ას-833-782-2010 11 ნოემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს “ს. რ.” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. მ-ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 16 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ უბედური შემთხვევის აქტის შედგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. მ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს “ს. რ.-ს” მიმართ 2003 წლის 18 ივლისს მომხდარი საწარმოო უბედური შემთხვევის ტ-1 აქტის გაცემის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: 1991 წლიდან მოსარჩელე მუშაობს მოპასუხე საზოგადოებაში მუშის, ხოლო 1997 წლიდან _ ექსკავატორის მემანქანის თანამდებობაზე.

2003 წლის 18 ივლისს გ. მ-ძე ასრულებდა დაკისრებულ სამსახურებრივ მოვალეობას, რა დროსაც მისი ექსკავატორი დაგორდა და მოსარჩელე გადავარდა მდინარეში. აღნიშნულის შედეგად გ.მ-ძემ მიიღო სხეულის დაზიანებები და დასჭირდა როგორც სტაციონარული, ისე ამბულატორიული მკურნალობა.

შრომის კანონთა კოდექსის 154-ე მუხლის შესაბამისად, საწარმოს ადმინისტრაციას უბედური შემთხვევის ტ-1 აქტი არ შეუდგენია, რითაც დაირღვა მოსარჩელის კანონიერი უფლებები.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო უბედურ შემთხვევასთან დაკავშირებით საწარმომ შეადგინა აქტი ჯერ კიდევ 2005 წლის 28 მაისს და მისი ხელახლა შედგენის საფუძველი არ არსებობს.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. მ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს ,,ს. რ.-ს’’ დაევალა, 2005 წლის 11 ივნისს შრომის ინსპექციის მიერ შედგენილი დასკვნის შესაბამისად, უბედური შემთხვევის შესახებ აქტის შედგენა 2003 წლის 18 აპრილს მომხდარ უბედურ შემთხვევასთან (გ. მ-ძის მართვის ქვეშ მყოფი ექსკავატორის მდინარე ჩხერიმელაში გადავარდნასთან) დაკავშირებით.

სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს ,,ს. რ.-მ” გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 16 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

გ. მ-ძე მუშაობდა შპს “ს. რ.-ს” გომის სალიანდაგო სადგურში ¹3 ექსკავატორის მემანქანედ. 2003 წლის 18 ივლისს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მისი ექსკავატორი დაგორდა და გადავარდა მდინარე ჩხერიმელაში, რა დროსაც მოსარჩელემ მიიღო სხეულის დაზიანება და დაავადდა.

2003 წლის 18 ივლისს გ. მ-ძე მოთავსდა შპს “ს-ის” ქირურგიულ განყოფილებაში დიაგნოზით _ სხეულის ზოგადი დაჟეჟილობა, თავის ტვინის შერყევა, მეორე ტიპის შაქრიანი დიაბეტი. 2003 წლის ნოემბერში იგი მკურნალობდა თსსუ `......... სახელობის ცენტრალურ კლინიკაში”, სადაც დაუდგინდა პირველი ტიპის შაქრიანი დიაბეტი, დიაბეტური პოლინეიროპათია, ქალა-ტვინის ტრავმის ნარჩენი მოვლენები, ტრავმული ენცეპალოპათია, ქვედა კიდურების ვენების ვარიკოზული დაავადება და დადგინდა, რომ გ. მ-ძემ შრომის უნარი დაკარგა.

2005 წლის 8 თებერვალს გრ.მ-ძემ სარჩელი აღძრა საწარმოს მიმართ წარმობაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ აქტის შედგენის დავალდებულების მოთხოვნით.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 21 აპრილის განჩინებით შრომის სახელმწიფო ინსპექციას დაევალა უბედური შემთხვევის გამოკვლევა და უბედური შემთხვევის შესახებ აქტის შედგენის მიზანშეწონილობის თაობაზე დასკვნის გაცემა.

შრომის სახელმწიფო ინსპექციის ინსპექტორებმა გამოიკვლიეს უბედური შემთხვევა 2005 წლის 30 მაისიდან 11 ივნისამდე და შეადგინეს დასკვნა, რომლითაც უბედური შემთხვევის მიზეზად მიიჩნიეს ექსკავატორის ტექნიკური გაუმართაობა და მისი მართვა შესაბამისი მოწმობის ან განათლების დამადასტურებელი საბუთის გარეშე. საწარმოს ადმინისტრაციას დაევალა აღნიშნული დასკვნის შესაბამისად ფორმა ტ-1 აქტის შედგენა.

