ას-80-70-2011 21 მარტი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ, კვანტალიანი, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ი. ა-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ზ. გ-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 22 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ზ. გ-ძემ მოპასუხე ზ. ა-შვილის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თბილისში, ... ქ.¹50(48)-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის, კერძოდ, 362კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული 137კვ.მ საცხოვრებელი ფართის, საბაზრო ღირებულების (მოსარჩელის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენებისა და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების საბაზრო ღირებულების სრული ოდენობის გამოკლებით) მოპასუხისათვის გადახდის სანაცვლოდ მისი აღნიშნული სადგომის მესაკუთრედ ცნობა (ტომი I, ს.ფ. 1-10).

მოგვიანებით, იმავე სასამართლოს შეგებებული სარჩელით მიმართა ზ. ა-შვილმა მოპასუხე ზ. გ-ძის წინააღმდეგ. შეგებებული სარჩელის ავტორმა მოითხოვა მოპასუხის მიერ დაკავებული 16კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდის, ხოლო შესაბამისი ნებართვების წარდგენის შემთხვევაში, მიშენება-დაშენების ან/და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების საბაზრო ღირებულების სრული ოდენობით გადახდის სანაცვლოდ დასახელებულ ნივთზე ზ. გ-ძის მფლობელობის უფლების შეწყვეტა და ამ ნივთის გამოთავისუფლება (ტომი I, ს.ფ. 105-115).

2009 წლის 4 ნოემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს შუამდგომლობით მიმართა ზ. ა-შვილის წარმომადგენელმა ო. გ-ძემ მან სასამართლოს განუმარტა, რომ სადავო ბინა 2009 წლის 23 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გადავიდა ზ. ა-შვილის ყოფილი მეუღლის ი. ა-შვილის საკუთრებაში. აქედან გამომდინარე, შუამდგომლობის ავტორმა ითხოვა ზ. ა-შვილის სათანადო მოპასუხით (შეგებებულ სარჩელში მოსარჩელით) _ ი. ა-შვილით შეცვლა (ტომი I, ს.ფ. 200).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 იანვრის საოქმო განჩინებით ზ. ა-შვილი შეიცვალა მოპასუხით (შეგებებულ სარჩელში მოსარჩელით) _ ი. ა-შვილით (ტომი I, ს.ფ. 209-211).

ამავე სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით ზ. გ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ი. ა-შვილის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, ამ უკანასკნელს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 5760 აშშ დოლარისა და 53759 ლარის გადახდა, ზ. გ-ძეს შეუწყდა თბილისში, ... ქ.¹50(48)-ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობა, საცხოვრებელი სადგომი თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცა მესაკუთრე ი. ა-შვილს.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე უძრავი ქონება, ნაკვეთის დაზუსტებული ფართობი 756 კვ.მ, შენობა ნაგებობები ¹1, ¹2, ¹3, ¹4, ¹5, ¹6 და ¹7 აღრიცხულია ი. ა-შვილის საკუთრებად;

1960 წლის 30 ოქტომბერს მოსარჩელე ზ. გ-ძის მამამ _ ს. ძ-ვმა,Aქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე 16კვ.მ. ფართის მქონე ერთი ოთახი შეიძინა ბინის მეპატრონე ს. ა-შვილისაგან 23000 მანეთად, ამავე მისამართზე იყო რეგისტრირებული აბონენტად და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს;

ს. ძ-ვმაAქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე უძრავი ქონების 16 კვ.მ ფართის მქონე ერთი ოთახი გაადიდა 30.5 კვ.მ-ით და შემოღობა, 1969 წელს გაიცა საბინაო წიგნი ს. ძ-ვის სახელზე და მის მიერ შეძენილ ქონებას მიენიჭა ცალკე ნომერი ¹48. ქ.თბილისის ... სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1990 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით ს. ძ-ვი ოჯახთან ერთად ცნობილ იქნა უფლების მქონედ ქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში ლიტ ,,ბ-ს» 30.5 კვ.მ. ოთახზე;

ს. ძ-ვი გარდაიცვალა 1992 წლის 23 იანვარს;

მოსარჩელე ზ. გ-ძე რეგისტრირებულია აბონენტად მისამართზე _ თბილისი, ... ქუჩის ¹48-ში და იხდის კომუნალურ გადასახადებს;

თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის არქივის ცნობა-დახასიათების მიხედვით ქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე ზ. ა-შვილის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხული უძრავი ქონება შედგება 756 კვ.მ მიწის ნაკვეთისაგან, შენობა-ნაგებობებისაგან: ლიტერი ,,ა» სართული _ 1, ფართობი: საერთო _ 121.18 კვ.მ., საცხოვრებელი _ 44.3 კვ.მ., არასაცხოვრებელი სარდაფი _ 68.90 კვ.მ., დახმარე _ 7.98 კვ.მ., სხვა _ 36.93 კვ.მ.; ლიტერი ,,ბ», სართული _ 1, სხვა 96.88 კვ.მ.; ლიტერი ვ-დ-გ-ვ-ც (დახმარე) სხვა _ 60.00 კვ.მ.;

თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე უძრავი ქონება ს. ა-შვილის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო ზ. ა-შვილმა, რომელმაც უძრავი ქონება გაასხვისა ი. ა-შვილზე;

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სსიპ ... ... სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სპეციალისტის 2008 წლის 29 სექტემბრის ¹... ცნობაზე, რომლის თანახმად ქ.თბილისში, ... ქ.¹48-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის 1 კვ.მ-ის საბაზრო ღირებულება 2008 წლის სექტემბრის თვის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენდა 130 აშშ დოლარს, აღნიშნულ მისამართზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლის 1 კვმ-ის საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენდა 440 აშშ დოლარს, შესაბამისად მთლიანი 86.11 კვ.მ საცხოვრებელი და დახმარე სათავსოების საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენდა 53000 ლარს, ხოლო სარდაფის სართულზე არსებული სათავსოების საბაზრო ღირებულება _ 13500 ლარს.

გარდა ამისა, სასამართლომ მიუთითა სსიპ ... ... სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სპეციალისტის 2009 წლის 23 თებერვლის ¹... ცნობაზე, რომლის მიხედვით, ქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 12 კვ.მ-ის საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენდა 400 აშშ დოლარის ექვივალენტს ლარში.

სსიპ ... ... სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 6 ივლისის ექსპერტის ¹... დასკვნის თანახმად, ქ.თბილისში, ... ქ.¹48-ში 16 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომი ფაქტობრივად არ არსებობს. აღნიშნულ მისამართზე მდებარეობს ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელსაც გააჩნია სარდაფის სართული და სახლის მიმდებარედ დახმარე სათავსოები. საცხოვრებელი სახლის არც ერთი სათავსო არ არის 16 კვ.მ., პირველი სართულის მთლიანი ფართი შეადგენს 75.7 კვ.მ-ს, სარდაფის სართული _ 49.3 კვ.მ-ს, დახმარე სათავსოები _ 9.9 კვ.მ-ს, მთლიანობაში _ 134.9 კვ.მ-ს. ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹48-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად საჭირო, შესრულებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების თანხა განისაზღვრა საორიენტაციოდ 64638.8 ლარით.

საქალაქო სასამართლომ მოიხმო ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლი, რომლის თანახმად, აღნიშნული კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. ამ კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია და კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდა (გარდა ქირავნობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქირისა).

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ზ. გ-ძე წარმოადგენდა ფართის კეთილსინდისიერ მფლობელს და მფლობელობის საფუძველი იყო ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულება. გარდა ამისა, მოსარჩელე რეგისტრირებული იყო სადავო ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს, რაც ასევე «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის დამადასტურებელი გარემოებაა.

,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-11 პუნქტის მიხედვით, საცხოვრებელ სადგომად განისაზღვრება ის ფართი, რომელზეც თავდაპირველად არსებობდა გარიგება მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის ან გათვალისწინებული იყო ადმინისტრაციული აქტით.

სასამართლოს მითითებით, საქმეში არსებული მასალების მიხედვით, მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის წერილობითი შეთანხმება არსებობდა ქ.თბილისში, ... ქ.¹50-ში მდებარე 16 კვ.მ ფართის ოთახის ნასყიდობაზე, ხოლო საცხოვრებელი სახლის დანარჩენი ნაწილი წარმოადგენდა მოსარჩელის მიერ განხორციელებულ მიშენებებს.

«საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, თუ მხარეებს შორის არსებობს წერილობითი შეთანხმება საცხოვრებელი სადგომის ნასყიდობაზე (სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე), მესაკუთრეს უფლება აქვს მოსარგებლეს მოსთხოვოს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა, მხოლოდ მოსარგებლისათვის (ან თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლისათვის) დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდის შემთხვევაში. მე-2 პუნქტის თანახმად კი, თუ მესაკუთრე უარს აცხადებს მოსარგებლისათვის ამ მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდაზე, მოსარგებლეს უფლება აქვს მესაკუთრეს მოსთხოვოს შესაბამისი ანაზღაურების (დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 10%) სანაცვლოდ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეებს შორის არსებობდა წერილობითი შეთანხმება საცხოვრებელი სადგომის ნასყიდობაზე (სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე) და მესაკუთრე თანხმობას აცხადებდა მოსარგებლისათვის სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდაზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ იმ ფართის ოდენობით, რისი დათმობაც იქნა მხარეთა მიერ დადასტურებული, იგი ასევე თანახმა იყო საცხოვრებელი სადგომის მიშენება-დაშენების და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების გადახდაზე. ასეთ პირობებში ი. ა-შვილის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილებას, ხოლო ზ. გ-ძის სარჩელი დაუკმაყოფილებლობას ექვემდებარებოდა, რამდენადაც ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის თანახმად მესაკუთრისა და მოსარგებლის ერთდროული მოთხოვნის არსებობისას უპირატესობა ენიჭება მესაკუთრის უფლების რეალიზაციას. შესაბამისად, ი. ა-შვილს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ უნდა დაეკისრებოდა საცხოვრებელი სადგომის (16 კვ.მ) საბაზრო ღირებულების _ 6400 აშშ დოლარის 90%-ის _ 5760 აშშ დოლარის გადახდა საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ.

საქალაქო სასამართლომ მოიხმო აგრეთვე «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-6 მუხლი, რომლის მიხედვით, მესაკუთრე, რომელიც მოსარგებლეს მოსთხოვს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტას, ვალდებულია აუნაზღაუროს მოსარგებლეს მის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯები საბაზრო ღირებულების სრული ოდენობით.

