ას-897-845-2010 29 ნოემბერი, 2010 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ს., ნ., შ. და ა. ჯ-ძეები, ფ. თ-ძე (მოპასუხეები)

წარმომადგენელი – რ. პ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარეები _ გ., მ., ნა. და გი. ჯ-ძეები (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ წილის მიკუთვნება, საკომლო წიგნში ჩანაწერის გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლOო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ., მ., ნა. და გი. ჯ-ძეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ს., ნ., შ., ა. ჯ-ძეებისა და ფ. თ-ძის მიმართ საკომლო წიგნის ჩანაწერების ბათილად ცნობის მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელეები ცხოვრობენ ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ........-ში დედის, ე. ჯ-ძის, დანაშთ საცხოვრებელ სახლში; გ. ჯ-ძე ჯერ კიდევ დედის სიცოცხლეში ოჯახის წევრებთან ერთად ცალკე კომლად გამოეყო და ცხოვრობს ცალკე ოჯახის წევრებთან ერთად. დედის გარდაცვალების შემდეგ მოპასუხეებმა თვითნებურად დაისაკუთრეს საცხოვრებელი სახლის უმეტესი ნაწილი, ხოლო მოსარჩელის სარგებლობაში დატოვეს მხოლოდ მცირე ნაწილი; როგორც მათთვის (მოსარჩელეთათვის) გახდა ცნობილი მოპასუხე ს. ჯ-ძემ მათი თანხმობის გარეშე მის სახელზე აღრიცხა კომლის მთლიანი საცხოვრებელი სახლი, ბოსელი და ავტოსადგომი, რაც უკანონოა, რადგან კომლის ქონება კომლის წევრთა საერთო საკუთრებაა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და აღნიშნეს, რომ სადავო ქონება წარმოადგენს მათ საკუთრებას. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეებს წილი ეკუთვნით სადავო ქონებიდან არასწორია, ვინაიდან ისინი 1980 წლიდან წარმოადგენენ ცალკე კომლს და არანაირი წილი მათ ამ ქონებიდან არ ეკუთვნით.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 28 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ლ. ჯ-ძეს მიეკუთვნა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ........-ში მდებარე ს. ჯ-ძის, ლე. ჯ-ძის, შ. ჯ-ძის, ნ. ჯ-ძის, ა. ჯ-ძისა და ფ. თ-ძის თანასაკუთრებიდან 1/7 იდეალური წილი.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ., ლე., მ., ნა. და გი. ჯ-ძეებმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილებით გ., ლე., მ., ნა. და გი. ჯ-ძეების სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა გ., მ. დ ნა. ჯ-ძეების სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გ., ლე., მ., ნა. და გი. ჯ-ძეების სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. ჯ-ძის წილი სადავო უძრავი ქონებიდან განისაზღვრა 1/9-ით, ნა. ჯ-ძის წილი სადავო უძრავი ქონებიდან განისაზღვრა ასევე 1/9-ით, ხოლო გ. ჯ-ძის წილი – 4/27-ით, შემდეგ გარემოებათა გამო: დადგენილად ცნო, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ........-ში მდებარე სადავო უძრავი ქონება ეკუთვნოდა ე. ჯ-ძის საკოლმეურნეო კომლს; ........-ის სახალხო დეპუტატთა სადაბო საბჭოს აღმასკომის 1980 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ძე გამოყოფილ იქნა ცალკე კომლად დედის ე. უ-ფის ასულ ჯ-ძის კომლიდან იმავე ოჯახში, შესაბამისად, ამ გადაწყვეტილებით, მართალია, გ. ჯ-ძე გამოიყო ცალკე კომლად, მაგრამ მას უფლება სადავო სახლზე არ დაუკარგავს, რადგან იგი გამოიყო იმავე ოჯახში. პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 126-ე მუხლით და მიუთითა, რომ საკოლმეურნეო კომლიდან გამოყოფა ხდებოდა ქონების ნატურით გაყოფის გზით; გ. ჯ-ძემ, თავისი კომლის წევრებთან ერთად, ცხოვრება განაგრძო სადავო სახლში და სხვა საცხოვრებელი მას არასდროს გააჩნდა, რაც იმის მანიშნებელია, რომ კომლიდან გამოყოფის შემდეგ, სახლი არ გაყოფილა, იგი არ მიკუთვნებია მხოლოდ ე. ჯ-ძის კომლს, ამდენად, მიიჩნია, რომ სახლი ეკუთვნოდა, როგორც ე. ჯ-ძეს, ასევე გ. ჯ-ძის კომლებს, კერძოდ, ე. ჯ-ძის საკოლმეურნეო კომლის წევრები იყვნენ ე., ს., ნ., შ., ა. და ლ. ჯ-ძეები, ხოლო გ. ჯ-ძის - გ., ნა. და მ. ჯ-ძეები; 1996 წლის 15 იანვარს გარდაიცვალა ე. ჯ-ძე და მისი სამკვიდრო მიიღეს პირველი რიგის მემკვიდრეებმა, შვილებმა - ლ., გ.ი და ს. ჯ-ძეებმა.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ კოლმეურნეობა, როგორც სამართლის სუბიექტი, გაუქმდა საქართველოს მთავრობის 1992 წლის 22 სექტემბრის დადგენილებისა და სახელმწიფო საბჭოს 1993 წლის 21 ოქტომბრის დადგენილების საფუძველზე და კოლმეურნეობის გაუქმებასთან ერთად არსებობა შეწყვიტა საკოლმეურნეო კომლმაც. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 122-ე, 125-ე და 129-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ ე. ჯ-ძის ქონება თანასაკუთრების უფლებით განაწილდა კომლის წევრებზე და სადავო სახლზე თანასაკუთრების უფლება მოიპოვეს ე., ს., ნ., შ., ა., ლ., გ., ნა. და მ. ჯ-ძეებმა და, შესაბამისად, თითოეულ მათგანს ქონებაში ეკუთვნოდა 1\9 წილი.