შპს “ს. რ.-ს” მიერ გორის რაიონულ სასამართლოში 2005 წლის 14 ივლისს აღძრულ იქნა სარჩელი მითითებული დასკვნის ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

გორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 8 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 2 აპრილის განჩინებით დარჩა უცვლელად. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2008 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით შპს “ს. რ.-ს” საკასაციო საჩივარი არ იქნა დაშვებული განსახილველად.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია, რომ სადავო უბედურ შემთხვევასთან დაკავშირებით აქტი ერთხელ უკვე შედგა, რადგან საქმეზე წარმოდგენილი იყო ერთი და იმავე თარიღით (2003 წლის 28 მაისით), ერთი და იმავე პირების მიერ 2003 წლის 18 ივლისს მომხდარ შემთხვევასთან დაკავშირებით შედგენილი ურთიერთსაწინააღმდეგო აქტების ქსეროასლები. აღნიშნული აქტებით, უბედური შემთხვევის მიზეზია მემანქანის მიერ ექსკავატორის ექსპლუატაციის წესების დარღვევა, ხოლო მეორე აქტის შესაბამისად, _ მემანქანის უყურადღებობა და ექსკავატორის ტექნიკური გაუმართაობა. ამავდროულად, აქტები წარმოდგენილ იქნა ქსეროასლების სახით, ვინაიდან მხარეთა განმარტებით, მათ ვერ შესძლეს აქტის დედნის მოპოვება, რის გამოც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 135-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მოცემულ დოკუმენტებს მტკიცებულების მნიშვნელობა არ მიანიჭა და მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნულ უბედურ შემთხვევასთან დაკავშირებით ტ-1 აქტი არ შედგენილა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს არ წარმოადგენს საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, შესაბამისად, სასამართლოს არ დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოება, გ. მ-ძის მიერ შრომის უნარის დაკარგვა გამოწვეული იყო თუ არა საწარმოო ტრავმის შედეგად და მოპასუხის ბრალით. სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოება მოცემული დავის ფარგლებში სასამართლოს კვლევის საგანი ვერ იქნებოდა.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა შრომის კოდექსითა და საქართველოს სოციალური დაცვის, შრომისა და დასაქმების მინისტრის 1997 წლის 4 აპრილის ¹39 ბრძანებით დამტკიცებული “წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევების გამოკვლევის და აღრიცხვის დებულებით”.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს ,,ს. რ.-მ” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში დაშვებულ იქნა ფაქტობრივი უსწორობა. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება, რომ 2003 წლის 18 ივლისს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს გ. მ-ძის მართვის ქვეშ მყოფი ექსკავატორი დაგორდა და გადავარდა მდინარე ჩხერიმელაში, რა დროსაც მოსარჩელემ მიიღო სხეულის დაზიანება და 2003 წლის 18 ივლისს მოთავსებულ იქნა ხაშურის საკვანძო პოლიკლინიკაში დიაგნოზით _ სხეულის ზოგადი დაჟეჟილობა, თავის ტვინის შერყევა და შაქრიანი დიაბეტი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასამართლომ მოცემული საქმის მასალები ყოველმხრივად, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია. პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად არასწორად მითითებულია საქართველოს სოციალური დაცვის შრომისა და დასაქმების სამინისტროს 1997 წლის 4 აპრილის ¹39 ბრძანებით დამტკიცებული „წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის გამოკვლევისა და აღრიცხვის“ დებულება.

პალატას არ შეუფასებია ის გარემოება, რომ სასამართლო გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ დაავადებებს საწარმოო ტრავმასთან კავშირი არ აქვს, შესაბამისად, ზემოაღნიშნული დებულების 1.2. პუნქტში აღნიშნული შემთხვევის შედეგად სხეულის დაზიანება არ არსებობს.

საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ გ.მ-ძეს ზემოაღნიშნული დაავადებები სადავო უბედური შემთხვევის შედეგად განუვითარდა, რადგან პირველი ტიპის შაქრიანი დიაბეტი, დიაბეტური პოლინეიროპატია, ქალა ტვინის ტრავმის ნარჩენი მოვლენები და ქვედა კიდურების ვენების ვარიკოზული დაავადება საერთო ხასიათის დაავადებებია, შესაბამისად, უბედური შემთხვევის შედეგად წარმოშობილად არ უნდა ჩაითვალოს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით შპს “ს. რ.-ს” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს “ს. რ.-ს” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია საწარმოში მომხდარი უბედური შემთხვევის აქტის შედგენის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს “ს. რ.-ს” უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2010 წლის 11 აგვისტოს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ს. რ.-ს” საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ შპს “ს. რ.-ს” დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.