ას-819-768-2010 11 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ვ. მ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. მ-ძე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ვ. მ-ძის სარჩელი თ. მ-ძის მიმართ საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე დაკმაყოფილდა, მოპასუხე თ. მ-ძეს აეკრძალა ვ. მ-ძის ოჯახის საკუთრებაში არსებული, ოზურგეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 5000 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთში შემავალი 2800 კვ.მ მიწის ნაკვეთით (რომელზეც გაშენებულია თხილის ნარგავები) სარგებლობა.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ვ. მ-ძის ოჯახის საკუთრებაში იყო ოზურგეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 5000 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომლის 2800 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე გაშენებულია თხილის ნარგავები;

ვ. მ-ძე ვერ სარგებლობდა თავის საკუთრებაში არსებული სადავო მიწის ნაკვეთით, ვაინაიდან აღნიშნული მიწის ნაკვეთით ფაქტობრივად სარგებლობდა მოაპსუხე;

შპს “გეო-სამსახურის” მიერ შესრულებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზისა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების ¹147 აქტის საფუძველზე გახორციელებული საჯარო რეესტრის 2009 წლის 17 ივნისის ჩანაწერის სისწორე სადავოდ გახადა თ. მ-ძემ, ვინაიდან მისი განმარტებით, მიწის ნაკევთის ¹148 მიღება-ჩაბარების აქტით დასტურდებოდა, რომ დედამისს თავდაპირველად სარგებლობაში ჰქონდა 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთი, ხოლო შემდგომ მიიღო 0,4 ჰა, რომელშიც სრულად შედიოდა ის მიწის ნაკვეთი, რაზედაც ამჟამად დავობს ვ. მ-ძე, აღნიშნული გარემოება კი შპს “ გ-ის” მიერ შედგენილ საკადასტრო ნახაზში და, შესაბამისად, 2009 წლის 17 ივნისის საჯარო რეესტრის ჩანაწერში არ გათვალიწინებულა.

აღნიშნული გარემოება სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლომ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ რეესტრის ჩანაწერის მიმართ მოქმედებდა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია და იგი ითვლებოდა სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდებოდა საწინააღმდეგო. განსახილველ შემთხვევაში კი, არსებობდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერი, რომლის მიხედვითაც ვ. მ-ძეს ეკუთვნოდა 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასში შემავალი 2800 კვ.მ სადავო მიწის ნაკვეთით (რომელზეც თხილია გაშენებული), ხოლო აღნიშნული ჩანაწერის საწინააღმდეგო საქმის მასალებით მიხედვით არ დასტურდებოდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 172-ე, 183-ე მუხლების შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ. მ-ძეს, როგორც მესაკუთრეს, უფლება ჰქონდა მოეთხოვა საკუთრების უფლების ხელშეშლის აღკვეთა, რის გამოც სარჩელი საფუძვლიანად ჩათვალა და დააკმაყოფილა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილებით თ. მ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ვ. მ-ძის სარჩელი საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

საქმეში არსებული მასალებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთით, რომელიც ადრე კოლმეურნეობის საკუთრება გახლდათ, სარგებლობდა თ. მ-ძის დედა, რომელსაც რეფორმის მერე იგი საკუთრებაში გადაეცა, ხოლო ვ. მ-ძე და მისი ოჯახი რეფორმამდე აღნიშნული მიწის ნაკვეთით არ სარგებლობდნენ, ამდენად, მოსაჩელის განმარტება იმის შესახებ, რომ აღნიშნული მიწა მის საკარმიდამო ნაკვეთში შედიოდა, სასამართლომ უსაფუძვლოდ ჩათვალა.

საქმეში არასებული მიწის მიღება-ჩაბარების ¹148 აქტის თანახმად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. მ-ძის დედას თ. მ-ძეს თავდაპირველად სარგებლობაში ჰქონდა 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთი, ხოლო შემდგომ მიიღო 0,4 ჰა, რომელშიც სრულად შედიოდა ის მიწის ნაკვეთი, რაზედაც ამჟამად დავა მიმდინარეობდა. ამასთან, სასამართლომ აღნიშნა, რომ აღნიშნული აქტი ბათილად არ იყო ცნობილი და მისი კანონშეუსაბამობა არ დადგენილა, რაც არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ და, შესაბამისად, მას იგივე ძალა და მნიშვნელობა ენიჭებოდა, როგორიც რეესტრის ჩანაწერს.

საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენის მიზნით დანიშნული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნითა და ექსპერტის განმარტების შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი ადრე გამიჯნული იყო, რომლის ღობე მოშალა და ერთ ფართობში მოაქცია ვ. მ-ძემ; თ. მ-ძის საკარმიდამო და სათხილე მიწის ნაკვეთი ერთიანობაში შეადგენდა 9687 კვ.მ-ს, ხოლო სადავო ფართი 3660 კვ.მ-ს, რაც ზუსტად ემთხვეოდა შპს “გ-ის” მონაცემებს და აპელანტის მიერ მითითებულ მიწის ნაკვეთის ფართობის ოდენობას; ვ. მ-ძის მიწის ნაკვეთი მთლიანობაში შეადგენდა 5326 კვ.მ-ს, რომლის მოსაზღვრე ნაკვეთიც სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან იყო თ. მ-ძის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, ჩრდილო-დასავლეთიდან ნამგალაძისა და ინწკირველის, სამხრეთ-დასავლეთიდან მდინარე (მ-ძე დ., მ-ძე ტ.), ხოლო ჩრდილო-დასავლეთიდან ინწკირველის ნაკვეთი; სადავო “სათხილესთან” მისასვლელი მოწყობილი იყო მხოლოდ თ. მ-ძის საკარმიდამო ნაკვეთიდან.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ სადავო “სათხილე” წარმოადგენდა თ. მ-ძის დედის _ თ. მ-ძის საკუთრებას, რომელიც მათ რეფორმის შემდეგ გადაეცათ, ხოლო სადავო მიწის ნაკვეთი ვ. მ-ძის საკუთრებაში არასდროს ყოფილა.

ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლის შესაბამისად, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენდა თ. მ-ძე და მხოლოდ მას ჰქონდა უფლება, კანონის თანახმად, როგორც მესაკუთრეს, მოეთხოვა მისი საკუთრებით ხელშეშლის აღკვეთა სხვა პირთა მხრიდან, შესაბამისად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ვ. მ-ძეს არანაირი კანონისმიერი უფლება არ ჰქონდა მოეთხოვა ნამდვილი მესაკუთრისაგან მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ვ. მ-ძის სარჩელი უსაფუძვლოდ მიიჩნია და არ დააკმაყოფილა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო “სათხილე”, რომელიც ადრე კოლმეურნეობის საკუთრება იყო, რეფორმის შემდეგ გადაეცა თ. მ-ძის დედას, როგორც მოსარგებლეს და აღნიშნული ნაკვეთით ვ. მ-ძეს არასდროს უსარგებლია, კასატორის განმარტებით, არასწორია, ვინაიდან მის მიერ წარმოდგენილი საარქივო ცნობის თანახმად, დასტურდებოდა, რომ სადავო სათხილე შედის მის საკარმიდამო ნაკვეთში, რომლითაც 1935 წლიდან მისი მშობლები, ხოლო შემდეგ თავად სარგებლობდა. ასეთი ოფიციალური საარქივო ცნობა კი თ. მ-ძეს არ წარმოუდგენია.

სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ მიწის მიღება-ჩაბარების ¹148 აქტის თანახმად, თ. მ-ძის მიერ მიღებული 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთში შედიოდა სადავო “სათხილეც”, კასატორის განმარტებით, ასევე არასწორია, ვინაიდან მართალია მათ მიეზომათ 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთი, მაგრამ არა სათხილე, არამედ თ. მ-ძის საკარმიდამო ნაკვეთსა და ვ. მ-ძის საყანე ფართობს შორის მდებარე ტერიტორია, კერძოდ იმ საყანე ფართობისა, რომელიც ექსპერტის აზომვის შემდეგ აღმოჩნდა 5326 კვ.მ , საიდანაც 2800 კვ.მ საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა ვ. მ-ძეს, ხოლო დანარჩენი თ. მ-ძეს;

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ სათხილე ფართი შეადგენდა 3660 კვ.მ-ს, ვინაიდან ექსპერტის ჩვენების თანახმად, მან ე.წ “სათხილეში” შეიყვანა თავისუფალ მდგომარეობაში მყოფი მიწის ნაკვეთი, რომელზეც თხილი გაშენებული არ იყო;

კასატორის მოსაზრებით, ასევე არასწორია დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ თ. მ-ძის მიწის ნაკვეთი მთლიანობაში 9687 კვ.მ-ს შეადგენდა, ვინაიდან ექსპერტის მიერ შედგენილი აზომვითი ნახაზის მიხედვითაც კი მის საკუთრებაში დაახლეობით 11000 კვ.მ ფართობი იყო, რომლის ნაწილის მფლობელობა მან შეგნებულად მიატოვა იმ მიზნით, რომ სათხილეს დაუფლებოდა, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა;

ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, საქმეზე არასწორი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის გამო, სასამართლომ უკანონოდ მიიჩნია, რომ სადავო სათხლეს მესაკუთრე თ. მ-ძე იყო, რითაც უგულებელყო ვ. მ-ძის საკუთრება, რომელიც 2001 წლის 28 აგვისტოდან საჯარო რეესტრში მის სახელზე იყო რეგისტრირებული.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას, ვ. მ-ძესთან მიმართებაში, არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, მაშინ როდესაც საქმეში არსებული უტყუარი მტკიცებულებებიდან დასტურდებოდა, რომ საკარმიდამო ნაკვეთი სათხილესთან ერთად მის საკუთრებას წარმოადგენდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან ვ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს, ვ. მ-ძეს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.