ას-847-796-2010 2 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ. მ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. მ-შვილი (მოპასუხე)

დავის საგანი – ხელშეკრულებიდან გასვლა, ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული ნივთის დაბრუნება

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. მ-შვილმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე დ. მ-შვილის მიმართ და მოითხოვა გაცვლის ხელშეკრულებიდან გასვლა და აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე, მოპასუხის დავალდებულება გადაცემული ავტომანქანის მისთვის დაბრუნების თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ 2008 წლის ივნისში მასსა და დ. მ-შვილს შორის შედგა ავტომობილების გაცვლის შესახებ ზეპირი შეთანხმება იმ პირობით, რომ 2008 წლის დეკემბერში დ. მ-შვილს გ. მ-შვილისათვის უნდა გადაეხადა 1400 აშშ დოლარი, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი, მოაპსუხეს მოსარჩელისათვის უნდა დაებრუნებინა ავტომანქანა. იმის გამო, რომ დ. მ-შვილმა არ შეასრულა თანხის გადახდის ვალდებულება, გ. მ-შვილმა მოითხოვა ავტომანქანის დაბრუნება.

დ. მ-შვილმა თავის მიერ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ავტომანქანა მოსარჩელემ მას საკუთარი ნებით გადასცა, გარიგების საფუძველზე, რომლითაც იგი გახდა გაცვლილი ავტომანქანის მესაკუთრე და მისგან ნივთის გამოთხოვა დაუშვებელია სამოქალაქო კანონმდებლობიდან გამომდინარე. ამასთან, მოპასუხემ აღნიშნა, რომ თანხის დამატება მხარეთა შეთანხმებისას არ გათვალისწინებულა, რის გამოც მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. მ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინებით გ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე გ. მ-შვილის მამამ _ ა. მ-შვილმა, რომელიც დღესდღეობით ცხოვრობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, დ. მ-შვილს გამოუგზავნა 1994 წელს გამოშვებული ავტომანქანა მერსედესი – ჩ კლასი, რომლის ღირებულებაც მოპასუხემ სრულად აანაზღაურა;

2008 წლის 21 ივნისს დ. მ-შვილსა და ზ. ლ-შვილს (რომელიც მოპასუხეს მოსარჩელემ გააცნო) შორის დაიდო ზემოაღნიშნული ავტომანქანის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ზ. ლ-შვილს დ. მ-შვილისათვის ავტომანქანის ფასი _ 15600 ლარი უნდა გადაეხადა 24 თვის ვადაში, თვეში 650 ლარის ოდენობით;

2008 წლის ზაფხულში, გ. მ-შვილსა და დ. მ-შვილს შორის დაიდო ავტომანქანების გაცვლის ხელშეკრულება ზეპირი ფორმით;

მხარეთა შორის სადავოა მხარეთა შორის ავტომანქანების გაცვლის ზეპირი შეთანხმებისას გათავლისწინებული იყო თუ არა შეთანხმება დამატებითი თანხის გადახდის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ გ. მ-შვილის განმარტება მასზე, რომ დ. მ-შვილმა თანხის დამატების თაობაზე მოლაპარაკების დასაწყისშივე იცოდა, არ გაიზიარა, ვინაიდან აღნიშნული გარემოება საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა. ასევე არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ თანხის დამატების თაობაზე იცოდა მოწმე ს. შ-ოვმაც, ვინაიდან მოწმის განმარტებით ირკვეოდა ის გარემოება, რომ მისთვის ცნობილი იყო მხოლოდ ავტომანქანების გაცვლის თაობაზე, ხოლო ის ფაქტი მოექცა თუ არა ს. შ-ოვი დ. მ-შვილის გავლენის ქვეშ, რამაც გამოიწვია სასამართლო სხდომაზე არასწორი ჩვენების მიცემა, სასამართლომ მხოლოდ აპელანტის ვარაუდად მიიჩნია, რადგან აღნიშნული რაიმე კონკრეტული გარემოებებით არ დასტურდებოდა;

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექისს 521-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, გაცვლის ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელი პირობაა მხარეებმა ქონებაზე საკუთრების უფლების ურთიერთგადაცემა განახორციელონ.

ვინაიდან განსახილევლ შემთხვევაში, არც საქმის მასალებით და არც მოწმეთა ჩვენებებით არ დასტურდებოდა ის ფაქტი, რომ ავტომანქანების გაცვლისას, გ. მ-შვილისა და დ. მ-შვილის მიერ განხორციელდა საკუთრების უფლების ურთიერთგადაცემის ფაქტი, რაც აუცილებელი პირობა იყო გაცვლის ხელშეკრულების დასადებად, და ასევე არ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ მხარეები შეთანხმდნენ გ. მ-შვილისათვის დამატებით 1400 აშშ დოლარის გადახდის თაობაზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო, ვინაიდან გაცვლის ხელშეკრულების არსებობის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს ეკისრებოდა, რომელმაც ვერ შეძლო აღნიშნულის დასადასტურებლად წარმოაედგინა რაიმე მტკიცებულება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გ. მ-შვილის სააპელაციო საჩიავრი არ დააკმაყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. მ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 352-ე, 405-ე, 327-ე მუხლები, როდესაც მიიჩნია, რომ მხარეები მართალია შეთანხმდნენ გაცვლაზე საამისოდ დადგენილი ყველა ფორმით, მაგრამ ვინაიდან აპელანტის მიერ მითითებული გარემოება დამატებით 1400 აშშ დოლარის დამატებასთან დაკავშირებით ვერ დადასტურდა საქმის განხილვისას, მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება სამართლებრივად არასწორად დაასაბუთა, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ თავისი მსჯელობით, რომ მხარეთა შეთანხმებისას ადგილი ჰქონდა სამოქალაქო კოდექსის 521-ე მუხლის მოთხოვნებს, თუმცა მხარეებს განსახილველ შემთხვევაში ქონებაზე საკუთრების უფლება ერთმანეთისათვის არ გადაუციათ, ერთი მხრივ დაადასტურა მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის გაცვლის ხელშეკრულების არსებობა, ხოლო მეორე მხრივ უარყო იგი, როდესაც მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის გარიგება არ შემდგარა. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ თავისი განჩინებით სადავოდ გახადა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებიც თავად მათ სადავოდ არ გაუხდიათ, ვინაიდან არსად ყოფილა უარყოფილი, რომ მხარეებს შორის შემდგარი გარიგება თავისი შინაარსით აკმაყოფილებდა გაცვლის ხელშერკულებისათვის დადგენილ ნორმებს. ზემოაღნიშნულის გათვალისიწნებით, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ მისცა სამართლებრივი შეფასება გარიგების შინაარსს ანუ იმას, თუ რა გარიგება დაიდო მხარეებს შორის, მით უმეტეს იმ ფონზე, როცა თავადვე უარყო მხარეებს შორის გაცვლის ხელშეკრულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს, გ. მ-შვილის დაუბრუნდეს გ. დ-იას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.