ას-844-793-2010 2 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. ნ-ოვა

მოწინააღმდეგე მხარეები _ ნ. ნ-ოვა, მ. ლ-ძე

დავის საგანი – ჩუქებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 აგვისტოს განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ნ-ოვამ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ნ. ნ-ოვასა და მ. ლ-ძის მიმართ და მოითხოვა ჩუქებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, მისი საკუთრება მდებარეობდა ... ქ. ¹26-ში. 2008 წლის 5 ნოემბერს იგი თავისმა შვილმა ნ. ნ-ოვამ მოტყუებით წაიყვანა ნოტარიუსთან და გააფორმებინა ჩუქების ხელშეკრულება. მოსარჩელეს ეგონა, რომ ბინას ჩუქნიდა ორივე ქალიშვილს. ჩუქების ხელეკრულების გაფორმების შემდეგ, მოსარჩელის მდგომარეობა გაუარესდა, ნ. ნ-ოვა თითქმის ყოველდღე აყენებდა მას ფიზიკურ შეურაცხყოფას, რაც გახდა საპატრულო პოლიციის გამოძახებისა და შემაკავებელი ორდერის გამოწერის მიზეზი. მას შემდეგ, რაც მოსარჩელემ გადაწყვიტა გამოეყენებინა კანონით მისთვის მინიჭებული უფლება – მოეთხოვა ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმება, ნ. ნ-ოვამ თვალთმაქცური ნასყიდობის ხელშეკრულება გააფორმა მ. ლ-ძესთან, ბინის დაბრუნების თავიდან აცილების მიზნით.

Oმოპასუხე მ. ლ-ძემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომM უძრავი ქონება მან შეიძინა 2008 წლის 19 დეკემბერს, რაზეც შედგა ნასყიდობის ხელშეკრულება. აღნიშნული უძრავი ქონება, საჯარო რეესტრის მონაცემებით, იყო მხოლოდ ნ. ნ-ოვას სახელზე და არც ყადაღა იყო დადებული აღნიშნულ ქონებაზე, შესაბამისად, მასსა და ნ. ნ-ოვას შორის დადებული ხელშეკრულება გაფორმდა ყველა ნორმის დაცვით, ხოლო მოპასუხე ნ. ნ-ოვამ სარჩელი ასევე არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ ა. ნ-ოვას ნათლად ჰქონდა გაცნობიერებული თავისი ქმედება, ამისთვის მას თან ახლდა მისთვის ნდობით აღჭურვილი პირი, ასევე, ორივე ქალიშვილი ვერ იქნებოდა მოხსენიებული ჩუქების ხელშეკრულებაში, რადგან მეორე ქალიშვილის ადგილსამყოფელი უცნობია, ჩუქებით ქონების გადაცემა კი გულისხმობს დასაჩუქრებულის მხრიდან ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით თანხმობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 18 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ა. ნ-ოვას სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 2008 წლის 5 ნოემბერს შედგენილი უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება, ასევე, 2008 წლის 19 დეკემბერს ნ. ნ-ოვასა და მ. ლ-ძეს შორის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ნ-ოვამ და მ. ლ-ძემ, მოითხოვეს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. საჩივრის მიხედვით, ნ. ნ-ოვა და მ. ლ-ძე პირადად არ იყვნენ გაფრთხილებულნი სასამართლოს მთავარი სხდომის დანიშვნის შესახებ, რაც შეეხება მათ წარმომადგენელ ა. ქ-შვილს, მან სასამართლო სხდომაზე გამოცხადება ვერ შეძლო ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესების გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 თებერვლის განჩინებით ნ. ნ-ოვასა და მ. ლ-ძის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა 2009 წლის 18 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს ნ. ნ-ოვამ და მ. ლ-ძემ და მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება საქალაქო სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 2 აგვისტოს განჩინებით ნ. ნ-ოვასა და მ. ლ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 18 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და 2010 წლის 2 თებერვლის განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შესახებ და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპრცესო კდეოქსის 241-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გაუქმდება და საქმის განხილვა განახლდება 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები არსებობისას ან თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო სხვა საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის. მოცემულ შემთხვევაში, საჩივარზე თანდართული მასალებიდან გამომდინარე, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ადვოკატ ა. ქ-შვილს, რომელზეც აპელანტებს საქმის წარმოება ჰქონდათ მინდობილი, 2009 წლის 18 სექტემბერს (საამართლო სხდომის დღეს), დაახლოებით 10 საათსა და 15 წუთზე შეუძლოდ გახდა შეშელიძის 1. ¹50-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე ბენზინგასამარათ სადგურზე, რაც აისახა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრის პაციენტის სამედიცინო ბარათზე ¹103, რომლითაც ირკვეოდა, რომ ა. ქ-შვილს მითითებულ დღეს 11 საათსა და 46 წუთზე აღენიშნებოდა ზედა სასუნთქი გზების სხვადასხვა და დაუსუსტებელი ლოკალიზაციის მწვავე სპაზმური შეტევები, არითმია ნერვოზულ ფონზე.

