ას-842-791-2010 15 ნოემბერი, 2010 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები _ დ. ხ-შვილი, ჯ. რ-შვილი (მოპასუხეები)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. პ-ძე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებზე უარის თქმა
დავის საგანი _ მამობის დადგენა, გვარის მინიჭება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. პ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. ხ-შვილისა და ჯ. რ-შვილის მიმართ მამობის დადგენისა და გვარის მინიჭების თაობაზე შემდეგი საფუძველებით: მოსარჩელე არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა აწ გარდაცვლილ თ. რ-შვილთან. მათი ქორწინება დადასტურებულია ჯვრისწერის მოწმობით. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ცხოვრობდნენ მის (ა. პ-ძის) ბინაში მშობლებთან ერთად. ოჯახური უთანხმოების გამო თ. რ-შვილი, ორსულობის დროს, საცხოვრებლად გადავიდა თავის მშობლებთან (მოპასუხეებთან). 2006 წლის 31 ივლისს თ. რ-შვილს შეეძინა შვილი – ლ. ა.-ს ძე რ-შვილი. ბავშვის დაბადებიდან მეორე დღეს იგი (ა. პ-ძე) დააკავეს, და შემდგომში გასამართლებულ იქნა ოჯახური კონფლიქტის გამო მომხდარი ინციდენტისთვის, რის გამოც ვერ დადგინდა ლ. რ-შვილის მამობა და, შესაბამისად, მამის გვარი არ მინიჭებია. 2008 წლის 21 მაისს ტრაგიკულად დაიღუპა თ.რ-შვილი. ამჟამად ლ. რ-შვილი იზრდება მოპასუხეებთან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა დადგინდეს მისი მამობა ლ. ა.-ს ძე რ-შვილის მიმართ.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილია განაჩენი, სადაც მითითებულია, რომ სამშობიაროში ყოფნის დროს და მანამდეც მოსარჩელე ემუქრებოდა აწ გარდაცვლილ თ. რ-შვილს და მოითხოვდა ორსულობის შეწყვეტას. მხარეები არ ყოფილან რეგისტრირებულ ქორწინებაში, მათ მხოლოდ რამოდენიმე თვე იცხოვრეს ერთად. მოპასუხეებმა მიუთითეს, რომ სახელმწიფო რეგისტრაცია არის ერთადერთი ოფიციალური დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება მეუღლეთა თანაცხოვრება. ბავშვი იზრდება მათთან, ჰყავს მზრუნველი აღმზრდელები. მოპასუხეებმა მოითხოვეს, უარი ეთქვას მოსარჩელეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 10 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით ა. პ-ძის სარჩელი მოსარჩელის გამოუცხადებლობის გამო, არ დაკმაყოფილდა.
2009 წლის 23 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 10 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით საჩივარი შეიტანა ა. პ-ძემ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ა. პ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა. 2006 წლის 28 ივლისს დაბადებული ლ. რ-შვილის მამად აღიარებულ იქნა 1984 წლის 11 ოქტომბერს დაბადებული ა. პ-ძე, რის შესახებაც ცვლილება შევიდა ლ. რ-შვილის დაბადების სააქტო ჩანაწერში ¹ნკ 0224488. ამავე გადაწყვეტილებით ლ. რ-შვილს მიეკუთვნა მამის გვარი – პ-ძე.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მიუთითა, რომ მოპასუხეებს არც პირველი ინსტანციის სასამართლოში და არც სააპელაციო საჩივარში სადავოდ არ გაუხდიათ ლ. რ-შვილის დაბადების, თ. რ-შვილის გარდაცვალების, მოსარჩელისა და თ. რ-შვილის ჯვრისწერის ფაქტი. პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხეები ვერ უთითებენ და ვერ ასაბუთებენ, რომ ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების მთავარ სხდომაზე წარმოდგენამ განაპირობა საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომ ა. პ-ძემ და თ. რ-შვილმა, ოჯახის შექმნის მიზნით დაიწერეს ჯვარი, ცხოვრობდნენ ერთად და შეეძინათ შვილი – ლ. რ-შვილი, ასევე დადგენილად ცნო ა. პ-ძე ლ. რ-შვილის ბიოლოგიურ მამად.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხეთა მოსაზრება 2009 წლის 10 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების არასწორად გაუქმების შესახებ. ამასთან, განმარტა საქართველოს სამოქლაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლი და მიუთითა, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმის განხილვა განახლდეს, თუ არსებობს 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები ან, თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო სხვა საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსთვის.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ, ვინაიდან მოსარჩელის წარმომადგენელმა სადავოდ გახადა სწორედ ის გარემოება, რომ სხდომის დაწყების დროდ მას ეცნობა 13.00 საათი და არა 12.00 საათი, ხოლო სატელეფონო შეტყობინების აქტი კი არ შეიცავს ინფორმაციას სხდომის დაწყების დროის შესახებ, პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ სწორად გააუქმა 2009 წლის 10 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა დ. ხ-შვილმა და ჯ. რ-შვილმა, მოითხოვეს განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარი თქმა იმ საფუძვლით, რომ საპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული მოთხოვნები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით დ. ხ-შვილისა და ჯ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. ხ-შვილისა და ჯ. რ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.
მოცემული დავის საგანია მამობის დადგენა და გვარის მინიჭება. კასატორები ვერ ასაბუთებენ და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ჯ. რ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2010 წლის 5 ოქტომბერს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
დ. ხ-შვილისა და ჯ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;
ჯ. რ-შვილს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.