ას-823-772-2010 8 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ლ. ლაზარაშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ც. ა-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. გ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ც. ა-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე. გ-ძის მიმართ კუთვნილი უძრავი ნივთით სარგებლობის უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: 1976 წლიდან მოსარჩელე ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ცხოვრობს ქ.ქუთაისში, ... ქ.¹25-ში მდებარე სახლში. მოგვიანებით ც.ა-შვილმა შეიტყო, რომ მისი კუთვნილი სახლის ნაწილი აღირიცხებოდა ქონების მართვის ტერიტორიული სამსახურის საკუთრებად, რომელმაც იგი ე. გ-ძეს გადასცა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მას ფართი გამოეყო კანონიერად, შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 8 მაისის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ.ქუთაისის მერია, ხოლო 2009 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ც.ა-შვილმა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის განჩინებით ც.ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: საჯარო რეესტრის ამონაწერით პალატამ დაადგინა, რომ 1976 წლის სექტემბრიდან ც. ა-შვილი ცხოვრობს ქ.ქუთაისში, ... ქ.¹25-ში. ამავე წლის 1 სექტემბრის ხელშეკრულებით მას ეკუთვნის საცხოვრებელი სახლის 9,35 კვ.მ საცხოვრებელი ოთახი, 5,24 კვ.მ დამხმარე სათავსი, 10,63 კვ.მ სარდაფი, სახლის მეორე გამოყოფილი ნაწილის 2\5, რომელიც შესდგება სულ 51,0 კვ.მ 3 საცხოვრებელი ოთახისაგან და სარდაფის სართულში 20,80 კვ.მ სათავსისაგან.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე, რომლის მიღებამდეც შეჩერებული იყო მოცემული დავის განხილვა და აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე დაადგინა, რომ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1997 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების დაცვით გაფორმდა ქ.ქუთაისში, ... ქ.¹25-ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაზე პრივატიზების ხელშეკრულება ქუთაისის წმინდა ნინოს მუნიციპალიტეტსა და მოქალაქე ე. გ-ძეს შორის. ე. გ-ძემ პრივატიზებული ფართი სათანადოდ დაარეგისტრირა.

სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ უძრავი ქონება, რომლის სარგებლობაში ხელშეშლის აღკვეთასაც მოსარჩელე მოპასუხისაგან მოითხოვს წარმოადგენს მოპასუხის საკუთრებას. აღნიშნული გარემოების თაობაზე ც. ა-შვილისათვის ცნობილი იყო, ვინაიდან, მას ადმინისტრაციული სარჩელი ჰქონდა აღძრული სასამართლოში, სადაც აღნიშნავდა, რომ, მართალია, ის არ იყო სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრე, მაგრამ გააჩნდა ამ ფართის უპირატესი შესყიდვის უფლება. კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ც. ა-შვილს აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლის თანახმად, უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე მოთხოვნის უფლება მესაკუთრის მხრიდან საკუთრების უფლების დაცვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი უფლებაა და მისი უზრუნველყოფა ნეგატორული სარჩელის შეტანის გზით ხდება. დასახელებული ტიპის ნეგატორული სარჩელი დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომელსაც სხვისი უკანონო მოქმედების გამო ხელი ეშლება თავისი საკუთრების გამოყენებაში.

მოცემულ შემთხვევაში სასამართლომ დაადგინა, რომ ც. ა-შვილი არ არის სადავო ნივთის მესაკუთრე, რის გამოც სარჩელი უსაფუძვლოა, ანუ ც.ა-შვილი სადავო ფართზე ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ მოთხოვნის უფლების მქონე პირი არ არის. სამოქალაქო კოდექსი სრულიად ერთმნიშვნელოვნად აწესრიგებს უძრავ ნივთზე მესაკუთრედ აღიარების საფუძველს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე პალატამ ჩათვალა, რომ ც. ა-შვილს სადავო ფართზე თავისი საკუთრების უფლების არსებობა სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისი მტკიცებულების სასამართლოსათვის წარდგენის გზით არ დაუდასტურებია, უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება კი, სამოქალაქო კანონმდებლობის თანახმად, მხოლოდ მესაკუთრის სტატუსის მქონე მოსარჩელის მიერაა შესაძლებელი. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სარჩელი მართებულად არ დააკმაყოფილა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ც.ა-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ სადავო ფართის პრივატიზება მოახდინა გაყალბებული დოკუმენტების საფუძველზე. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, არ გამოიკვლია ის გარემოებები, რომ დავის გადაწყვეტისას სასამართლო რაიმე წერილობით მტკიცებულებებს არ ეყრდნობა, ხოლო ც.ა-შვილის მიერ მითითებული მოწმეთა ჩვენებების შინაარსი დაფიქსირდა არასწორად. ფაქტობრივად ხსენებულ მოწმეებს არ განუმარტავთ, რომ ე.გ-ძეს დროდადრო ხედავდნენ სადავო ფართში. სასამართლოს არ უნდა გაეზიარებინა არც მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითებულ მოწმეთა განმარტებები, რომ ე.გ-ძე ღამეს ათევდა სადავო სახლში, რადგან აღნიშნული პირები ცხოვრობენ სხვა ქუჩაზე და შესაძლებლობა არ ჰქონდათ, თვალი ედევნებინათ ე.გ-ძისათვის.

სასამართლოს არ გამოურკვევია ის ფაქტი, რომ ე.გ-ძეს აღმასკომმა გამოუყო ვინმე ჩ-ძეზე გაპიროვნებული ფართი, ასეთი მობინადრე კი სადავო სახლთმფლობლობაში არ არის, შესაბამისად, მოწინააღმდეგე მხარე უკანონოდ ითვისებს კასატორის კუთვნილ ფართს.

სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ სადავო ბინა მთლიანად ც.ა-შვილს აქვს ნაყიდი, მაგრამ უკანონოდ მიიჩნია, რომ ე.გ-ძის მხრიდან საკუთრების ხელშეშლა არ მომხდარა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით ც. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ც. ა-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია უძრავი ნივთით სარგებლობისას უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, 183-ე მუხლებს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ც. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.