საქმეში წარმოდგენილი აკადემიკოს ვ. ივერიელის სახელობის ენდოკრინოლოგია-მეტაბოლოგია-დიეტოლოგიის ცენტრ შპს ,,ენდმედიცის” მიერ გაცემული ა. ქ-შვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობისა (დიაგნოზი _ ქრონიკული აუტოიმენური თირეთიდიტი, პირველადი პიპოთიეროზი, ნევროზი, სმენის დახშობა) და წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ადვილად შესაძლებელი იყო ა. ქ-შვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება ისე, როგორც თავად აღწერდა საჩივრის ავტორი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე და იმის გათვალისწინებით, რომ საქმის წარმოება აპელანტებმა სწორედ ა. ქ-შვილს მიანდეს, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ადგილი ჰქონდა სსსკ-ის 241-ე მუხლით გათვალისწინებულ ისეთ შემთხვევას, როდესაც მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის, რის გამოც სააპელაციო საჩივარი დააკმაყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 აგვისტოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ა. ნ-ოვას წარმომადგენელმა ნ. წ-ილმა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რაც გახდა მიზეზი საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღებისა, კერძოდ, სასამართლომ გამოიყენა სსკ-ის 241-ე მუხლის ბოლო წინადადება და მთელი მოტივაცია დაამყარა ,,სხვა საპატიო მიზეზზე”, თუმცა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რომლებსაც სასამართლო დაეყრდნო, კასატორის განმარტებით, არ შეიძლება ჩათვლილიყო ,,სხვა საპატიო მიზეზად”.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეებს _ ნ. ნ-ოვასა და მ. ლ-ძეს თავად შეეძლოთ გამოცხადებულიყვნენ სასამართლო სხდომაზე, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 93-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმის წარმოება წარმომადგენლის მეშვეობით, მხარეებს არ ართმევს უფლებას პირადად მიიღონ მონაწილეობა საქმის განხილვაში, ხოლო მათ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლით გათვალისწინებული სხდომაზე გამოუცხადებლობის მიზეზი არ ჰქონიათ. ამასთან, კასატორის განმარტებით, ა. ქ-შვილის მიერ წარმოდგენილი სამედიცინო ცნობები, პირდაპირ არ მიუთითებდა სასამართლო სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობის შეუძლებლობას, რასაც ითვალისწინებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, აღნიშნული ნორმა კი სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ გამოუყენებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის პირველი ოქტომბრის განჩინებით ა. ნ-ოვას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ნ-ოვას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ნ-ოვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან ა. ნ-ოვას საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 750 ლარის 70% _ 525 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ნ-ოვას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს, ა. ნ-ოვას დაუბრუნდეს თ. ს-იას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 750 ლარის 70% _ 525 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.