სასამართლომ ექსპეტიზის დასკვნაზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ ზ. გ-ძის სარგებლობაში არსებული საცხოვრებელი სადგომის მიშენების და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯები შეადგენდა 64638.8 ლარს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ თანხას უნდა გამოაკლებოდა 16კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულება _ 6400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში, ვინაიდან აღნიშნული თანხის 90% _ 5760 აშშ დოლარი ეკისრებოდა ი. ა-შვილს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ და დარჩენილი თანხა _ 53759 ლარი, უნდა დაკისრებოდა ი. ა-შვილს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ საცხოვრებელ სადგომზე განხორციელებული მიშენება-დაშენების და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების ანაზღაურების სახით (ტომი I, ს.ფ. 266-268).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ა-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება. იმავდროულად, აპელანტმა მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინების გაუქმება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულების სახით საქართველოს დამოუკიდებელი საექსპერტო-საარბიტრაჟო პალატის ექსპერტის 2009 წლის 5 ნოემბრის ¹... დასკვნის დართვის თაობაზე (ტომი I, ს.ფ. 277-286).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით ი. ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა ჩატარებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ოდენობა. მისი მოსაზრებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა სსიპ ... ... სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის 2009 წლის 6 ივლისის ¹... დასკვნა და სწორად განსაზღვრა, რომ ზ. გ-ძის სარგებლობაში არსებული საცხოვრებელი სადგომის მიშენების და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯები შეადგენდა 64638.8 ლარს. ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა, რომ აღნიშნულ თანხას უნდა გამოკლებოდა 16 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულება _ 6400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში, ვინაიდან, აღნიშნული თანხის 90% _ 5760 აშშ დოლარი ეკისრებოდა ი. ა-შვილს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ და დარჩენილი თანხა _ 53759 ლარი, უნდა დაკისრებოდა ი. ა-შვილს ზ. გ-ძის სასარგებლოდ საცხოვრებელ სადგომზე განხორციელებული მიშენება-დაშენების და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების ანაზღაურების სახით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევით უთხრა უარი მის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მტკიცებულებად მიღებაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვეოდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 იანვრის საოქმო განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლის საფუძველზე, მოპასუხე ზ. ა-შვილი შეიცვალა მოპასუხე ი. ა-შვილით. 2010 წლის 21 იანვარს მოპასუხე ი. ა-შვილმა სასამართლოში წარადგინა განცხადება და იშუამდგომლა დამოუკიდებელი საექსპერტო-საარბიტრაჟო პალატის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტის დასკვნის საქმეზე დართვა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინებით მოპასუხე ი. ა-შვილის წარმომადგენლის შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ მიუთითა, რომ მთავარ სხდომაზე ახალი მტკიცებულებები მიიღებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი წარდგენილი არ იყო მომზადების სტადიაზე საპატიო მიზეზით, რომლის მტკიცები ტვირთიც ეკისრებოდა მტკიცებულების წარმდგენ მხარეს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზი მხარემ ვერ დაადასტურა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინება კანონშესაბამისი იყო და სასამართლოს მხრიდან საპროცესო დარღვევას ადგილი არ ჰქონია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, უფლებამონაცვლისათვის პროცესში მის დაშვებამდე შესასრულებელი ყველა მოქმედება სავალდებულოა იმ ოდენობით, რაც სავალდებულო იქნებოდა იმ პირისათვის, რომელიც მან შეცვალა. სასამართლოს განმარტებით, დასახელებული ნორმის შეფასება ცხადყოფს, რომ უფლებამონაცვლის წინამორბედის მიერ შესრულებული ყველა საპროცესო მოქმედება ითვლება შესრულებულად უფლებამონაცვლის მიერ. ამასთან, უფლებამონაცვლეს არ შეუძლია მოითხოვოს იმ საპროცესო მოქმედების ხელმეორედ შესრულება, რომელიც მისმა წინამორბედმა შეასრულა ან არ შეასრულა. შესაბამისად, უფლებამონაცვლის მიერ მთავარ სხდომაზე ახალი მტკიცებულების წარდგენა იმ მიზეზით, რომ იგი ამ ეტაპზე საქმეში ჩაება, ვერ მიიჩნეოდა საპატიო მიზეზად და ახალი მტკიცებულების მიღების საფუძველი ვერ გახდებოდა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად უთხრა უარი ი. ა-შვილს საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტის დასკვნის მიღებაზე.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა აპელანტის არგუმენტს იმის თაობაზე, რომ სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულება უნდა განსაზღვრულიყო იმ პერიოდის ფასებით, რა პერიოდშიც განხორციელდა მიშენება-დაშენება. აპელანტის განმარტებით, მიშენება-დაშენება განხორციელდა სავარაუდოდ 1966-1989 წლებში, შესაბამისად, მოსარგებლის მიერ ხარჯების გაღება მოხდა სწორედ ამ პერიოდში და აქედან გამომდინარე, გაწეული ხარჯების ღირებულების განსაზღვრაც შესაბამისი პერიოდის მიხედვით უნდა მომხდარიყო.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-6 მუხლზე და განმარტა, რომ ამ ნორმის საფუძველზე კანონმდებელმა დაადგინა მიშენება-დაშენების ან/და არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების ანაზღაურება საბაზრო ღირებულების სრული ოდენობით. შესაბამისად, ნივთის საბაზრო ღირებულების განსაზღვრა უნდა მომხდარიყო იმ პერიოდის მაჩვენებლებით, რა პერიოდშიც ხდებოდა სადავო ურთიერთობის მხარეთა შორის დარეგულირება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და სწორად იხელმძღვანელა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის ნორმებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვა (ტომი II, ს.ფ. 53-64).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ა-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო შეგებებული მოსარჩელის მოთხოვნების დაკმაყოფილება.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ უკანონოდ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა მისი ინიციატივით ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე მტკიცებულებად დართვის შესახებ. დადებით შემთხვევაში საქმეზე სხვაგვარი გადაწყვეტილება მიიღებოდა.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, გადაწყვეტილება იურიდიულად არასაკმარისადაა დასაბუთებული, რამდენადაც მიშენება-დაშენება განხორციელდა 1966-1989 წლებში. შესაბამისად, ხარჯების გაღება მოხდა ამ წლებში და მათი ოდენობა სწორედ ამ პერიოდის გათვალისწინებით უნდა განსაზღვრულიყო (ტომი II, ს.ფ. 69-75).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის განჩინებით ი. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოაღნიშნული საფუძვლით. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ი. ა-შვილს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.