებას და სსკ-ის 394-ე მუხლის «ა» და «ე» ქვეპუნქტების თანახმად, არსებობს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს აჭარის ა/რ-ის უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 17 ივნისის გადაწყვეტილება;

3. საქმე განსახილველად გადაეცეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს;

4. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.