ას-812-761-2010 18 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. ზ-ული

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ. პ-შვილი

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი _ ქონების მესაკუთრედ ცნობა და თანასაკუთრებიდან წილის გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჯ. პ-შვილმა სარჩელით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე მ. ზ-ულის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის საკუთრებაში მყოფი ოროთახიანი საცხოვრებელის ბინის 1/2 წილზე მესაკუთრედ ცნობა და თანასაკუთრებიდან წილის გამოყოფა შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, 1984 წლიდან 2007 წლის 23 იანვრამდე რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხის დეიდასთან ი. მ-იასთან. ერთად ცხოვრების პერიოდში შეიძინეს ქ. ზესტაფონში, ... ქ.¹19/12-ში მდებარე ოროთახიანი ბინა, რომელიც აღირიცხა ი. მ-იას სახელზე, თუმცა იგი მეუღლეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენდა. ი. მ-იას გარდაცვალების შემდეგ, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ ბინა ანდერძით მიიღო მისმა დისშვილმა _ მ. ზ-ულმა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ სადავო ბინა 1992 წელს ი. მ-იას, როგორც ფერო შენადნობთა ქარხნის თანამშრომელს” ქარხნიდან უსასყიდლოდ გადაეცა და იგი არ წარმოადგენდა მეუღლეთა მიერ ერთად შეძენილ ქონებას. ამას გარდა, სარჩელი ხანდააზმულია.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებით ჯ. პ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, იგი ცნობილ იქნა ქ. ზესტაფონში, ... ქ.¹19/12-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის 1/2 წილის მესაკუთრედ და მისი წილი ამოირიცხა მ. ზ-ულის სამკვიდროდან.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ზ-ულმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 ივლისის განჩინებით მ. ზ-ულის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2009 წლის 30 სექტემბერს სანოტარო ბიუროს მიერ გაცემული ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობის შესაბამისად, მ. ზ-ული წარმოადგენს მამკვიდრებელ _ ი. მ-იას ანდერძისმიერ მემკვიდრეს, რომელმაც სამკვიდრო სრულად მიიღო;

საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. ზესტაფონში, ... ქ.¹19/12-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა ირიცხება მ. ზ-ულის სახელზე;

ი. მ-ია და ჯ. პ-შვილი 1984 წლის 8 აგვისტოდან იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში, ხოლო 2007 წლის 23 იანვარს მათ შორის ქორწინება შეწყდა;

ი. მ-ია გარდაიცვალა 2009 წლის 11 მარტს;

შპს “ჯ-ის” მიერ გაცემული ცნობის შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიცნია, რომ ი. მ-ია ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანაში მუშაობდა 1965-2002 წლებში, ხოლო ჯ. პ-შვილი 1957-1958 და 1961-2008 წლებში;

1992 წლის 3 ივლისს, 1986 წლის 18 აპრილის ქალაქის საბჭოს მიერ მიღებული ¹83 გადაწყვეტილების საფუძველზე, ი. მ-იასა და ზესტაფონის ფერო შენადობი ქარხნის წარმომადგენელს შორის გაფორმებული ხელშეკულების შესაბამისად, ი. მ-იას საკუთრების უფლებით, უსასყიდლოდ გადაეცა სადავო უძრავი ქონება.

სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მხარის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტის საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ წლის 18 აპრილის ქალაქის საბჭოს მიერ მიღებული ¹83 გადაწყვეტილების საფუძველზე, ი. მ-იას მიეცა ბინის ორდერი, რომელშიც მისი ოჯახის წევრად მითითებული იყო ასევე ჯ. პ-შვილი, ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მსჯელობა მასზედ, რომ სადავო ბინის შეძენა მოხდა მხოლოდ ი. მ-იას მიერ არ გაიზიარა.

“საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციი (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის პირველი თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-4 და მე-5 პუნქტების, ასევე ამავე ბრძანებულების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის “ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად და იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ბინის პრივატიზაციამდე, ჯ. პ-შვილის ბინის ორდერში იყო მითითებული, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ იგი სადავო ბინის კანონიერ მოსარგებლეს წარმოადგენდა და, როგორც მოსარგებლეს, გადაეცა საცხოვრებელი ფართი.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ იმის გამო რომ ჯ. პ-შვილს არ დაუთმია თავისი უფლება აპლენატის მამკვიდრებლისათვის (ი. მ-იასათვის), შესაბამისად, მას ბინაზე თავისი უფლებები დაკარგული არ ჰქონდა.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მ. ზ-ულის მოსაზრება მასზედ, რომ მის მამკვიდრებელს სადავო ქონებაზე ინდივიდუალური საკუთრება ჰქონდა მოპოვებული.

სამოქალაქო კოდექსის 1151-ე, 1158-ე, 1339-ე მუხლების შესაბამისად, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სასაპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზესტაფონში, ... ქ.¹9/12-ში მდებარე ბინა წარმოადგენდა მეუღლეთა ერთად ცხოვრების პერიოდში შეძენილ ქონებას, მათ საერთო საკუთრებას და, შესაბამისად, ჯ. პ-შვილი უნდა ცნობილიყო სადავო ბინის 1/2 წილის მესაკუთრედ. და, შესაბამისად, მ. ზ-ული, როგორც ი. მ-იას ანდერძისმიერი მემკვიდრე, უნდა ცნობილიყო სადავო სახლის 1/2 წილის მესაკუთრედ.

საქმის მასალებით დგინდებოდა რომ აღნიშნული მოთხოვნით ჯ. პ-შვილს ორჯერ ჰქონდა მიმართული ზესტაფონის რაიონული სასამართლოსათვის, რომლის 2009 წლის 7 სექტემბრისა და 2009 წლის 27 ნოემბრის განჩინებებით სარჩელი განუხილევლად იქნა დატოვებული და, ამდენად,აპელანტის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ზ-ულმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა მასზედ, რომ სადავო ქონებაზე თანამესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით ჯ. პ-შვილს ორჯერ ჰქონდა მიმართული ზესტაფონის რაიონული სასამართლოსათვის, რომლის 2009 წლის 7 სექტემბრისა და 2009 წლის 27 ნოემბრის განჩინებებით სარჩელი განუხილველად იქნა დატოვებული, რის გამოც აპელანტის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, ვერ იქნებოდა გაზიარებული კასატორის მოსაზრებით, არასწორია, ვინაიდან ორივე სარჩელში მოპასუხედ დაუდგენელი პირები არიან მითითებული (ჟ. მ-ია, ჟ. მ-ია-ნ-ძე), რაც ცხადყოფს, რომ აღნიშნული სარჩელების შეტანით მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის შეჩერებულად მიჩნევა, მათი განუხილველად დატოვების შემდგომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 277-ე მუხლის გათვალისწინებით, სასამართლოს მიერ უკანონოა.

კასატორის განმარტებით, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია საჯარო რეესტრში დაცული ინფორმაციის თაობაზე, რომლის თანახმად, უძღავი ქონების მესაკუთრე იყო ი. მ-ია. ჯ. პ-შვილს კი თავისი უფლება, როგორც სადავო ბინის მოსარგებლე, დარეგისტრირებულიყო თანამესაკუთრედ არ გამოუყენებია, მით უმეტეს, რომ უფლების დარღვევის შესახებ მისთვის 2004 წლის 27 იანვარს უკვე ცნობილი იყო, შესაბამისად, მან გაუშვა მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საჯარო რეესტრის ამონაწერის უგულებელყოფითა და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გამოუკვლეველ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით, საქმეზე გადაწყვეტილება კანონდარღვევით იქნა გამოტანილი, რაც მისი გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ზ-ულის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ზ-ულის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ზ-ულის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ მ. ზ-ულს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.