სააპელაციო პალატამ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 556-ე მუხლი და მიუთითა, რომ ე. ჯ-ძის გარდაცვალების შემდეგ მისი სამკვიდრო, რაც შეადგენდა სადავო ქონების 1\9 წილს, ფაქტობრივად მიიღეს ლ., გ. და ს. ჯ-ძეებმა, რომლებიც მამკვიდრებლის გარდაცვალების დროისათვის და მას შემდეგ ცხოვრობდნენ სადავო სახლში, ამასთან გაიზარდა თითოეული მათგანის წილი ქონებაში, რამაც შეადგინა ქონების 4\27; არ გაიაზიარა აპელანტების (მოსარჩელეების) მოთხოვნა საკომლო წიგნში არსებული ამონაწერის ბათილობის თაობაზე, ვინაიდან მიიჩნია, რომ ეს ჩანაწერი ასახავს ფაქტობრივ მდგომარეობას, რომ სადავო სახლში ცხოვრობენ პირველ გრაფაში მითითებული პირები.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანეს ს., ნ., შ. და ა. ჯ-ძეებმა, ფ. თ-ძემ და მოითხოვეს მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ თითქოსდა მოსარჩელე გ. ჯ-ძეს ცალკე კომლად გამოყოფის შედეგად სადავო ქონებაზე უფლება არ დაუკარგავს; აღმასკომის გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ გაყოფა უნდა მოხდეს იმ მოტივით, რომ ე. ჯ-ძის ოჯახი არის მრავალსულიანი და აუცილებელია გ. ჯ-ძის ცალკე კომლად გამოყოფა; საკომლო ქონების გაყოფის შედეგად გ. ჯ-ძეს, დედის ე. ჯ-ძის ოჯახიდან 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთიდან გამოეყო 0,13 ჰა მიწის ნაკვეთი ანუ 100 კვ. მ მიწის ნაკვეთით მეტი, რომელიც გ. ჯ-ძეს სახლის ასაშენებლად უნდა გამოეყენებინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით ს., ნ., შ. და ა. ჯ-ძეების, ფ. თ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ს., ნ., შ. და ა. ჯ-ძეების, ფ. თ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ნ. ჯ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს 2010 წლის 6 ოქტომბერს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 1 018.5 ლარის 70% _ 712.95 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ს., ნ., შ. და ა. ჯ-ძეების, ფ. თ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

ნ. ჯ-ძეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 1 018.5 ლარის 70% _ 712.95 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.